سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «ەQ»
مەشىتتە, ءتۇرلى جيىندا, سونداي-اق الەۋمەتتىك جەلىدە سان مىڭداعان ادامنىڭ ساناسىنا يمان ساۋلەسىن قۇيعان ءدىن قىزمەتكەرلەرىنىڭ قوعامدى ادامگەرشىلىك جولىنا تاربيەلەۋدەگى ەڭبەگى ۇشان-تەڭىز. دەگەنمەن كەيدە ءبازبىر ۋاعىزشىنىڭ قاتە تۇجىرىم جاساپ قويىپ, قوعامدىق پىكىرتالاسقا تۇرتكى بولاتىن كەزدەرى دە بار. «جاڭىلمايتىن جاق جوق» دەگەنمەن, ءدۇيىم ەلدى اۋزىنا قاراتقان ءدىني كوشباسشىلاردىڭ جۇرت الدىنداعى سويلەيتىن ءسوزىن جەتى رەت ولشەپ, ءبىر رەت ءپىشىپ ايتقانى دۇرىس-اق. كەشە استانادا قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن «قوعامدا ىزگىلىكتى ناسيحاتتاۋدىڭ مادەنيەتى» ءىى رەسپۋبليكالىق ۋاعىزشىلار فورۋمىندا وسى ماسەلە كوتەرىلىپ, كەڭىنەن تالقىعا سالىندى.
جيىنعا قاتىسقان مەملەكەتتىك كەڭەسشى ەرلان قارين پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ۇلتتىق قۇرىلتايدا كوتەرگەن ادامگەرشىلىك پەن جاۋاپكەرشىلىك, ادىلدىك پەن ادالدىق, بىرلىك پەن ىنتىماق سىندى قۇندىلىقتاردى قوعامدا كەڭىنەن دارىپتەۋدىڭ ماڭىزىنا ايرىقشا توقتالدى. سونىمەن قاتار پرەزيدەنت اتاپ وتكەن الەۋمەتتىك كەسەلدەرمەن كۇرەسۋدىڭ وزەكتىلىگىن تىلگە تيەك ەتتى.
«قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى اسىل ءدىنىمىزدى دامىتۋعا, ونىڭ ۇلتتى ۇيىستىرۋ جولىنداعى رولىنە جوعارى ءمان بەرەدى. شىن مانىندە ءبىزدىڭ باستى بايلىعىمىز – ەلدىڭ بىرلىگى مەن تۇراقتىلىعى. ىنتىماعىمىزدى نىعايتۋ جولىندا ءبارىمىز ەڭبەك ەتۋىمىز كەرەك. وسى تۇرعىدا بۇل فورۋمنىڭ يدەياسى مەن ماقساتى دۇرىس. سىزدەردىڭ ەلدى يماندىلىققا ۇيىتۋداعى, اۋىزبىرشىلىك پەن ادامگەرشىلىككە شاقىرۋداعى ەڭبەكتەرىڭىز زور», دەدى ە.قارين.
مەملەكەتتىك كەڭەسشى ءسوز اراسىندا باس ءمۇفتي ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلىنىڭ ءدىني تەرميندەردى قازاقشا ايتۋ تۋرالى ويىن قۇپتادى. قمدب توراعاسى جاس بۋىن وكىلدەرىنىڭ اۋىزاشاردى «يفتار», سارەسىن «سۋحۋر» دەپ ايتىپ جۇرگەنى كوڭىلگە قاياۋ تۇسىرەتىنىن ايتقان ەدى. بابالار جولىن ۇستانعان ۇرپاق رەتىندە وزگە تىلدەن ەنگەن ءدىني تەرميندەردەن بارىنشا اۋلاق بولىپ, ءوزىمىزدىڭ اتا-بابامىزدان قالعان جاقسى سوزدەردى قولدانىپ, انا تىلىمىزگە قۇرمەت كورسەتۋگە شاقىردى.
فورۋمدا ءسوز العان باس ءمۇفتي ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلى بىلتىر ءبىرىنشى رەت ۋاعىزشىلار فورۋمىن وتكىزىپ, «ۋاعىز-ناسيحات ايتۋدىڭ ادەبى مەن مادەنيەتى» قۇجاتى قابىلدانعانىن اتاپ ءوتتى.
«مۇنداعى ماقساتىمىز – ۋاعىزشىلاردىڭ قوعام الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ. ويتكەنى ۋاعىز ايتۋ – ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەتىن ءىس. ۋاعىزشى ەڭ الدىمەن ءوزىنىڭ ادەبى مەن مادەنيەتىن جەتىلدىرىپ, جىلى سوزبەن, سابىرلىقپەن, دالەلدى تۇردە ناسيحات ايتسا, ادامداردىڭ جۇرەگىنە يمان قۇندىلىقتارى ۇيالايدى. قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسى وتباسىنداعى ءوزارا مەيىرىمدىلىك, ىزگىلىك, ادامگەرشىلىك سىندى اسىل قاسيەتتەرىمىزدى جاڭعىرتۋ ءۇشىن 2025 جىلدى ءدىني قىزمەت اياسىندا «يسلام جانە وتباسى قۇندىلىعى» جىلى دەپ جاريالادىق. اللا قالاسا, يگى باستاما اياسىندا بىرنەشە ءىس-شارانى جۇزەگە اسىرامىز. وسى رەتتە ۋاعىزشىلاردى ەل اراسىندا وتباسى قۇندىلىعى جايلى بەلسەندى ناسيحات ايتۋعا شاقىرامىن», دەدى باس ءمۇفتي.
جيىن بارىسىندا مادەنيەت جانە اقپارات ۆيتسە-ءمينيسترى قانات ىسقاقوۆ, نايب مۇفتيلەر كەنجەتاي دۇيسەنباي مەن سانسىزباي شوقانوۆ, قمدب ۋاعىز-ناسيحات ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى باتىرجان مانسۇروۆ, مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى ءدىن ىستەرى كوميتەتىنىڭ باسقارما باسشىسى جاپال دوليەۆ ءسوز الىپ, قوعامداعى ۋاعىز ايتۋ مادەنيەتىنە قاتىستى ويلارىن ورتاعا سالدى.
فورۋم اياسىندا يمامدارعا ارنالعان اقپاراتتىق-وقۋ سەمينارى ءوتىپ, ۋاعىزشىلارعا قوعامدا تۇسىنبەۋشىلىك تۋدىراتىن تاقىرىپتاردى قوزعاماۋ, بىرجاقتى ءپاتۋا بەرمەۋ, قمدب بەكىتكەن پاتۋالارعا سۇيەنۋ, سونداي-اق ءداستۇرلى رۋحاني قۇندىلىقتاردى كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ قاجەتتىلىگى ءتۇسىندىرىلدى. ءىس-شارا سوڭىندا «ۇگىت-ناسيحات ايتۋدىڭ تارتىپتىك ەرەجەسى» قۇجاتى قابىلداندى.
