عالىم چۋنگ راە-كۆون مەن قر ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ە.نىسانباەۆ
فورۋمنىڭ نەگىزگى قوناقتارىنىڭ ءبىرى, قۇرمەتتى پروفەسسور, حالىقارالىق كوميتەتتىڭ توراعاسى, مگەيك (كليماتتىڭ وزگەرۋى جونىندەگى ۇكىمەتارالىق ساراپشىلار توبىنىڭ) مۇشەسى جانە 2007 جىلعى نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى دوكتور چۋنگ راە-كۆون حالىقارالىق سەرىكتەستەر مەن ەكو قاۋىمداستىقتاردىڭ نازارىن اۋدارعان ۇسىنىس جاسادى.
«قازاقستاننىڭ تەحنولوگيا, پاراساتتىلىق پەن تابيعاتقا دەگەن قۇرمەت ءبىر جەردە قالاي بىرىگە الاتىنىن كورسەتە وتىرىپ, وڭىردە كوشباسشىلىق تانىتۋعا بىرەگەي مۇمكىندىگى بار. مەن كاتونقاراعاي اۋدانى ورتالىق ازياداعى باسقالارعا ۇلگى بولاتىن العاشقى تولىق جاسىل ايماق – تۇراقتى بولاشاق مودەلى بولا الادى دەپ سەنەمىن», دەدى ول.
كاتونقاراعاي – بۇل جاي عانا تابيعي پارك ەمەس. بۇل ەڭ باي بيوارتۇرلىلىك, ۇلتتىق بىرەگەيلىك جانە كليماتقا ءتوزىمدى شەشىمدەردى جۇزەگە اسىرۋ الەۋەتى توعىساتىن بىرەگەي كەڭىستىك. 2024 جىلى اۋدان الەمدەگى ەڭ ۇزدىك ءۇش «جاسىل» باعىتتىڭ ءبىرى بولىپ تانىلدى (Top 3 Green Destinations). كليماتتىق داعدارىس جانە ەكوجۇيەلەرگە قىسىم ارتىپ تۇرعان قازىرگى جاعدايدا ءدال وسىنداي اۋماقتار تابيعاتپەن ەتەنە ءومىر ءسۇرۋدىڭ جاڭا مودەلدەرى ءۇشىن ەكسپەريمەنتتىك الاڭعا اينالۋى مۇمكىن.
الەم قازىردىڭ وزىندە جاسىل پيلوتتىق جوبالار داۋىرىنە اياق باستى, بىراق ورتالىق ازيا بۇل قادامدى ەندى جاسايدى. تابيعات, مادەنيەت جانە ساياسي ەرىك-جىگەردىڭ بىرەگەي ۇيلەسىمىنە يە قازاقستان ترانسفورماتسيانىڭ كوشباسشىسى بولا الادى.
دوكتور چۋنگتىڭ پىكىرىنشە, جوبا تىعىز سەرىكتەستىك پلاتفورماسىن قۇرعان كەزدە عانا مۇمكىن بولادى.
«مۇنداي جوبالار «جوعارىدان تومەن» قاعيداسى بويىنشا جۇزەگە اسۋى مۇمكىن ەمەس. بۇل اكىمنەن باستاپ وقۋشىنىڭ, ۇەۇ-دان باستاپ بيزنەس پەن حالىقارالىق سەرىكتەستەردىڭ ورتاق ءىسى بولۋى ءتيىس», دەپ اتاپ ءوتتى دوكتور چۋنگ.
ول بۇل باستامانىڭ باستالۋىنا نەگىزگى قادام قۇندىلىق باعدارلارى مەن دامۋدىڭ ەكولوگيالىق, تەحنولوگيالىق جانە الەۋمەتتىك پرينتسيپتەرىن قامتيتىن 2035 جىلعا دەيىنگى جول كارتاسى جازىلاتىن رەسمي قۇجات – جاسىل ايماقتىڭ مانيفەستىن قابىلداۋ بولادى دەيدى.
العاشقى جاسىل ايماق يدەياسى جاي عانا ەكولوگيالىق باستاما ەمەس. بۇل مادەني وزگەرىس, اۋىلدىق جانە تابيعي اۋماقتىڭ جاڭا مودەلى, وسىعان قاراپ ورتالىق ازيا بويىنشا جاسىل دامۋدىڭ قانداي ەكەنىن اڭعارۋعا بولادى. كاتونقاراعاي دايىن. باستى سۇراق: ال ءبىز دايىنبىز با؟