«ازاماتتاردىڭ اتا زاڭنىڭ ءاربىر جولىنا ءۇڭىلىپ, ونىڭ مازمۇنى مەن بولاشاقتاعى ىقپالىن تەرەڭ پايىمداۋى – قوعامنىڭ ساياسي مادەنيەتىنىڭ كەمەلدەنگەنىن جانە ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىكتىڭ ارتقانىن ايقىن اڭعارتادى», دەپ اتاپ ءوتتى ايدا بالاەۆا.
ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى قوعامدا بۇل ماسەلەگە قاتىستى ءارتۇرلى كوزقاراس بار ەكەنىن اتاپ ءوتىپ, ولاردىڭ ەشقايسىسى ەسكەرۋسىز قالمايتىنىن جەتكىزدى.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى الەۋمەتتىك جەلىلەردە مەملەكەت كەپىلدىك بەرەتىن ءبىلىم بەرۋ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەر قىسقارتىلادى دەگەن جاڭساق پىكىرلەردىڭ تارالعانىن تىلگە تيەك ەتىپ, ولاردىڭ شىندىققا سايكەس كەلمەيتىنىن ايتتى. سونىمەن قاتار جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ پرەامبۋلاسى مەن ءبىرىنشى بابىندا قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك مەملەكەت مارتەبەسى ناقتى ايقىندالعانىنا نازار اۋداردى.
ءادىل ەڭبەك, قاۋىپسىز جۇمىس, لايىقتى جالاقى: ماكسيم روجين جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ ماڭىزدى تۇسىن اتادى
بۇدان بولەك, مەملەكەت ازاماتتاردىڭ اقىسىز نەگىزدە مەديتسينالىق كومەك الۋىنا كەپىلدىك بەرەتىنى ايقىندالدى.
«تەگىن» دەگەن ۇعىم قۇقىقتىق تۇرعىدان ناقتىراق – «ازاماتتار اقى تولەمەي, زاڭدا بەلگiلەنگەن تارتىپپەن مەديتسينالىق كومەك الۋعا قۇقىلى» دەگەن تۇجىرىمدامامەن الماستى. ياعني, ازاماتتاردىڭ اقىسىز نەگىزدە كومەك الۋىنا مەملەكەت كەپىلدىك بەرەدى», دەدى ايدا بالاەۆا.
ول سونداي-اق اتالعان قىزمەتتەردىڭ ەشقاشان وزدىگىنەن تەگىن بولماعانىن, ولاردىڭ ءاردايىم مەملەكەتتىك بيۋدجەت ەسەبىنەن قارجىلاندىرىلىپ كەلگەنىن ءتۇسىندىردى. قازىرگى تاڭدا مەملەكەتتىك بيۋدجەتتىڭ شامامەن 40 پايىزى الەۋمەتتىك سالاعا باعىتتالىپ وتىر.
مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ 32 جانە 33-باپتارىندا ازاماتتاردىڭ اقىسىز مەديتسينالىق كومەك پەن باستاۋىش جانە ورتا ءبىلىم الۋ قۇقىقتارى ساقتالعانىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار اقىلى مەديتسينالىق كومەك الۋ قۇقىعى ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋداعى مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتەتىن ماڭىزدى نورما ەكەنىن ايتتى.
سونىمەن بىرگە ول بىرقاتار ۇعىمداردى ناقتىلاۋ جونىندە ۇسىنىستارىن ءبىلدىردى. اتاپ ايتقاندا, 33-باپتاعى «باستاۋىش جانە ورتا ءبىلىم» تىركەسىن «جالپى ورتا ءبىلىم» نەمەسە «ورتا مەكتەپ» ۇعىمىمەن الماستىرۋ قاجەتتىگىن ايتتى. سەبەبى, قۇقىقتىق تۇرعىدا ءبىلىم تۋرالى قۇجات تەك 9 جانە 11-سىنىپتاردان كەيىن بەرىلەدى.
سونداي-اق جوعارى ءبىلىم الۋ قۇقىعىن تەك مەملەكەتتىك جوعارى وقۋ ورىندارىمەن شەكتەمەۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى تاڭدا بارلىق مەملەكەتتىك جوعارى وقۋ ورىندارى كوممەرتسيالىق ەمەس اكتسيونەرلىك قوعام مارتەبەسىندە جۇمىس ىستەيدى جانە ازاماتتار مەملەكەتتىك گرانتتى جەكەمەنشىك ۋنيۆەرسيتەتتەردە دە پايدالانا الادى.
ايدا بالاەۆا جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىندا ءدىن مەن مەملەكەتتىڭ ارا-جىگى ناقتى اجىراتىلىپ, ءبىلىم بەرۋ مەن تاربيە جۇيەسىنىڭ زايىرلى سيپاتى ايقىندالعانىن ايتتى. بۇل كوپكونفەسسيالى قوعامدا قوعامدىق كەلىسىم مەن تۇراقتىلىقتى نىعايتۋعا ىقپال ەتەدى.
سونىمەن قاتار كونستيتۋتسيادا نەكەنىڭ ەر ادام مەن ايەل ادامنىڭ ەرىكتى تاڭداۋى مەن تەڭ قۇقىعىنا نەگىزدەلگەن وداق ەكەنى ناقتى بەكىتىلگەن.
«اتالعان نورما وتباسى ينستيتۋتىنىڭ تۇراقتىلىعىن نىعايتۋعا, ءداستۇرلى قۇندىلىقتاردى جوعارعى قۇقىقتىق دەڭگەيدە قورعاۋعا جانە ايەلدەردىڭ قۇقىعى مەن زاڭدى مۇددەلەرىن كۇشەيتۋگە سەپ بولارى انىق», دەدى ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى.
ءسوز بوستاندىعىنا قاتىستى ماسەلەگە دە توقتالعان ايدا بالاەۆا جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى حالىقارالىق تاجىريبەگە سۇيەنە وتىرىپ, ءسوز بوستاندىعىنا كەپىلدىك بەرەتىنىن ايتتى. مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى جۋرناليستەردىڭ اشىق حاتىنا بايلانىستى مەدياقاۋىمداستىقتىڭ ۇندەۋىمەن مۇقيات تانىسقانىن ايتىپ, بۇل تۇزەتۋلەر ەشقانداي جاعدايدا ءسوز بوستاندىعىن شەكتەۋگە اكەپ سوقپايتىنىن جەتكىزدى.
ءسوز سوڭىندا ايدا بالاەۆا جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىندا مادەنيەت, شىعارماشىلىق, عىلىم مەن ءبىلىمدى دامىتۋعا ەرەكشە ءمان بەرىلگەنىن ەسكە سالدى. تاريحي-مادەني مۇرانى ساقتاۋ, ۇلتتىق مادەنيەتتى ۇلىقتاۋ, عىلىم مەن يننوۆاتسيانى دامىتۋ مەملەكەتتىڭ ستراتەگيالىق باسىمدىقتارى رەتىندە ايقىندالعانىن ايتتى. سونداي-اق جاساندى ينتەللەكت قولدانىلعان جاعدايدا دا شەشۋشى ءرول ءاردايىم ادام اقىل-ويىنا تيەسىلى بولىپ قالا بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.
قورىتىندىلاي كەلە, پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى جاڭا كونستيتۋتسيا ەلدىڭ بىرلىگى مەن تۇراقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتەتىن نەگىزگى قۇقىقتىق تىرەك ەكەنىن باسا ايتتى.
