ادەبيەت • 07 ناۋرىز, 2025

«تاگانكاداعى» توزاق

80 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ۋاقىتتىڭ اسا قىمبات ەكەنىن سەزىنگەن ادام ءار ءساتىن, ءار مينۋتىن قۇر بوسقا جىبەرمەۋگە تىرىسادى. ونىڭ وزىندە بىرەۋلەر بار, ۋاقىتتى ماتەريالدىق دۇنيەمەن ولشەيدى, ەندى بىرەۋىنە جان ءلاززاتى قۇندى. ول حاقىندا كوسىلسەك, گازەتتىڭ ايقارما بەتى ازدىق ەتەر.

«تاگانكاداعى» توزاق

كوللاجدى جاساعان – الماس ماناپ, «EQ»

ايتپاعىم, كىتاپ سۇيەر وقىر­ماننىڭ باسىم بولىگى وقيتىن دۇنيە­سىنە تالعاممەن قارايدى. بوس دۇنيەگە ۋاقىت جوعالتپاۋعا تىرىسادى. تالعاممەن وقىلاتىن جازۋشىلار كوپ. ماسەلەن, اسقار التاي. اڭگىمەلەرىنىڭ تا­قىرى­بى تارتىپ تۇرادى: «كەن­تاۆر», «كيللەر ساۋىسقان», «ال­پينيست», «سەلەبە», «كازي­نو», «تاگانكا», تاعىسىن تاعى. تۇ­نەۋگۇنى قايتالاي وقىپ شىققا­نىم «تاگانكا». بۇل دا – ءبىر دەممەن وقىلاتىن شىعارما.

ءبىزدىڭ قوعامدا ادىلدىك بار ما؟ بار بولسا, نەگە كەيبىرەۋلەر وعان قول جەتكىزە المايدى؟ نەگە شىندىق ايتقان ادامنىڭ جولى ىلعي تارىلىپ, تار قاپاسقا قاما­لادى؟ اسقار التايدىڭ «تاگان­كا» اڭگىمەسى وسى سۇراقتارعا جاۋاپ ىزدەگەندەي اسەر قالدىرادى. اڭگىمە – جاي عانا كوركەم شى­عار­ما ەمەس. بۇل ءبىر ادامنىڭ تاعدىرى ارقىلى بۇكىل جۇيەنىڭ قاتالدىعىن, ادامنىڭ رۋحاني كۇرەسىن كورسەتەتىن وتكىر تۋىندى. تەرگەۋ يزولياتورىنىڭ قاراڭعى بولمەسىندە ساعاتتاپ سۇراقتىڭ استىندا وتىرعان اقجەلەڭنىڭ بەينەسى وقىرماندى دا ويلاندىرادى. تەمىر ەسىك, سۇر قابىرعا, قاماقتاعى ادامنىڭ ەرىك-جىگەرى... وسى تۇستا اقجەلەڭنىڭ بالا كۇنى ەسىنە تۇسكەن. ەگەۋقۇيرىقتاردى تىرىدەي اۋلاپ, تۇبىنە وت قويىلعان بوشكەگە سالىپ قۋىرعاندارى ويعا ورالعان. كورشى ۆاسيا اعا­سى­نىڭ ەگەۋقۇيرىقتارعا جاسا­عان زەرتتەۋى ءتىپتى ويعا شوم­دىر­عان. سويتسە, ۆاسيا اعايى دوڭىز قوراسىنا قاپتاعان ەگەۋقۇي­رىقتىڭ بىرنەشەۋىن ۇستاپ الىپ, بوشكەگە قاماعان ەكەن. اشىققاندار ءبىر-ءبىرىن جەپ, كاننيبال تىشقاندارعا اينالا باستاعان. سوڭىندا قالعان بى­رەۋىنىڭ مۇرتى مايلانىپ, جالى كۇجىرەيىپ, كاندەن يتتەي بول­عان ەكەن. سوندا ۆاسيا اعاي ونى بىرنەشە كۇن اشىقتىرىپ بارىپ بوشكەدەن بوساتىپ جىبەرگەن. سوندا عوي, بىقپىرت تيگەندەي تۇقىمداستا­رىن جۇل­ما­لاي باستاعان. اقىرى قاشىپ جوعالعان. سوڭدارىنان ­كاننيبال تىشقان دا كەتكەن. الاي­دا بىرەر ۋاقىتتان سوڭ, توپ-توپ بول­­عان ەگەۋ­قۇيرىقتار قايتىپ ورالا­­دى. جەلكەسىنە جال بىتكەن ەگەۋ­قۇي­­رىق قانا ورالماعان. سويتسە, جابى­­لىپ, ونىڭ ءوزىن قۇرتىپ جىبەرگەن ەكەن. جازۋشى وسىنى مى­سالعا كەل­تىرە وتىرىپ, استارلى ويىن جەتكىز­گەن. ول ويدى ءار وقىر­مان وزىن­شە تۇسىنەتىن شىعار.

اقجەلەڭ ارمان قۋعان, ادىل­دىككە سەنگەن جان. بىراق ونىڭ بۇل سەنىمى تار قاپاستا سىناق­قا تۇسەدى. ونىڭ الدىندا سۋىق­قاندى تەرگەۋشى ءوزىنىڭ سۇراق­تارىمەن, قۋلىق-سۇمدىق ارەكەتتەرىمەن اقجەلەڭنىڭ رۋحىن سىندىرعىسى كەلەدى. سى­نىپ كەتەتىن ول ما؟ اڭگىمەگە باس قويساڭىز, ءسىزدى بىردەن تەرگەۋ بولمەسىنە ەنگىزىپ جىبەرەدى. تۋلاقتاي بولمە. ەسكى ورىندىق. شارشاعان دەنە, شارشاعان سانا. اقجەلەڭنىڭ كۇيى وسى. ۇرىپ-سوقسا ءبىر ءسارى, رۋحاني قىسىم ودان كۇشتى. بۇل قاپاس – ەرىك-جىگەرىن ءمۇجيتىن توزاق. بىراق كەيىپكەردىڭ جان الەمى, ەركىن ويى ەشكىمنىڭ قولىندا ەمەس. ونىڭ سەنىمى دە سان-ساققا كەتكەن.

«تاگانكاعا» تەرەڭ ۇڭىلسەڭىز, تەك ءبىر ادامنىڭ باسىنان وتكەن حيكايا ەمەس. ادىلدىك ىزدەگەن, بىراق بيلىكتىڭ قىسىمىنا تاپ بولعان ءاربىر جاننىڭ بەينەسى. جازۋشى بۇل تاقىرىپتى ءاتۇستى تاڭداماعانى بەلگىلى. قوعامداعى الدەنە تۇرتكى بولدى. ءومىردىڭ ءوزى ۇسىنعان سۇراقتارعا جاۋاپ ىزدەۋ سياقتى. سارالاساق, اق­جەلەڭ ارقىلى بيلىك پەن حالىق اراسىنداعى كۇرەستى كورەمىز. ءبىرى – كۇش, ەكىنشىسى – سەنىم. ءبىرى – جۇيە, ەكىنشىسى – ادام. بۇل كۇرەس قاي ۋاقىتتا دا جالعاسىپ كەلەدى. جالعاسا بەرمەك. قىسىم, ادىلەتسىزدىك, رۋحاني كۇرەس – قا­شان­دا وزەكتى تاقىرىپ. بۇل اڭگىمەنى وقي وتىرىپ, وزىڭىزگە «مەن ادىلەتسىزدىككە توزە الامىن با؟ مەنىڭ رۋحاني كۇشىم قان­داي؟» سىندى سۇراق قويارى­ڭىز انىق. وعان جاۋاپ تاپپاي, سان ءتۇر­لى وي مازالاۋى دا مۇمكىن. بۇل شى­عارما بىزگە وي سالادى, كۇ­رەس­كە شاقىرادى, رۋحتى وياتادى. جازۋ­شىنىڭ شەبەرلىگى دە وسىندا. ول وقيعانى بايانداپ قانا قويماي, وقىرماندى سول وقيعاعا بىرگە ارالاستىرىپ جىبەرەدى.

ءسىز اقجەلەڭ سياقتى بەرىكتىك­تى تاڭدايسىز با, الدە جۇيەگە مويىن­سۇناسىز با, ونى ءوزىڭىز عانا شەشە الاسىز.

سوڭعى جاڭالىقتار