باسىلىم • 04 ناۋرىز, 2025

ءتالىمى مول تۋىندى

50 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

«Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ ءتىلشىسى, جاس زەرتتەۋشى دۇيسەنالى الىماقىننىڭ «امەريكا اشقان قازاقتار» اتتى تانىمدىق كىتابى جارىق كوردى.

بۇل جيناققا ارىپ­تەسىمىزدىڭ  «بو­لاشاق» باع­دار­­لا­ماسى اياسىندا اقش-تىڭ دجوردج ۆا­شينگتون ۋنيۆەرسي­تە­تىندە جۇر­گىزگەن زەرت­تەۋلەرى ەنگەن. جاس زەرتتەۋشى  ءبىر جىل بويى اقش كون­گرەسىنىڭ كىتاپحاناسى مەن گەل­مان, شەكسپير, لۋزەر كيڭ اتىنداعى قالالىق كىتاپ­­حاناسىن­دا وتىرىپ, حالقىمىزدىڭ تاري­حى مەن مادەنيەتىنە باي­لانىستى تىڭ دەرەك­تەر ىزدەگەن. سونداي-اق  پيتتس­بۋرگ,  نيۋ-يورك, دجوردجتاۋن ۋني­ۆەر­سيتەتتەرى سە­كىل­دى ىرگەلى وقۋ ورىندارىنىڭ عى­لىمي كىتاپحانالارىن­دا ساقتالعان ەڭ­بەكتەر­دەن قازاققا قاتىستى ءبىراز دۇ­نيە تاپقان. سونىڭ ءبارى وسى جي­ناققا توپتاستىرىلىپ وتىر.

كىتاپقا پىكىر جازعان بەرىك ءۋالي اۆتوردىڭ ۆا­شينگتون كىتاپحا­نالارىن تىنباي ارالاپ, امەريكا ارحيۆتەرىندەگى ۇلتىمىزعا قاتىستى دەرەكتەردى جيناق­تاۋ ارقىلى ەلى­مىزدىڭ رۋحاني قورجىنىن تولىق­تىرۋعا قوماقتى ۇلەس قوسقانىنا ريزاشىلىعىن بىلدىرگەن.

شىنىندا دا, جاڭا جيناق ماز­مۇندى مالى­مەتتەرگە وتە باي. ماسە­لەن, زەرتتەۋشى «ارىنعازى سۇلتان­مەن كەزدەسكەن نەمىس عالىمى» اتتى ماقالاسىندا 1823 جىلى بەرليندە باسىلعان «ورىنبوردان بۇحاراعا دەيىن» اتتى جولجازبا كىتاپتا قازاق تاريحىنا بايلانىستى قىزىقتى دەرەكتەر كەزدەسەتىنىن باياندايدى. وندا دوكتور ەدۆارد ەۆەرسمانن ارىنعازى سۇلتاننىڭ اۋىلىنا بارىپ, ودان ءارى كوپتەگەن قازاق اۋىلىن ارالاعانىن ايتادى. سونداي-اق نەمىس بيولوگىنە سايىن دالانى مەكەندەگەن قازاقتاردىڭ ەر مىنەزى, تابيعاتى ەرەكشە اسەر سىيلاعانىن شىنايى جەتكىزەدى. بۇدان بولەك, دۇيسەنالىنىڭ  «قازاق ەرتەگىلەرى امەريكاعا قا­لاي جەتتى؟», «اشتىق بوس­قىندارىمەن كەزدەسكەن ­جي­­ھانكەزدەر», «سۆەن حە­دين كورگەن قازاقيا», تاعى باسقا دا ماقالالارىن­دا كوپتەگەن تىڭ دۇنيەگە كەز بولاسىز. جاڭا الەم اشقانداي قۇمارىڭىز ارتادى. قىزىعاسىز.

دجوردج ۆاشينگتون ۋني­ۆەرسي­تەتىنىڭ پروفەسسورى پيتەر رولل­بەرگ تالانتتى ارىپتەسىمىزدىڭ ۆاشينگ­توندا بولعان ءبىر جىلىندا تىڭ زەرتتەۋ جۇرگىزگەنىنە ءتانتى بولعان.

«ول قىسقا ۋاقىت ىشىندە اقش پەن قازاقستاننىڭ مادەني بايلانى­سى­نا قا­تىستى سونى دەرەكتەر تاۋىپ, تاريحىنا زەردەلى زەرتتەۋ جاسادى. ءتىپتى وسى تاقىرىپ­تا جۇيەلى ىز­دەنگەن العاش­قى زەرت­تەۋشى دەسەك ارتىق ەمەس. ناتيجەسىندە, قا­زاق جەرىنە ارنايى ساپارمەن بار­­عان ساياحاتشىلار مەن عالىمدار جا­­زىپ قالدىرعان سي­رەك جانە قۇن­دى دەرەك­تەردى وقىر­­مانعا ۇسى­نىپ وتىر.  ونىڭ بۇل ىز­دەنىسى ەكى ەلدەگى وقىر­ماندارعا دا باعالى بولارى ءسوزسىز», دەپ جوعارى باعا بە­رىپتى.

قىسقاسى, بۇل جيناقتىڭ تا­نىمدىق ءتالىمى مول. وقىڭىز! 

سوڭعى جاڭالىقتار