وسىدان ءۇش جىل بۇرىن مەملەكەت باسشىسى حالىققا تاريحي جولداۋىن جاريالاپ, ەلىمىزدە تۇبەگەيلى جاڭعىرۋ, اۋقىمدى رەفورمالار باستالعان ەدى. بۇل ەلدىڭ ەڭسەسىن, حالىقتىڭ رۋحىن كوتەرگەن ەرەكشە جولداۋ بولعانى ەسىمىزدە. بۋرابايداعى ءسوزىن پرەزيدەنت وسى كەزەڭدە اتقارىلعان ىرگەلى ىستەردى قورىتىندىلاۋدان باستادى. مەملەكەت باسشىسى ەلدىڭ بولاشاعىنا قاتىستى سۇبەلى ويىن ورتاعا سالىپ, مەملەكەتىمىز ءۇشىن ەڭ وزەكتى ماسەلەلەرگە قاتىستى كوزقاراسىن ءبىلدىردى.
قازىر قوعامدا قىزۋ تالقىلانىپ جاتقان ەڭ ماڭىزدى ماسەلەنىڭ ءبىرى – سالىق رەفورماسى. بۇل تاقىرىپتىڭ توڭىرەگىندە ءارتۇرلى پىكىر ايتىلىپ ءجۇر. اسىرەسە قوسىمشا قۇن سالىعىنا قاتىستى سان الۋان كوزقاراس بار ەكەنى بەلگىلى. ۇكىمەت سالىق رەفورماسىنا قاتىستى ءبىراز ۇسىنىس بەردى. قازىر ماجىلىستە جاڭا سالىق كودەكسىنىڭ جوباسى قارالىپ جاتىر. سونىڭ اياسىندا 200-گە جۋىق ادامنان قۇرالعان جۇمىس توبى ۇلكەن شارۋا اتقارىپ جاتىر. ونىڭ قۇرامىندا كاسىپكەرلەر, ساراپشىلار مەن قارجىگەرلەر, مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى مەن ەڭ بىلىكتى دەپۋتاتتارىمىز بار. باستى مىندەت – قولعا الىنىپ جاتقان باستامالاردىڭ ءمان-ماڭىزىن حالىققا دۇرىس جەتكىزۋ, ءتۇسىندىرۋ. پرەزيدەنت كۇرىلتايدا مۇنى ءدوپ باسىپ ايتتى. سالىق كودەكسىن قاراۋ كەزىندە وسىعان ەرەكشە ءمان بەرىلەدى. ءبىز بيزنەستىڭ بولشەكتەلۋىنە, سالىقتان جالتارۋىنا جول بەرمەۋگە ءتيىسپىز. ول ءۇشىن ءادىل, اشىق ءارى ءتيىمدى سالىق جۇيەسىن قالىپتاستىرامىز. مەملەكەت باسشىسىنىڭ بەرىلگەن تاپسىرمالارىنا سايكەس, ۇكىمەتپەن بىرلەسىپ, وسى باعىتتاعى جۇمىستى بارىنشا كۇشەيتەمىز.
قاسىم-جومارت توقاەۆ بىرىڭعاي ۋاقىت بەلدەۋى ماسەلەسىنە دە جەكە توقتالدى. ۇكىمەت پەن پارلامەنت بۇل تۇيتكىلمەن بىلتىردان بەرى اينالىسىپ كەلەدى. ماسەلەنىڭ ءمان-جايىن جەتىك زەردەلەۋ ءۇشىن ارنايى مونيتورينگ جۇرگىزىلدى. ءۇش اي بويى ۇكىمەت ايماقتارداعى احۋالدى, ۋاقىت بەلدەۋىنىڭ اسەرىن مۇقيات زەرتتەدى. ونىڭ قورىتىندىسىن وسى اپتادا ماجىلىستەگى «Amanat» فراكتسياسىنىڭ وتىرىسىندا تانىستىردى. ماماندار بۇل جايتقا وتە جاۋاپكەرشىلىكپەن قارادى دەپ ايتا الامىز. ولار بىرىڭعاي ۋاقىت بەلدەۋىنىڭ پايداسى مەن ءتيىمدى تۇستارى تۋرالى دايەكتى تۇجىرىمدار كەلتىردى. ءار وڭىردەگى جاعداي جەكە-جەكە سارالاندى. بارلىق فاكتور ەسكەرىلدى. مەملەكەت باسشىسى بىرىڭعاي ۋاقىت بەلدەۋىن ەنگىزۋدىڭ ماڭىزىن ايتىپ, مامانداردىڭ ءۋاجىن قولدادى. وسىلايشا, بۇل ماسەلەنىڭ نۇكتەسى قويىلىپ وتىر.
جالپى, ۇلتتىق قۇرىلتايدا قوعامداعى ەڭ وزەكتى ماسەلەلەر كوتەرىلدى. ادەپكە, ءدىني احۋالعا, ينتەرنەت الاياقتىققا, جالعان پسيحولوگتەر مەن كوۋچتارعا قاتىستى دا ءتۇرلى پىكىرلەر ايتىلدى. پرەزيدەنت وسى سالالارداعى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ ماسەلەسىنە ءمان بەردى.
سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق يدەولوگيانىڭ پارمەندى قۇرالى سانالاتىن وتاندىق كينەماتوگرافيانىڭ كەلەشەگىنە ارنايى توقتالدى. قازىر كينونىڭ ساپاسى مەن مازمۇنىنا قاتىستى سىني پىكىر از ەمەس. ارينە, ولاردىڭ دەنىن جەكە كومپانيالار ءتۇسىرىپ جاتىر. بىلتىردىڭ وزىندە 94 كارتينا جارىققا شىققان ەكەن. پرەزيدەنت ولاردىڭ ساپاسىنا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋعا شاقىردى. جاپپاي كورسەتىلىمگە شىعارماس بۇرىن الدىن الا سۇزگىدەن وتكىزىپ, ءار تۋىندىنىڭ مازمۇنى مەن تاربيەلىك ءمانىن تارازىلاۋدى تاپسىردى. وعان قوسا, وتاندىق انيماتسيانى دامىتۋعا دا ەرەكشە ءمان بەردى. وسكەلەڭ ۇرپاقتى ۇلتتىق ناقىشتا تاربيەلەۋ ءۇشىن ءبىز وسىعان دەن قويۋعا ءتيىسپىز.
تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە – ايەلدەر كولونياسىنداعى احۋال. باس بوستاندىعىنان ايىرىلعان جانداردىڭ تاعدىرى نازاردان تىس قالماۋى كەرەك. ءبىز ءاردايىم ادامگەرشىلىك قۇندىلىقتاردى, زاڭ مەن ءتارتىپ قاعيداتتارىن باسشىلىققا الۋىمىز قاجەت. اسىرەسە وسىنداي جاعدايعا تاپ بولعان كامەلەتكە تولماعان بالاسى بار ايەلدەر زاڭمەن قورعالۋعا ءتيىس. مەملەكەت باسشىسى وسىنى العا تارتىپ, ماسەلەنى بايىپتى زەرتتەۋدى تاپسىردى. بۇل باعىتتا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن دەپۋتاتتار بىرلەسىپ جۇمىس ىستەيمىز.
قۇرىلتايدا الەۋمەتتىك, مادەني-گۋمانيتارلىق ماسەلەلەرمەن بىرگە ەل ەكونوميكاسىنا قاتىستى دا كەسەك-كەسەك ويلار ورتاعا سالىندى. قازىر الەمدىك احۋال كۇردەلى. جاھاندىق ەكونوميكانىڭ ءوزى ءبىراز قيىندىقتى باستان كەشىپ وتىر. ونىڭ سالقىنى بىزگە دە سەزىلىپ جاتىر. وسى جاعدايدا وتاندىق ەكونوميكانى دامىتۋ, وڭىرلەردى وركەندەتۋ – نەگىزگى مىندەتتىڭ ءبىرى. پرەزيدەنت بيىل ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىنا جۇمسالاتىن قارجى كولەمى ەكى ەسەگە جۋىق ارتىپ, 8 ترلن تەڭگەگە دەيىن جەتەتىنىن ايتتى.
مەملەكەت باسشىسى ءاردايىم ايماقتاردى دامىتۋعا ەرەكشە ءمان بەرىپ كەلەدى. قۋاتتى وڭىرلەر – قۋاتتى ەلگە اينالۋدىڭ كەپىلى. اسىرەسە شەكارا ماڭىنداعى اۋداندار مەن اۋىلداردىڭ قاڭىراپ بوس قالماۋى ماڭىزدى. كەرىسىنشە, ءوسىپ-وركەندەۋى قاجەت. مۇنى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باسىم ءبىر باعىتى دەر ەدىم. بۇل ورايدا «Amanat» پارتياسى شەكارا ماڭىنداعى اۋدانداردى دامىتۋعا قاتىستى جاڭا زاڭ قابىلداۋدى ۇسىنعان بولاتىن. پرەزيدەنت وسى باستامانى قولداپ, ماسەلەنى ۇكىمەت پەن دەپۋتاتتارعا بىرلەسىپ, مۇقيات قاراستىرۋدى تاپسىردى.
سونىمەن قاتار ەلىمىزدە ەكونوميكانىڭ جاڭا سالالارىن دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ جاتىر. مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن اسىرەسە, IT سالاسى, جاساندى ينتەللەكت, تسيفرلاندىرۋ باعىتىندا كەشەندى جۇمىس قولعا الىنۋدا. بۇل – بولاشاقتىڭ تەحنولوگياسى, كەلەشەكتىڭ ەكونوميكاسى. سوندىقتان قايتكەندە دە زامان كوشىنەن قالماۋىمىز كەرەك.
پرەزيدەنت ايتقانداي, مەملەكەتتىڭ كەمىندە ءتورت سالادا وراسان زور مۇمكىندىكتەرى بار. ول – تسيفرلاندىرۋ ءىسى مەن جاساندى ينتەللەكت, كولىك تاسىمالى, ەنەرگەتيكا, اگروونەركاسىپ كەشەنى جانە ادام كاپيتالى. قازىر ماجىلىستە جاساندى ينتەللەكت تۋرالى زاڭ جوباسى قارالىپ جاتىر. الداعى ۋاقىتتا جاڭا تسيفرلىق كودەكس كەلىپ تۇسەدى. وسى زاڭ جوبالارىمەن جۇمىس بارىسىندا ءبىز پرەزيدەنتتىڭ العا قويعان بارلىق تاپسىرماسىن باسشىلىققا الامىز.
ەكونوميكانىڭ قارىشتاپ العا باسۋى عىلىمعا تىكەلەي بايلانىستى. مەملەكەت باسشىسى وتاندىق عىلىمدى دامىتۋ تۋرالى ۇنەمى ايتىپ ءجۇر. ءتىپتى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ مەملەكەتتىك مارتەبەسىن قايتاردى. بىلتىر ءبىز عىلىم مەن تەحنولوگيالىق ساياسات تۋرالى زاڭ قابىلدادىق. كوپ شارۋا اتقارىلىپ جاتىر. بىراق ءالى دە جۇمىستى شيراتامىز. ول تۋرالى پرەزيدەنت تاعى دا ايتتى.
كەلەسى ماسەلە – ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار بالالاردى قولداۋ. وكىنىشكە قاراي, ەلىمىزدە مۇنداي بالالاردىڭ سانى ازاياتىن ەمەس. مەملەكەت باسشىسى ءاربىر وبلىس ورتالىعىندا ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار, سونىڭ ىشىندە اۋتيزمگە شالدىققان بالالاردى وڭالتۋ جانە دامىتۋ ورتالىقتارىن قۇرۋدى تاپسىردى. ال پارلامەنت ءوز تاراپىنان جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن وسىنداي بالالارعا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋ ءىسىن رەتتەيتىن جاڭا زاڭ ازىرلەيدى.
بۇعان قوسا, قۇرىلتايدا ونوماستيكا سالاسىن, مەملەكەتتىك جانە مەكەمەلىك ماراپاتتار جۇيەسىن جەتىلدىرۋ, جاسامپازدىق قۇندىلىقتارىن دارىپتەۋ, الەۋمەتتىك كەسەلدەردى جويۋ, ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋ ماسەلەلەرى كوتەرىلدى.
جالپى, بيىلعى قۇرىلتاي مازمۇندى ءوتتى. بارلىق ماسەلە جان-جاقتى قامتىلدى. ەڭ باستىسى – ەلدىڭ بىرلىگى, مەملەكەتتىڭ تۇراقتىلىعى, ەكونوميكانىڭ دامۋى, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ارتۋى. وسى ماسەلەلەرگە مەملەكەت باسشىسى ناقتى جاۋاپ بەردى.
بىلتىرعى اتىراۋدا وتكەن قۇرىلتايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا پارلامەنت 9 زاڭ قابىلداعان ەدى. ولاردىڭ قاي-قايسىسى دا – وزەكتى, ەلگە قاجەتتى, ماڭىزدى زاڭدار. بۇل قارقىندى ءبىز بيىل دا جالعاستىرامىز.
ويىمدى مەملەكەت باسشىسىنىڭ مىنا ءبىر سوزىمەن اياقتاعىم كەلىپ وتىر: ء«بىزدىڭ ۇلتىمىزدىڭ ارمان-مۇراتى ادىلەتتى, قاۋىپسىز, تازا, قۋاتتى قازاقستاندى قۇرۋ يدەياسىنان باستاۋ الادى». ەندەشە, وسى جولدا ءبارىمىز پرەزيدەنتىمىزدىڭ جانىنان تابىلىپ, ۇلت مۇددەسىنە ايانباي قىزمەت ەتە بەرەيىك!
ەرلان قوشانوۆ,
پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى
