فوتو: ۇكىمەتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى
ايتا كەتەيىك, ەۋروپالىق وداق قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ارەناداعى ماڭىزدى سەرىكتەسى. 2005–2024 جىلدار ارالىعىندا وداق ەلدەرىنەن قازاقستانعا تىكەلەي ينۆەستيتسيالاردىڭ جالپى اعىنى $200 ملرد-تان اسقان, بۇل ەلىمىزگە كەلگەن تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردىڭ جالپى كولەمىنىڭ 47,8%-ىن قۇراعان.
«بۇگىندە ەۋروپالىق وداق – قازاقستاننىڭ ءىرى ساۋدا جانە ينۆەستيتسيالىق سەرىكتەسى. بۇل ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساۋداسىنىڭ ۇشتەن بىرىنەن استامىن جانە تارتىلعان ينۆەستيتسيانىڭ جارتىسىن قۇرايدى. وتكەن جىلى ەلدەرىمىز اراسىنداعى ءوزارا تاۋار اينالىمى 17%-عا ءوسىپ, $50 ملرد-قا جەتتى. ءبىز ەۋروپاعا جەتكىزىلەتىن تاۋار نومەنكلاتۋراسىن ودان ءارى كەڭەيتۋگە جانە ارتاراپتاندىرۋعا مۇددەلىمىز», دەدى ولجاس بەكتەنوۆ.
ۆەدومستۆونىڭ حابارلاۋىنشا, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋ شەڭبەرىندە ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرۋ ماقساتىندا جەكە ينۆەستيتسيالار اعىنى ءۇشىن بارىنشا قولايلى ىسكەرلىك احۋال قالىپتاستىرۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر.
جاڭا ينۆەستيتسيالىق تسيكلدى باستاۋعا جانە ەلىمىزدىڭ ءجىو-ءنى ەكى ەسەگە ارتتىرۋ جونىندەگى ستراتەگيالىق مىندەتتى قول جەتكىزۋگە باعىتتالعان 2029 جىلعا دەيىنگى جاڭارتىلعان ينۆەستيتسيالىق ساياسات تۇجىرىمداماسى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر.
ۇكىمەت نورماتيۆتىك راسىمدەردى بيۋروكراتيادان ارىلتۋ جانە وڭتايلاندىرۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك باسقارۋعا تسيفرلىق شەشىمدەر ەنگىزدى. ۇلتتىق تسيفرلىق ينۆەستيتسيالىق پلاتفورماسى, سونداي-اق ليتسەنزيالاۋ پروتسەستەرىنىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتەتىن minerals.gov.kz جانە e-qazyna.kz پورتالدارى ىسكە قوسىلدى. شيكىزات وڭدەۋدى جانە قوسىلعان قۇنى جوعارى دايىن ءونىم شىعارۋدى باسىم تۇردە دامىتۋ ءۇشىن زاڭنامالىق بازا جەتىلدىرىلۋ ۇستىندە. قابىلدانعان شارالار بيزنەسكە كەدەرگىلەردى جويۋعا, ەكونوميكانى ىرىقتاندىرۋعا باعىتتالعان.
«قازاقستانمەن بىرگە ءبىز تسيفرلاندىرۋدى قولداۋ جانە گەودەرەكتەردى باسقارۋ سياقتى ناقتى ءىس-قيمىلدارعا ەرەكشە نازار اۋدارا وتىرىپ, 2025–2026 جىلدارعا ارنالعان ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتىڭ جول كارتاسىن ازىرلەپ جاتىرمىز», دەدى يوحاننەس باۋر.
ءسوز العان گەرمانيا ەلشىسى مونيكا يۆەرسەن, فرانتسيا ەلشىسى سيلۆان گيوگە, پولشانىڭ ۋاقىتشا سەنىمدى وكىلى ميحال رافال لابەندا ساۋدا, عىلىم جانە ونەركاسىپ كووپەراتسياسى سالالارىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى نىعايتۋ تۋرالى ۇسىنىستار جاسادى.
تاۋ-كەن ونەركاسىبى سالاسىنداعى بىرقاتار باستاما تۋرالى, اۋە گەوفيزيكاسى جانە كارتوگرافيالىق گەوفيزيكا سالاسىنداعى الەمدىك كوشباسشى, يسپاندىق Xcalibur Multiphysics كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى اندرەس بلانكو; جابدىقتىڭ ءىرى جەتكىزۋشىسى فيندىك Metso كومپانياسىنىڭ ورتالىق ازيا ايماعى بويىنشا ۆيتسە-پرەزيدەنتى كاميل الياۋتدينوۆ; تاۋ-كەن ونەركاسىبى, ينفراقۇرىلىم جانە تابيعي رەسۋرستاردى وندىرۋگە ارنالعان جابدىقتار مەن شەشىمدەردىڭ الەمدىك جەتەكشى ءوندىرۋشىسى Epiroc شۆەد كومپانياسىنىڭ ورتالىق ازيا بويىنشا وڭىرلىك باس مەنەدجەرى كامشات گاليەۆا.
كوتەرىلگەن ماسەلەلەرگە قر ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس, ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىكتەرىنىڭ باسشىلىعى تۇسىنىكتەمە بەردى.
سونىمەن قاتار پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ ديپلوماتيالىق ميسسيالار باسشىلارىنا قازاقستاندىق كاسىپكەرلەر الدىندا تۇرعان وتاندىق بيزنەستىڭ ىسكەرلىك بەلسەندىلىگىنە تىكەلەي اسەر ەتەتىن تۇيتكىلدى ماسەلەلەردى جەتكىزدى. اتاپ ايتقاندا, ۆيزالىق راسىمدەر تاقىرىبى كوتەرىلدى.
«جاقىندا وتاندىق كاسىپكەرلەرمەن كەزدەسۋىمدە, اسىرەسە, ليتۆا, گەرمانيا جانە پولشا سياقتى ەلدەردە شەنگەن ۆيزالارىن الۋداعى قيىندىقتار تۋرالى ماسەلە كوتەرىلدى. قازاقستاندىق جۇك تاسىمالداۋشىلار ۆيزا ورتالىقتارىنداعى بوس ورىنداردىڭ شەكتەۋلى سانىمەن, ۇزاق كۇتۋ مەرزىمدەرى – ەكى ايعا دەيىن, سونداي-اق قىسقامەرزىمدى ۆيزالاردى بەرۋ – ءۇش ايعا دەيىن, بۇل ولاردىڭ قىزمەتىن ايتارلىقتاي قيىنداتۋدا. قوسىمشا كەدەرگىلەر حالىقارالىق تاسىمالداۋعا رۇقسات قۇجاتتارىنىڭ تۇپنۇسقالارىن تالاپ ەتەدى. بۇل شەكتەۋلەر قازاقستاندىق كومپانيالار ءۇشىن قوسىمشا كەدەرگىلەر تۋىنداتادى جانە ەو-مەن ەكىجاقتى ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناستاردىڭ دامۋىنا اسەر ەتەدى», دەپ ولجاس بەكتەنوۆ قازاقستاندىق بيزنەسمەندەر مەن جۇك تاسىمالداۋشىلار ءۇشىن راسىمدەردى جەڭىلدەتۋ بويىنشا سىندارلى ديالوگقا سەنىم ءبىلدىردى.
وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا تاراپتار ءوزارا ءتيىمدى ارىپتەستىكتى ودان ءارى دامىتۋعا, ەكونوميكالىق بايلانىستاردى نىعايتۋعا جانە بولاشاعى زور جاڭا باستامالار بويىنشا بىرلەسە جۇمىس ىستەۋگە دايىن ەكەندەرىن راستادى.
