بايىرعى كۇنتىزبەدەگى ناۋرىز كۇنىنە سايكەس (ەسكى گازەتتىڭ بىرىندە 9 ناۋرىز, ەكىنشىسىندە 14 ناۋرىز دەلىنەدى) بۋرابايدا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدا مەملەكەت باسشىسى بۇل مەيرامنىڭ «يگى امال جاساۋعا ۇندەپ, اسىل قاسيەتتەردى كەڭىنەن دارىپتەيتىنىن» ەرەكشە دايەكتەدى.
سول ەلدىك جيىندا مەملەكەتىمىزدىڭ بۇگىنگى ساياسي-ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك-مادەني دامۋىنا سەرپىن بەرەتىن, زاماناۋي يگى امال مەن اسىل قاسيەتىمىزدى تولىقتىراتىن باسىمدىقتار ايقىندالدى. ولار – ءىرى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار, تسيفرلاندىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكت, كولىك ءترانزيتى مەن ەنەرگەتيكا, اگروونەركاسىپ سەكتورى, ادام كاپيتالى. وسىنىڭ ءبارى دەرلىك ونەركاسىپكە, تەحنولوگياعا, عىلىمعا قاتىستى ىزدەنىس, تاۋەكەل, قادام, شەشىم بولاتىنى تۇسىنىكتى. سونىمەن بىرگە بۇل تۇجىرىم ءبىزدىڭ «تاقىردا وتىرماعانىمىزدى», سەنىم مەن جاۋاپكەرشىلىك ارتسا, سىن-قاتەردى دە, ەلەۋلى جوسپاردى ورىنداي الاتىنىمىزدى اڭعارتادى.
ناۋرىز – اتى دا, زاتى دا ءرامىزدى مەرەكە. ونىڭ ءپالساپاسىن قازاقستاننىڭ سوڭعى التى جىلداعى ساياسي بيلىك ترانسفورماتسياسىمەن, كەيىنگى ءۇش جىلداعى پرەزيدەنتتىك رەفورمالاردىڭ ساتىمەن جۇزەگە اسا باستاۋىمەن تۇسىندىرۋگە بولادى. ادىلەتتىك پەن پاراساتقا, زاڭ مەن تارتىپكە باعىتتالعان جول. حالىقپەن ساناسۋ, ساياسي باسەكەلەستىكتى قولداۋ, اشىقتىق پەن ەسەپ بەرۋ, قوعام مۇشەلەرىنىڭ بارىنە تەڭ مۇمكىندىك (ينكليۋزيا, ەكسكليۋزيا ت.ب.) تۋعىزۋ ءجونى.
جاڭارۋ جوسىعىن جادىمىزدا جاڭعىرتاتىن بۇگىنگى تۇجىرىمداما – «تازا قازاقستان». ول – نيەت پەن ارەكەتتىڭ تازالىعى, ەل مەن جەردىڭ تازالىعى. ءسوز بەن ءىستىڭ جاۋاپكەرشىلىگى.
تاياۋدا زەردەلى ءبىر اقساقال بىلاي دەدى: «قازىر ەل باسشىلىعى مەملەكەت قارجىسىنا قول سالعانداردىڭ دۇنيەسىن, قاراجاتىن قايتارتىپ, سوعان الەۋمەتتىك نىسان تۇرعىزىپ جاتقانى دۇرىس بولدى. كىمنەن جانە نە ءۇشىن الىنعانىن سۋ جاڭا مەكتەپتىڭ, اۋرۋحانانىڭ كىرەبەرىسىنە جازىپ قويۋ كەرەك. بۇل – ساباق ءارى تاعىلىم...». ءيا, ناۋرىزدىڭ ءبىر قايىرى – قاتەلىكتى تۇزەتۋ ءھام جازا باسقاندى اقىلمەن كەشىرۋ.
قاسيەتتى يماني قۇندىلىقتارىمىزدا «كىنالى بولعاندى سەزىنۋ, قايتا قاتەلەسپەۋگە ۋادە بەرۋ, كەشىرىم سۇراۋ, جاراتقاننىڭ الدىندا تاۋباعا كەلۋ – تۇزەلۋدىڭ شارتى» رەتىندە كورسەتىلگەن.
ادەتتە بازبىرەۋلەر قايبىر مەيرامنىڭ تاريحىنا, ناسيحاتىنا, جاڭعىرۋىنا كۇدىك كەلتىرىپ جاتادى. تۇركىستان نەمەسە ورتالىق ازيا ناۋرىزىنان «جات مازمۇن» ىزدەپ جۇرگەندەر دە جوق ەمەس. مۇندايلار مىنانى ۇعىنسا دەيمىز: حالىق تابيعي تۇردە قابىلداپ, مىڭ جىلدىق داستۇرىمەن ۇيلەسىمدە دامىتقان مەيرامنىڭ ءبارى -– ومىرشەڭ ءارى وزىمىزدىكى. اباي دانا ء«بىراز ءسوز قازاقتىڭ ءتۇبى قايدان شىققانى تۋرالى» اتتى ەڭبەگىندە ناۋرىزدىڭ مەيرام مەن توي-تاماشا جىگىن تۇسىندىرە كەلە, «ناۋرىزداما» دەگەن ۇعىمدى ايتا كەتەدى. وسى جەردەگى «داما» مەن قازىرگى «ناما»-نىڭ ۇقساس تا (تىلدىك د/ن الماسۋى بار), ۇقسامايتىن دا (اقاڭنىڭ ساۋىقتاما, زاۋىقتاما, سارىنداما, قالىپتاما ت.ب. تەرميندەرى سەكىلدى) سيپاتى بار.
بۇدان شىعاتىن قورىتىندى: ءبىز ناۋرىزدىڭ داستۇرگە بايلانعان مەرەكەلىك شارتتارىمەن قوسا «جاڭارۋ جوسىعى» رەتىندەگى عىلىمي تۇسىنىگىن ۇلت, ۇلىس تالعامىنا, پاراساتىنا ساي جۇيەلەي العانىمىز ابزال.
ايتقاندايىن, بۇل جەردە « ۇلىس» – كەڭەستىك تار «نارودنوستي» ماعىناسىندا ەمەس, تاريحي «دەرجاۆا», «مەملەكەت» ماعىناسىندا. مۇنى جۇرتقا ناۋرىز مەرەكەسىنە وراي ەسكە سالعان قيسىندى. « ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىن» كەرى اۋدارساق, «ۆەليكي دەن گوسۋدارستۆا» بولىپ شىعادى. البەتتە, مىنا سىن-قاتەرلەر زامانىندا ونداي كۇن – رەسپۋبليكا كۇنى. ەرتەدە ونداي كۇن ناۋرىز بەن ايت مەيرامىندا بولسا, مۇنىڭ ءمانى – «ەل ەڭسەسىن كوتەرەتىن كۇن» ەدى. تاريحقا قاراپ, كەۋدە كوتەرگەن جاقسى-اۋ, بىراق ونىڭ ارعى جاعىندا بۇرىنعى حان-سۇلتاندارعا, بي-باتىرلارعا قاراتىپ ايتقان ءاليحان بوكەيحان اششى سىنى ەسكە تۇسەدى...
حالقىمىزدا «اقىننىڭ اۋزىنا قۇداي سالادى» دەگەن ءسوز بار. ءبىرتۋار سۋرەتكەر مۇقاعالي قىس پەن كوكتەمنىڭ تەكەتىرەسىن سيپاتتايتىن ولەڭىندە «ناۋرىز ءجۇر جوعالعان باعىن ىزدەپ...» دەيتىنى ەستەرىڭىزدە شىعار. كەڭەس تۇسىندا حاتقا تۇسكەن وسى توسىن ويدىڭ استارىندا شورە-شورە ۇلتتىڭ دا, اداسقان ۇعىمنىڭ دا, داعدارعان مادەنيەتتىڭ دە بۇرالاڭ تاريحى تۇر.
شۇكىر, قازىر ازات ەلىمىزدىڭ بۇگىنى مەن ەرتەڭىن باياندى ەتۋ جولىندا بارشامىز ويانىپ تا, ويلانىپ تا كەلەمىز. پوەزيا مۇزبالاعى ارمانداعانداي ناۋرىز جوعالعان باعىن تولىق تاپسا يگى. ول ءۇشىن ماعجان اقىن سەرت ەتكەن وقجەتپەستىڭ قياسىنداعى ىزگى اڭسار ورىندالىپ, كۇنى كەشە بۋرابايداعى قۇرىلتاي مىنبەرىنەن ايتىلعانداي, ء«ار ازامات ءبىر ورىندا تۇرىپ قالماي, ءوزىن جەتىلدىرە بەرۋگە ءتيىس». جاڭارۋ جوسىعى – وسى, ناۋرىز ءپالساپاسى دا وسىعان سايادى.
