دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, دامۋى كەشەۋىلدەگەن بالالار سانى 2019 جىلى 6 706 بولسا, 2023 جىلى 10 945-كە دەيىن كوبەيگەن. وتكەن جىلى الماتى قالاسىندا 18 جاسقا دەيىنگى ەرەكشە بالالار سانى 9 526-عا جەتسە, ولاردىڭ ىشىندە ءۇش جاسقا دەيىنگى بالالار سانى شامامەن 800-دەي بولعان. بۇل بالالاردىڭ ءتىلى كەش شىعادى, قاراپايىم تاپسىرمالاردى قابىلداي المايدى, قاتارىمەن ارالاسۋى دا قيىن, ءسويتىپ, وسە كەلە قوعامعا بەيىمدەلە المايتىنى بەلگىلى.
ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, ءتۋابىتتى, تۇقىم قۋالايتىن كەسەلدەر سالدارىنان, الەۋمەتتىك فاكتورلاردىڭ كەسىرىنەن كەيىنگى ءۇش جىلدا مۇگەدەكتىگى بار بالالار سانى 11,4%-عا ارتقان. 2024 جىلى ەلدەگى مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ جالپى سانى شامامەن 732 مىڭعا جەتسە, ولاردىڭ 15%-ى – 7-18 جاس ارالىعىنداعى بالالار.
البەتتە, ەرەكشە بالا باعىپ وتىرعان اتا-انالارعا قوعامنىڭ قولداۋى, مامانداردىڭ كاسىبي كومەگى قاجەت. سول تۇرعىدا الماتىدا «قامقورلىق» اتتى ەرەكشە كۇتىمدى قاجەت ەتەتىن بالالارعا ارنالعان العاشقى بەيىمدەۋ جانە دامۋ ورتالىعى اشىلدى. ورتالىق دامۋىندا اۋىتقۋشىلىعى بار بالدىرعانداردىڭ كەسەلىن ەرتە باستان ەمدەپ, وڭالتۋدى كوزدەيدى.
جاڭا ورتالىق 2024 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا كۇردەلى جوندەۋدەن وتكەن پەريناتولوگيا جانە بالالار كارديوحيرۋرگياسى ورتالىعىنىڭ بازاسىندا قۇرىلعان. الماتى اكىمدىگى مەن «قازاقستان حالقىنا» قورى مۇرىندىق بولعان بىرەگەي جوبا مەديتسينالىق كومەكتەن بولەك, ءتۇرلى الەۋمەتتىك قولداۋلاردى دا قامتيدى. مۇندا بالالاردىڭ ۇيلەسىمدى ءوسۋى مەن بەيىمدەلۋىنە جاعداي جاسالعان. ولارعا ابيليتاتسيا (جاڭا داعدىلاردى دامىتۋ), كوگنيتيۆتى, موتورلىق, كوممۋنيكاتيۆتى قابىلەتىن دامىتۋعا ارنالعان وقىتۋ جۇرگىزىلەدى.
ورتالىقتاعى 426 شارشى مەتر اۋماقتا بىرەگەي تەراپەۆتىك كەڭىستىك قاراستىرىلعان: شۋنگيت جانە تۇزدى بولمەلەر, سەنسورلىق قابىلداۋدى جاقسارتۋعا ارنالعان يممەرسيالىق ۆاننا, سەنسورلىق بولمە بار. بالالاردى وڭالتۋعا ارنالعان جەكە باعدارلامالاردى كوپسالالى ماماندار توبى ازىرلەيدى. ولاردىڭ قاتارىنا نەۆرولوگ, رەابيليتولوگ, نەوناتولوگ, فيزيوتەراپەۆت, ەدش دارىگەرى, لوگوپەد, دەفەكتولوگ كىرەدى. ورتالىق كۇنىنە 50 بالا قابىلداي الادى, جىلىنا 600 بالاعا مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ء(مامس) اياسىندا كومەك كورسەتىلمەك.
قالا اكىمى ەربولات دوساەۆ ورتالىقتاعى قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ ساپاسىن ارنايى بارىپ كورىپ, مەردىگەرگە انىقتالعان كەمشىلىكتەردى جويۋدى تاپسىرىپ, ورىندالۋى قاداعالاناتىنىن ەسكەرتتى. اكىم سونداي-اق جاڭارتىلعان پەريناتولوگيا جانە بالالار كارديوحيرۋرگياسى ورتالىعى ەمحاناسىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. 1966 جىلى سالىنعان 1300,6 شارشى مەترلىك ەكى قاباتتى عيماراتتا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلىپ, ينجەنەرلىك جۇيەلەر جاڭعىرتىلدى. مەديتسينالىق قىزمەتتى جىلدام كورسەتۋ ءۇشىن پاتسيەنتتەردىڭ باعىتى وڭتايلاندىرىلىپ, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتاردىڭ قولجەتىمدىلىگى ارتتى. اتاپ ايتقاندا, ەمحانانىڭ كەڭىستىگى ايماقتارعا ءبولىنىپ, كابينەتتەردىڭ ورنالاسۋى قايتا قارالدى, بۇل باسپالداقپەن كوتەرىلۋ نەمەسە ليفت پايدالانۋ قاجەتتىلىگىن ازايتتى.
الماتى اكىمى ەرەكشە نازار اۋدارعان نىساننىڭ ءبىرى – ەمحانا بازاسىندا ورنالاسقان ۇرىق قورعاۋ ورتالىعى. مۇندا تۋابىتكەن دامۋ كەمىستىكتەرىن پەريناتالدى دياگنوستيكالاۋ, ولاردى تۇزەتۋگە ارنالعان جاتىرىشىلىك وپەراتسيالار جاسالادى. بۇل – الماتى اكىمىنىڭ تاپسىرماسىمەن, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن 2024 جىلعى 13 ماۋسىمدا ىسكە قوسىلعان فەتالدى حيرۋرگيانىڭ ەرەكشە جوباسى. جىل سايىن مۇندا 8 مىڭنان استام جۇكتى ايەل ۋلترادىبىستىق تەكسەرۋدەن وتەدى.
قالا باسشىسى پەريناتولوگيا جانە بالالار كارديوحيرۋرگياسى ورتالىعىنىڭ ودان ءارى دامۋى جوسپارلانىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ىشىندە «اقىلدى» وپەراتسيالىق بولمەلەر قۇرۋ, جىلدىق قابىلداۋدى 17 500-دەن 19 500 ادامعا دەيىن ارتتىرۋ, جۇرەككە جاسالاتىن حيرۋرگيالىق وپەراتسيالاردى قوسقاندا, وپەراتسيا تۇرلەرىن كوبەيتىپ, اكۋشەرلىك وپەراتسيالار سانىن جىلىنا 3 500-دەن 4 500-گە دەيىن ارتتىرۋ قاراستىرىلعان.
قازىردە پەريناتولوگيا جانە بالالار كارديوحيرۋرگياسى ورتالىعى – ايەلدەر مەن بالالارعا تولىق تسيكلدى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتەتىن ءىرى كلاستەر. ونىڭ ءارى قاراي جاڭعىرتىلۋى جاتىرىشىلىك وپەراتسياسىن كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, سونداي-اق دامۋ كەمىستىكتەرىنەن بولاتىن مۇگەدەكتىك پەن نارەستە ءولىمىن 35%-عا تومەندەتۋگە ىقپال ەتەدى.
ايتا كەتەيىك, پەريناتولوگيا جانە بالالار كارديوحيرۋرگياسى ورتالىعىندا جۇرگىزىلگەن كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى – «الماتى قالاسىن 2025 جىلعا دەيىن دامىتۋ باعدارلاماسى جانە 2030 جىلعا دەيىنگى ورتامەرزىمدى كەلەشەگى» اياسىنداعى ماڭىزدى جۇمىستاردىڭ ءبىرى. عيماراتتىڭ جالپى اۋدانى – 24,1 مىڭ شارشى مەتردى الىپ جاتىر.
الماتى
