وتكەن جىلى مىڭداعان وتانداسىمىز كيبەرالاياقتاردىڭ قۇربانى بولدى. كۇن سايىن تۇرلەنىپ, جاڭا ايلا-ءتاسىل ويلاپ تاباتىن الاياقتار ازاماتتاردى ارباۋىنا ءتۇسىرۋ ءۇشىن اسىرەسە زاماناۋي IT-تەحنولوگيالار مەن پسيحولوگيالىق مانيپۋلياتسيالاردى كەڭىنەن قولداناتىن كورىنەدى. ماسەلەن, الماتى قالاسىندا وزدەرىن كۇشتىك ورگانداردىڭ قىزمەتكەرلەرى دەپ تانىستىرعان تەلەفون الاياقتارى 82 جاستاعى زەينەتكەردى 67 ملن تەڭگەگە قاتارىنان 14 ترانزاكتسيا جاساۋعا كوندىرگەن. ولار جابىرلەنۋشىگە ونىڭ شوتتارى ارقىلى جاسالعان تەرروريستىك شابۋىل تۋرالى حابارلاپتى.
ال اقتوبە وبلىسىنداعى «كرەديت 365 كازاحستان» جانە «اۆتو سىيلىق» ميكروقارجىلىق ۇيىمدارى بيومەترياسىز 2023 جىلدىڭ شىلدەسىندە قايتىس بولعان ازاماتقا ميكروقارىزدار رەسىمدەگەن. وسى سەكىلدى رەسپۋبليكا كولەمىندە دۇنيەدەن وتكەن ادامدارعا, ءتىپتى ەلدە ەشقاشان بولماعان شەتەلدىكتەرگە بيومەتريا وتكىزبەستەن, ميكروقارىزدار بەرۋ, بانكتىك شوتتار رەسىمدەۋ فاكتىلەرى دە كەزدەسىپ جاتىر.
وسى ورايدا باس پروكۋروردىڭ تاپسىرماسى نەگىزىندە بىلتىر جەلتوقسان ايىنان باستاپ وكىلەتتىكتەرىن تەرىس پايدالانعانى جانە مىندەتتەرىن تيىسىنشە ورىنداماۋى سالدارىنان ازاماتتاردىڭ الاياقتار ايلاسىنا تۇسۋىنە اكەپ سوققان ميكروقارجىلىق ۇيىمدار مەن بايلانىس وپەراتورلارىنا قاتىستى 71 قىلمىستىق ءىس قوزعالدى. اتاپ ايتقاندا, باتىس قازاقستان وبلىسىندا ەلىمىزگە ەشقاشان كەلمەگەن ۋكراينا ازاماتىنا شوت اشقان ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتىڭ 2 قىزمەتكەرىنە قاتىستى قىلمىستىق ءىس تەرگەلىپ جاتىر. وسى تۇلعانىڭ شوتىنا جابىرلەنۋشىلەر وزدەرىنىڭ جيناعان قاراجاتتارىن اۋدارىپ وتىرعان. قازىرگى ۋاقىتتا ولار قك-ءنىڭ 250-بابى بويىنشا وكىلەتتىكتەرىن تەرىس پايدالاندى دەگەن كۇدىككە ءىلىندى.
بيلاين, تەلە-2 ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى مەن ولاردىڭ ديستريبيۋتەرلەرىنە قاتىستى قك-ءنىڭ 211 جانە 254-باپتارى بويىنشا 4 ءىس قوزعالدى. ولار الاياقتارعا ازاماتتاردى الداۋ ءۇشىن پايدالانىلعان مىڭداعان سيم-كارتالاردى تىركەۋگە كومەكتەسكەن.
وتكەن جىلى جالعان بانك, قۇقىق قورعاۋ جانە باسقا ورگانداردىڭ قىزمەتكەرلەرىنەن, بايلانىس وپەراتورلارى مەن جاقىن تۋىستاردان كەلىپ تۇسكەن 8 مىڭنان اسا قوڭىراۋ تىركەلدى. قاسكۇنەمدەردىڭ كوپ جاعدايدا شەت مەملەكەتتەردەن ارەكەت ەتۋىنە بايلانىستى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق كۇشەيتىلدى. شەتەلدىك ارىپتەستەردىڭ قولداۋىمەن قازاقستاننان تىس جەردە ءبىزدىڭ ەلدىڭ ازاماتتارىنا قاتىستى ارەكەت جاساعان 8 جالعان كولل-ورتالىقتار جويىلدى.
باسقا دا ءىس-شارالاردىڭ كەشەنى قابىلدانىپ جاتىر. مىسالى, ۇلتتىق بانكتىڭ جانىندا الاياقتىق ترانزاكتسيالاردى بۇعاتتاۋعا ارنالعان انتيفرود-ورتالىعى ىسكە قوسىلدى. مىنە, جارتى جىل ىشىندە كۇدىكتى وپەراتسيالار بويىنشا 1,5 ملرد تەڭگە بۇعاتتالدى.
سونداي-اق پروكۋراتۋرانىڭ باستاماسى بويىنشا اكىمدىكتەردىڭ قولداۋىمەن كيبەرقىلمىسكەرلەردى انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن زاماناۋي باعدارلامالىق كەشەندەر الىندى. بۇل 2024 جىلى 59 الاياقتىق توپتى اشكەرەلەۋگە جانە بانكتىك اۋدارىمدار مەن جىمقىرىلعان قاراجاتتى قولما-قول اقشاعا اينالدىرۋ قىزمەتىن كورسەتكەن 128 ازاماتتى قىلمىستىق جاۋاپتىلىققا تارتۋعا سەپتىگىن تيگىزدى.
تەرگەۋ ورگاندارى جابىرلەنۋشىلەرگە كەلتىرىلگەن شىعىندى ازاماتتىق سوت تارتىبىندە «دروپپەرلەردەن» ءوندىرىپ الۋ جولىن (اك-ءنىڭ 953-بابى) تۇسىندىرۋگە باعدارلانعان. وسىنىڭ ناتيجەسىندە, بىلتىر 800 تالاپ ارىز بويىنشا «دروپپەرلەردەن» 1 ملرد تەنگە ءوندىرىپ الىندى.
ودان قالدى, پروكۋراتۋرا جالعان قوڭىراۋلاردى دەرەۋ بۇعاتتاۋ ماقساتىندا كيبەرپوليتسيامەن, «قازاقتەلەكوم» اق-مەن جانە وزگە بايلانىس وپەراتورلارىمەن بىرلەسىپ ءتيىستى مەموراندۋم جاسادى. ونىڭ اياسىندا 19 مىڭنان اسا الاياقتىق قوڭىراۋلار بۇعاتتالىپ, ينتەرنەت-الاياقتىقتا قولدانىلاتىن 100 «سيم-بوكس» قۇرىلعىلارى انىقتالدى, كۇدىكتى ادامدار, ونىڭ ىشىندە شەتەل ازاماتتارى ۇستالدى.
تەرگەۋ بارىسىندا مىڭنان اسا جابىرلەنۋشىنىڭ 1,5 ملرد تەڭگەدەن اسا نەسيەلىك بەرەشەكتەرىن ءوندىرىپ الۋ ۋاقىتشا توقتاتىلدى. بۇعان قوسا قارجى ۇيىمدارى ازاماتتاردىڭ ءىس جۇزىندە قاتىسۋىنسىز رەسىمدەلگەن نەسيەلەر بويىنشا 100 ملن تەنگە كولەمىندەگى بەرەشەكتى ەسەپتەن شىعاردى.
وتىرىستا وتانداستارىمىزدى, اسىرەسە جاستاردى باسقا بىرەۋدىڭ اقشاسىن جىلىستاتۋ سحەمالارىنا تارتۋ ماسەلەلەرى دە ءسوز بولدى. جيىن قورىتىندىسىندا بىرقاتار ۇسىنىم ازىرلەندى.
