“قازمۇنايگاز” ۇك” اق باسقارماسىنىڭ توراعاسى قايىرگەلدى قابىلدين: مىندەتىمىز – باسەكەدە باسىم بولۋ

ەلباسى ءوزىنىڭ “جاڭا ونجىلدىق – جاڭا ەكونوميكالىق ورلەۋ – قازاقستاننىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى” اتتى قازاقستان حالقى­نا جول­داۋىندا مۇناي-گاز سالا­سىنا بىرقاتار ماڭىزدى مىندەت­تەمە­لەر جۇكتە­­دى. سونىڭ ءىشىن­دە كومىر­سۋتەكتى شيكىزاتتى تەرەڭدەتە قايتا وڭدەۋدى قام­تاماسىز ەتۋ مەن مۇناي-حيميا ءوندىرىسىن دامىتۋ ماسەلەسى اسا ماڭىزدى بولىپ تابىلادى. ساراپشىلاردىڭ تۇجىرىمداۋىنشا, رەس­پۋب­ليكانىڭ مۇناي-گاز سالاسى اعىم­داعى جىلى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا, انا­عۇرلىم جوعارى كورسەتكىشتەرگە يە بولادى. مۇنىڭ ءوزى مۇناي ءوندىرۋشى كوم­پا­نيالارعا ءوز اكتيۆتەرىن ۇلعايتۋدى جال­عاستىرا بەرۋگە مۇمكىندىك تۋدىرادى. بۇل رەتتە, 2009 جىلى ساتىپ الىن­عان جانە پايدالانۋعا ەنگىزىلگەن اكتيۆ­تەردىڭ قۇنى ۇلتتىق كومپانيانىڭ ۇلەسىن قوسا ەسەپ­تەگەندە, 540 ملرد. تەڭگەنى قۇرا­عانىن ايتا كەتكەن ابزال. وسىنداي كوڭىل تول­تىرارلىق قورى­تىن­دى­نى ەسكەرسەك, جوعارى­داعى ەلباسى قوي­عان وزەكتى ءما­سەلەنىڭ ءتيىستى شەشىمىن تابۋى ءۇشىن “قازمۇناي­گاز” ۇلتتىق كوم­پانياسىنا ارتى­لار ءۇمىت تە وراسان. وتان­دىق ەكونو­مي­كا­دا الار ورنى ەرەك­شە بۇل كومپا­نيانىڭ ەلى­مىزدىڭ بيۋدجەتىنە اۋ­دا­رىمى 2009 جىلى 309 ملرد. تەڭگەنى قۇرا­دى. بۇل – مەملەكەتتىك بيۋدجەت كىرىسىنىڭ وننان ءبىر بولىگىن, ال ۇلتتىق قوردىڭ توعىزدان ءبىر بولىگىن قۇراي­­تىن قارجى. وسى ماسەلەلەر توڭىرەگىندە جانە كوم­پا­نيا­نىڭ الداعى جىلدارعا ارنالعان ستراتە­گياسى جونىندە وقىرمانداردى كەڭى­رەك حابار­دار ەتۋ ماق­­ساتىندا گازەت ءتىل­شىسى “قازمۇناي­گاز” ۇك” اق باسقارما­سى­نىڭ توراعاسى قايىر­گەلدى قابىل­دين مىر­زا­مەن جولىعىپ, سۇحبات­تاسقان ەدى. – قايىرگەلدى ماقسۇت ۇلى, كوم­پانيانىڭ جىل باسىنان بەرگى جۇمى­سىن قالاي قورىتىندىلار ەدىڭىز؟ جانە كومپانيانىڭ الداعى جىلدار­عا ارنالعان دامۋ ستراتەگياسى قانداي؟ – اعىمداعى جىلى كومپانيا بارلىق ستراتەگيالىق بيزنەس-باعىت­تار بويىنشا ەلەۋلى ناتيجە­لەرگە قول جەتكىزدى. دەرەكتەرگە ءسۇ­يەن­سەك, جىل باسىنان بەرى “قازمۇنايگاز” كومپانيالارىنىڭ توبى بويىنشا مۇناي مەن گاز كوندەنساتىن ءوندىرۋ­دىڭ شوعىر­لاندىرىلعان كولەمى 7,8 ملن. توننانى قۇرادى, بۇل الدىڭعى جىلعى كورسەتكىشتەن 3,8 پايىزعا ارتىق. مۇنايدى ماگيسترالدىق قۇبىر جەلىلەرى ارقىلى تاسىمالداۋ 27,5 ملن.تونناعا جەتتى, بۇل 2009 جىل­دىڭ دەڭگەيىمەن سالىستىرعاندا 9,4 پايىزعا ارتىق. مۇنايدىڭ ما­گيسترالدى قۇبىرلارمەن جۇك اينا­­لىمى 16,6 ملن. توننانى قۇرادى, بۇل 2009 جىلدىڭ كورسەتكىشىنەن 7,8 پايىزعا ارتىق. “قازمۇنايگاز” ۇك” اق كومىر­سۋتەگى شيكىزاتىن وڭدەۋدە دە وزىق ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدى. 2010 جىل­­دىڭ باسىنان بەرى 6,2 ملن. تون­نا كومىرسۋتەگى شيكىزاتى وڭدەل­گەن, بۇل 2009 جىلدىڭ دەڭگەيىنەن 55,2 پا­يىز­عا ارتىق. مۇنداي دەرەك­تەردى ءتىزىپ ايتا بەرۋگە دە بولادى. سون­دىق­تان سالىق بويىنشا ايتسام, ءبارى تۇسىنىكتى بولادى دەپ ويلا­يمىن. جالپى قمگ كومپانيالار توبى 2010 جىلدىڭ قانتار-مامىر ايلارىندا ەلىمىزدىڭ بيۋدجەتىنە 193 ملرد.تەڭگە سالىق جانە باسقا ءمىن­دەت­­تى تولەمدەر تولەدى, بۇل الدىڭعى جىلعا قاراعاندا 1,5 ەسە كوپ. ەندى ءبىزدىڭ الداعى نەگىزگى جوس­پارىمىزعا كەلەر بولساق, ول – 2015 جىلعا دەيىن الەمنىڭ ەڭ ءىرى 30 مۇ­ناي-گاز كومپانيالارىنىڭ قاتارى­نا كىرۋ. ءبىز مۇناي قورلارىن 792 ملن. توننادان 1,6 ملرد. تونناعا دەيىن, مۇناي ءوندىرۋ كولەمىن – جىلىنا 40 ملن. تونناعا دەيىن, قايتا وڭدەۋ كولەمىن – جىلىنا 16,5 ملن. تونناعا دەيىن ارتتىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. مۇنايدى قايتا وڭدەۋ سالاسىن­دا كومپانيا مۇنايدى قايتا وڭدەي­­تىن زاۋىتتاردى قايتا قۇرۋ جانە جاڭعىرتۋ بويىنشا ءۇش جوبا­نى ىسكە اسىرادى. ءبىرىنشى كەزەكتە – اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى, سون­دان سوڭ شىم­­كەنت جانە پاۆلو­دار زاۋىت­تارى. مۇنايدى قايتا وڭدەي­تىن زاۋىت­­تاردى دامىتۋدىڭ كەشەن­دىك جوسپارىنىڭ ورىندالۋى رەس­پۋبلي­كانىڭ مۇنايدى قايتا وڭدەۋ سالا­سىنداعى جاعدايىن تۇبەگەيلى وزگەر­تۋگە ءتيىس. 2014 جىلى وتاندىق مۇ­ناي­ وڭدەۋ زاۋىتتارى ەلدىڭ جوعا­رى ساپالى مۇناي ونىمدەرىنە دەگەن ىشكى سۇرانىسىن تولىق قام­تيتىن بولادى. – مۇ­ناي­دى قايتا وڭدەۋ زاۋىتتارىن جاڭ­عىرتا وتىرىپ, ۇلتتىق كومپانيا مۇناي-حيميا ونىمدەرىنىڭ ءوندىرىسىن كەڭەيتۋگە باعىت الاتىنى بەلگىلى. وسى جايلى تولىعىراق ايتىپ بەرسەڭىز. – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ جونىندەگى 2010-2014 جىلدارعا ار­نال­عان مەملەكەتتىك باعدارلاما­سىندا اتاپ وتىلگەندەي, مۇناي-حي­ميا ءوندىرىسى ەلدە قارقىندى دامي­تىن بولادى. باعدارلاما اياسىندا قازىر اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن­دا حوش ءيىستى كومىرسۋتەك­تەردى وندىرەتىن كەشەن سالۋ جوباسى ىسكە اسىرىلۋدا. ءوندىرىس سىزباسى وتە يكەمدى ءجا­نە ستاندارت بويىنشا ەۋرو-4-تەن تومەن ەمەس بارىنشا جوعارى وك­تاندى بەنزين, 133 مىڭ تونناعا دە­يىن بەنزول, 496 مىڭ تونناعا دەيىن پاراكسيلول الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازىرگى ۋاقىتتا ونىڭ قۇرى­لىس-مون­تاج جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. قولعا الىنعان جوبالاردىڭ تاۋەكەلىن ازايتۋ ءۇشىن قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى اقپا­رات­تىق اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. ەكولوگيا – ءبىزدىڭ سالانىڭ اجىراماس ءبىر بولىگى. ەكولوگيالىق ساياساتتى دۇرىس جۇزەگە اسىرعاندا عانا قورشاعان ورتانى ساۋىقتىرۋ بويىنشا ناقتى شارالاردى ءجۇر­گىزۋگە, تابيعات قورعاۋ قىزمەتى سالا­سىنا قاتىستى شەشىمدەردى جەدەل تۇردە قابىلداۋعا بولادى. سوندىق­تان ءبىز قورشاعان ورتانى قورعاۋ مەن ساقتاۋ سالاسىنا قاتىستى بەكى­تىلگەن بارلىق زاڭنامالىق تالاپ­تار­دىڭ ورىندالۋىنا قول جەتكىزۋ ءۇشىن قاجەتتى شارالاردىڭ ءبارىن جاسايمىز. حوش ءيىستى كومىرسۋتەك ءوندىرىسى­مەن ەكونوميكالىق الەۋەتى قۋاتتى ەلدەر اينالىساتىنى بارشاعا ايان. ونىڭ ۇستىنە “حوش يىستەر” ءوندىرۋ­شىلەردىڭ ەليتاسىنا كىرۋ وڭاي ەمەس, ويتكەنى تەحنولوگيالار قىمبات ءارى بارلىعىنا قولجەتىمدى ەمەس. بىراق ءبىزدىڭ كومپانيا ەشبىر قيىندىق­تارعا قاراماستان, ءوز مىندەتىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن تەك العا ۇمتىلىپ كەلەدى. ءبىز ۇلكەن سەنىم ارتىپ وتىرعان ءىرى جوبالاردىڭ ءبىرى – اقتاۋ پلاس­تيكالىق ماسسا زاۋىتىندا جول بيتۋ­­مىن ءوندىرۋ. بۇل ءوندىرىس ورنى, ول قوسىلعان قۇنى جوعارى ءونىم شىعارۋ ارقىلى كومىرسۋتەگى شيكى­زاتىن ءتيىمدى پايدالانۋعا قىزمەت ەتەدى. ەكىنشىدەن, بۇل ەكونوميكانى ارتاراپتاندىرۋعا جانە يننوۆا­تسيا­لىق تۇرعىدان دامىتۋعا ىقپال ەتەدى. ۇشىنشىدەن, ەلىمىزدىڭ باتىس ءوڭىرىنىڭ حالقىن ەڭبەكپەن قامتۋعا سەبىن تيگىزەدى. شامامەن 250 ادام جۇمىسپەن قامتىلادى. ونىڭ ۇستىنە قازاقستان رەسپۋبليكاسى­نىڭ جول-قۇرىلىس سالاسىنىڭ سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرۋ ءۇشىن جوعارى ساپا­لى جول بيتۋمى شىعارىلاتىن بولادى. سونداي-اق “بەينەۋ-شىمكەنت” گاز قۇبىرىن سالۋ دا بيىلعى جىلى قولعا العالى وتىرعان ماڭىزدى جوبالاردىڭ ءبىرى. بۇل جوبانىڭ ەلىمىز ءۇشىن ستراتەگيالىق, الەۋمەت­تىك جانە ماكروەكونوميكالىق ماڭى­­زى زور. ەلىمىزدىڭ قىزىلوردا, وڭتۇستىك قازاقستان, الماتى سياق­تى وڭتۇستىك وبلىستارىن, سونداي-اق الماتى قالاسىن تۇراقتى ءارى ۇزدىكسىز تابيعي گازبەن جابدىقتاۋدا اسا ماڭىزدى وسى قۇرىلىس اياقتال­­عاننان كەيىن 2014 جىلى وسى ءوڭىر­لەرگە گاز جەتكىزۋ ءۇش ەسەگە ۇلعاياتىن بولادى. – قايىرگەلدى ماقسۇت ۇلى, ەلبا­سىنىڭ جولداۋىندا يننوۆاتسيا­لار مەن الدىڭعى قاتارلى تەحنولو­گيالاردى ەندىرۋ قاجەتتىلىگى جونىندە ايتىلدى. ءسىز عىلىمعا قانداي ورىن بولەسىز جانە كومپانيا 5-10 جىلدان كەيىن قانداي بولادى دەپ ويلايسىز؟ – مەن عىلىمي-تەحنيكالىق پروگرەسكە بالاما جوق دەر ەدىم. جو­عارى ءتيىمدى تەحنولوگيالاردى قار­قىندى قولدانۋ “قىمبات” كومىر­­سۋتەگىلەرىن يگەرۋ جاعدايىندا ولاردى بارلاۋ مەن وندىرۋگە بايلا­نىستى شىعىنداردى 2-3 ەسە تومەن­دەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ورتاشا ەسەپپەن العاندا, جاڭا تەحنولوگيا­لاردى ەنگىزۋ مۇناي ءوندىرۋدىڭ بەكىتىلگەن دەڭگەيى جاعدايىندا كاپيتالدىق شىعىنداردى 20-30 پايىزعا قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, مۇنى جەتەكشى مۇناي گاز كومپانيالارىنىڭ تاجىريبەسى دە راستاپ وتىر. ەلىمىزدە يننوۆاتسيالىق جانە تەحنولوگيالىق دامۋعا ۇلكەن كوڭىل ءبولىنىپ وتىرعانى بەلگىلى. وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا ەلبا­سى­نىڭ توراعالىعىمەن وتكەن شەتەل­­دىك ينۆەستورلار كەڭەسىنىڭ 22-وتىرىسىندا ەلدى ءارتاراپتان­دىرۋ مەن تەحنولوگيالىق دامىتۋ ماسە­لە­ل­ەرى قارالدى. وندا مەملە­كەت­­تىك ورگاندار مەن جەكەمەنشىك كومپا­نيالاردا عىلىمدى ۇيلەس­تىرۋدىڭ بىرىڭعاي جۇيەسىن قالىپ­تاس­تىرۋ تۋرالى ۇسىنىس جاسالدى. مەنىڭشە, مۇناي وڭدەۋ سالاسى قازاق­ستانداعى ءتيىستى ينجينيرينگ­تىك باعىتتاردى دامىتۋعا تۇرتكى بولادى. قازىر بىزدە ءتيىستى عىلىمي-ين­جە­نەرلىك بازانىڭ جوقتىعى سال­دارىنان وتاندىق جوبالىق ينستي­تۋتتاردىڭ قىزمەت كورسەتۋ دەڭگەيى مۇنايدى قايتا وڭدەۋ مەن مۇناي-حيميا جوبالارى بويىنشا, وكىنىش­كە وراي, ماردىمسىز كورسەتكىشكە يە. جوبانىڭ تەحنولوگيالىق ءبولى­گىن ازىرلەۋ كەزىندە شەتەلدىك كوم­پانيالاردى ءجيى شاقىرامىز. ءويت­كەنى قازاقستاندا جاعارمايدى سىناقتان وتكىزەتىن, ونەركاسىپ سا­لا­­سى­نا قولدانۋدى ەنگىزۋدى زەرت­تەيتىن جانە جۇزەگە اسىرا الاتىن وتاندىق عىلىمي ينستيتۋتتار جوق. بۇل رەتتە ءبىز ءوزىمىزدىڭ كومپا­نيا دەمەۋشىلىك كورسەتىپ وتىرعان قازاقستان-بريتان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى مەن قازاق مۇناي جانە گاز ينستيتۋتىنا كەلەشەكتە ۇلكەن ءۇمىت ارتامىز. قازاقستان-بريتان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى الەمنىڭ كوشباسشى ۋنيۆەرسي­تەتتەرى مەن عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارى­مەن حا­لىقارالىق بايلانىستارىن كە­ڭەيتىپ, ىرگەلى جانە قولدانبالى زەرت­تەۋلەر جۇرگىزۋ ءۇشىن جاڭا عى­لى­مي-تەحنيكالىق ينفراقۇرىلىم­دى دامىتۋدى قولعا الىپ وتىر. ال “قازاق مۇناي جانە گاز ينستيتۋتى” اكتسيونەرلىك قوعامى ەلىمىزدەگى ونەر­­كاسىپتىڭ مۇناي-گاز جانە ەلەكترو­ەنەرگەتيكا سالالارىن كەشەندى عىلىمي-ينجينيرينگتىك قامتاماسىز ەتۋدى, ونەركاسىپتىك جانە الەۋمەتتىك باعىتتاعى قۇرى­لىس­تاردى جوبالاۋدى وزدەرىنىڭ باستى مىندەتى ەتىپ وتىر. الەمدە مۇناي-گاز كومپانيا­لارى كوپ, سوندىقتان قازىردەن باس­تاپ الەم­دىك ەنەرگەتيكا سەكتورى­نان ءوز ورنىڭدى انىقتاپ, باسقاعا مو­يىن­داتا ءبىلۋ – اسا ماڭىزدى. بۇل رەتتە “قازمۇنايگاز” ۇك” اق, قۇ­داي قالاسا, 5 جىلدان كەيىن مۇناي­دىڭ قورى مەن ونى ءوندىرۋ دەڭگەيى بو­يىنشا الەمنىڭ ەڭ ءىرى 30 مۇناي-گاز كومپانيالارىنىڭ قاتارى­نا, ال تاعى 5 جىلدان كەيىن – مۇناي قور­لارى­نىڭ ساناتى بويىنشا – 13 ورىنعا جانە مۇنايدى ءوندىرۋ بو­يىن­­شا – 25 ورىنعا كوتەرىلۋگە ءتيىستى. داعدارىسقا قارسى دەر كەزىندە قابىلدانعان شارالاردىڭ ارقا­­سىندا قازاقستان دامۋدىڭ وڭ دينا­ميكاسىن ساقتاپ قالا الدى. سون­دىقتان “قازمۇنايگاز” ۇلتتىق كوم­پانياسى جاقىندا استانادا وتە­تىن ءۇشىنشى ەكونوميكالىق فو­رۋم­دى ۇيىمداستىرۋشىلاردى قۇلشىنا قولدادى. فورۋمدا داعدارىس كەزەڭىندە ورنىقتى ەكونوميكالىق ءوسۋدى قام­تا­ما­سىز ەتۋدىڭ نەگىزگى ماسەلەلەرى تالقىلانباقشى. وعان الەمنىڭ ەلۋدەن استام ەلىنىڭ ساياسي جانە ءىس­كەر ورتالارىنىڭ ەكى مىڭنان استام وكىلى, سونداي-اق جەتەكشى عالىمدار, قوعام مەن بۇقارالىق اقپارات قۇ­رال­دارىنىڭ وكىلدەرى كەلەدى. مەنىڭ ويىمشا, داعدارىسقا قارسى شارا­لاردى ىسكە اسىرۋداعى قازاقستان­نىڭ تاجىريبەسى فورۋمعا قاتىسۋ­شى­لار ءۇشىن قىزىعۋشىلىق تۋعى­زادى. ويتكەنى قازاقستان باسشىلى­عىنىڭ دەر كەزىندە بارلىق كۇشتى ءبىر ارناعا توپتاستىرا الۋى ەكونو­ميكانى قولدان باسقارۋ ءۇشىن ەڭ وڭتايلى شەشىمدەردىڭ ءبىرى بولىپ شىقتى. ەل پرەزيدەنتىنىڭ “جاڭا ونجىلدىق – جاڭا ەكونو­مي­كالىق ورلەۋ – قازاقستاننىڭ جاڭا ءمۇم­كىندىكتەرى” اتتى جول­داۋى­نىڭ دا ەرەكشە ورىن الارى ءسوزسىز, سەبەبى وعان كوپتەگەن ساياسات­كەرلەر مەن ەكونوميستەر جوعارى باعا بەرگەن بولاتىن. “قازمۇنايگاز” كومپانياسى­نىڭ يننوۆاتسيالىق دامۋعا ۇلكەن كوڭىل بولەتىنىن دالەلدەيتىن تاعى ءبىر جاڭالىق – ءبىزدىڭ قولداۋىمىز­بەن فورۋم شەڭبەرىندە عىلىمي ەڭ­بەكتەر مەن يننوۆاتسيالىق جوبا­لاردىڭ كورمەسى وتەدى. ينفو-كوم­مۋنيكا­تسيا­لىق تەحنولوگيالار جانە “جا­سىل” ەكونوميكانى دامى­تۋ ءرولى­­نىڭ ماسەلەلەرى بويىنشا حالىق­­ارالىق ۇيىمداردىڭ قاتى­سۋى­مەن ۇزدىك زەرتتەۋ جۇمىستارى مەن ءىس-شارا­لارعا كونكۋرستار جاريا­لانادى. سونىمەن قاتار “قازمۇنايگاز” ۇلتتىق كومپانياسى مەن “Kaz­energy” قازاقستاندىق مۇناي-گاز جانە ەنەرگەتيكالىق كەشەنى ۇيىم­دارى­نىڭ قاۋىمداستىعى ۇيىم­داستىرعان سافي وتەباەۆ اتىنداعى قازاق­ستاندىق پروفيل­دىك جوعارى ءبىلىم بەرۋ ورىن­دارىنىڭ ستۋدەنت­تەرى مەن مامان­داندىرىلعان ارناۋلى ءبىلىم بەرۋ وقۋ ورىندارى­نىڭ مۇناي گاز پاندەرىنىڭ مۇعالىم­دەرىنە بەرىلەتىن ستيپەنديا مەن گرانت كوبەيتىلدى. وسى سەبەپتى, 2010-2011 جىلدارى ونىڭ جالپى سانىن ون بەسكە دەيىن ءوسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. كەشە استانا قالاسىندا ەلبا­سى­نىڭ قاتىسۋىمەن جاڭا ۋنيۆەر­سيتەتتىڭ اشىلۋ سالتاناتى بولىپ وتكەنىن بىلەسىزدەر. سالتاناتتى راسىمدە ەلباسى قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىن ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامىتۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ اياسىن­داعى ينۆەستيتسيالىق جوبالارىنىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسىمەن تانىستى. وسى جەردە ءبىزدىڭ كومپانيا قولعا الىپ وتىرعان “اقتاۋ زاۋىتىندا جول بيتۋمىن ءوندىرۋ” جانە “اتى­راۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن قايتا قۇرۋ جانە جاڭعىرتۋ” جوبالارى دا تانىستىرىلدى. – “قازمۇنايگاز” كومپانياسى بىرىڭعاي امبەباپ سپورت الاڭدارى­نىڭ باعدارلاماسىن ازىرلەدى. بۇل باعدارلامانىڭ ماقساتى نە؟ – ءيا, ونداي باعدارلاما ەلبا­سىنىڭ جولداۋىنا سايكەس بۇقارا­لىق سپورت پەن دەنە شىنىقتىرۋدى دامىتۋ اياسىندا ازىرلەندى جانە جۇزەگە اسىرىلۋدا. جوسپارىمىزدا سالاماتتى ءومىر سالتىن دارىپتەيتىن ءىس-شارالار كەڭىنەن قامتىلعان. 2012 جىلعا دەيىن ەلىمىزدە ەلۋ سپورت الاڭىن سالۋدى كوزدەپ وتىر­مىز. ونىڭ ىشىندە بيىل استانا قالا­سىندا 10 سپورت الاڭى, رەس­پۋب­ليكا­مىزدىڭ باسقا ايماق­تارىن­دا – 27 سپورت الاڭى سالىنادى. ەكىنشى كەزەكتە, كەلەسى جىلى 13 سپورت الاڭى سالىن­باقشى. سپورت الاڭدارىن ءتيىمدى جانە ۇتىمدى پايدالانۋ ءۇشىن ولاردى جازدا فۋتبول, باسكەتبول, ۆولەيبول, تەننيس سياقتى سپورتتىڭ جازدىق تۇرلەرىنە ارناپ, قىستا سپورتتىڭ قىس­قى تۇرلەرىمەن – حوككەي, ءما­نەر­لەپ سىرعاناق تەبۋگە ارناپ, كوپ­فۋنكتسيونالدى ەتىپ جاساۋ قاراس­تىرىلعان. سپورت الاڭدارى ساپاسى جوعارى ارنايى جامىلعى مەن جاب­دىقتاردان ساپا, قاۋىپسىزدىك ولشەۋ­لەرى ساقتالىپ, ايماقتىڭ كليمات جاعدايى مەن باسقا دا فاكتورلارى ەسكەرىلە وتىرىپ جاسالادى. ءبىزدىڭ كومپانيانىڭ كوزدەگەن ماقساتى – سپورتتى بارشا جۇرتشىلىققا, ولاردىڭ جاسىنا, تۇراتىن جەرىنە جانە الەۋمەتتىك جاعدايىنا قارا­ماس­ت­ان  قولجەتىمدى ەتۋ. بىزدە اۋلا­داعى جانە مەكتەپ جانىنداعى سپورت الاڭدارىنىڭ جەلىسى جوقتىڭ قاسى. سوندىقتان وسىلايشا حالىق­قا سپورتتىڭ بۇقارا­لىق تۇرلەرىمەن اينالىسۋعا مۇمكىندىك بەرىپ, ولاردىڭ ينتەل­لەكتۋالدى, رۋحاني دامۋى ءۇشىن جاعداي جاساۋ, مەنىڭ ويىمشا, كوڭىلگە قونىمدى نارسە. استانا قالاسىندا شىلدە ايىندا العاشقى كوپفۋنكتسيو­نال­دى سپورت الاڭدارىنىڭ تۇساۋكەسەرى وتپەكشى. – قازاقستان ازا­مات­تارىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن جاق­سارتۋ – مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ نەگىزگى ماقساتى. وسى باعىتتا تاعى قانداي جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە؟ – وركەنيەتتى دامىعان ەلدەردە الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك سالاسى مەملەكەتتىڭ دامۋىمەن قاتار جۇرە­­دى. سوڭعى جىلدارى قازاقستان­­دىق بيزنەستىڭ كوشباسشىلارى دا الەۋ­مەتتىك ولقىلىقتاردى ەسكەرمەي, بيزنەستى قارقىندى دامىتۋ مۇمكىن ەمەستىگىن مويىندادى. “قازمۇنايگاز” كومپانياسى, وتاندىق بيزنەس كوشباسشىلارى­نىڭ ءبىرى رەتىندە, الەۋمەتتىك ماسە­لەلەردى شەشۋگە بەلسەنە اتسالىسىپ كەلەدى. سالاماتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋ جانە بالالار مەن جاس­وسپىرىمدەردى سپورتقا باۋلۋ, جالپى سپورتتى دامىتۋ – سونىڭ ءبىر تارماعى عانا. كومپانيانىڭ بەلسەندى پوزي­تسيا­سىن الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك ماسەلەلەرى جونىندەگى رەسپۋبليكا­لىق فورۋمدا ەل پرەزيدەنتى دە ەرەكشە اتاپ وتكەن بولاتىن. ايتۋعا تۇرارلىق نارسە بولعان سوڭ ايتىپ كەتكەن ءجون بولار دەپ ويلايمىن. “قازمۇنايگاز” كومپا­نياسى بىرنەشە جىل قاتارىنان اۋەسقويلىق بوكس, كوركەم گيمناس­تيكا, ۆەلوسيپەد سپورتى, بادمين­تون رەسپۋبليكالىق فەدەراتسيا­لارىنا دەمەۋشىلىك كومەك كورسەتىپ كەلەدى.  جىل سايىن “ەلوردانىڭ ءجاسوسپى­رىمدەرى” اتتى ۇلكەن تەننيس بويىن­شا حالىقارالىق ءجاسوسپىرىم تۋر­نيرىن وتكىزۋگە قاراجات بولەدى. تىكەلەي كومپانيا قىزمەتكەرلەرى­­نىڭ اراسىندا دا سپورتتىق سپارتا­كيادالار وتكىزىلىپ وتىرادى. مۇنى “سالاماتتى ءومىر سالتى” اتتى ۇكى­مەتتىك باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ­عا قوسقان ۇلەسىمىز دەپ بىلەمىن. قانداي بولماسىن باسەكەدە باسىم بولۋ ءۇشىن, ەڭ الدىمەن, ماق­سات ايقىن بولۋ كەرەك. سول ماق­ساتقا جەتۋ ءۇشىن حالىقتىڭ الەۋ­مەتتىك وسال تۇستارى باستى نازاردا بولۋ كەرەك. جوعارىدا ايتىپ وتكە­نىمدەي, الەۋمەتتىك جاعدايلار ەس­كەرىل­گەندە عانا بيزنەستى دامىتۋ­عا, تيىمدىلىكتى ارتتىرۋعا, تاۋەكەلدى باسقارۋعا جانە جاڭا تەحنولوگيا­لاردى ەنگىزۋگە جول اشىلادى. “ەلدى جاڭعىرتۋ ستراتە­گياسىن ىسكە اسى­رۋ­دىڭ تابىستىلى­عى, ەڭ الدىمەن, قازاق­ستان­دىقتار­دىڭ بىلىمىنە, الەۋمەتتىك جانە دەنە بولمىسى, كوڭىل-كۇيلەرىنە بايلا­نىستى” دەپ, ەلباسى ءوز جولداۋىندا باسا ايتقان بولاتىن. ءبىزدىڭ كوم­پانيا وسى جولداۋدى ىسكە اسىرۋعا بەلسەنە اتسالىسىپ, ەل يگىلىگى ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتىپ كەلەدى دەپ مەن ماقتا­نىشپەن ايتا الامىن. مەن قاشاندا وزدەرىڭىزبەن اڭگى­­مەلەسۋگە, جاڭالىقتارمەن ءبولى­سۋگە قارسى ەمەسپىن. وسى ءساتتى پايدالانىپ, سىزدەردى وتكەن كاسىبي مەرەكەلەرىڭىزبەن قۇتتىقتايمىن. سىزدەرگە شىعارماشىلىق تابىس تىلەيمىن. سونداي-اق بارلىق قازاق­ستاندىقتاردى الدا كەلە جاتقان مەرەكەمەن – ەلىمىزدىڭ باس قالاسى – استانانىڭ تۋعان كۇنىمەن قۇت­تىقتايمىن. ەلىمىزبەن بىرگە استا­نا­مىز دا گۇلدەنە بەرسىن. – اڭگىمەڭىزگە راحمەت. اڭگىمەلەسكەن سۇڭعات ءالىپباي.