كوزدى اشىپ-جۇمعانشا 2025 جىلدىڭ اقپان ايىنىڭ سوڭىنا دا تايادىق. ءومىر دەگەن كۇندەلىكتى كۇرەس ەكەن, شامالى بوساڭسىساڭ, الگى سارقىراعان سۋ بەتالدى الىپ كەتەتىندەي. «سۋدىڭ دا سۇراۋى بار» دەپ بابالارىمىز بەكەر ايتپاعان. بارىنە جوسپار, قۇنتتىلىق قاجەت.
جالپى, «ادامنىڭ كۇنى اداممەن» دەگەندەي, ەلدىڭ, ورتاڭنىڭ تىنىشتىعىن تىلەگەننەن كەيىن, ءسوزىڭ جاراسسا – سويلەسەتىن, كوڭىلىڭ جاراسسا – ىستىق-سۋىقتا ارالاساتىن ادامداردىڭ تىلەۋىن تىلەۋ – پارىزىمىز. جاقسى ادام كوڭىل كۇيىڭدى جادىراتادى, ءومىردىڭ, كاسىپتىڭ ءمانىن دە, ءسانىن دە ارتتىرادى. سونداي ەرەكشە ازاماتتىڭ ءبىرى – اباي راحمەتۋلين. كاسىبي زاڭگەر, مىنەزگە باي جىگىت اعاسى, سالماقتى زامانداس.
اباي جامبىل ۇلىمەن 1993 جىلى الماتى قالاسىندا سۋديالاردىڭ كاسىبي شەبەرلىگىن شىڭدايتىن وقۋ ورنى جاتاقحاناسىنىڭ ءبىر بولمەسىندە ءبىر ايداي بىرگە تۇرىپ, جاقىن تانىستىق. سول ۋاقىتتا ونىڭ جاس تا بولسا ومىرگە كوزقاراسى ايقىن, ادامي قاسيەتى ورنىقتى, وزىندىك مىنەزى بار ساليقالى ازامات ەكەنىن بايقادىم. سودان بەرگى 30 جىلدا ابەكەڭنىڭ اتالعان قادىر-قاسيەتى تولىعىپ, تالاي زامانداسىمىزدى جاقسىلىققا باۋرادى دەپ ەسەپتەيمىن. راس, ومىردە ادام جاقسى جاعىنا دا, جامان جاعىنا دا وزگەرىپ جاتادى. ال مىقتى ازاماتتار شىنارداي بيىكتەي, ءمارمارداي جارقىراي تۇسەدى.
ءوز باسىم ادامنىڭ ساپاسىن اتا-اناسىنا دەگەن قارىم-قاتىناسىنا قاراپ باعالايمىن. وتىز جىلدا اڭعارعانىم – ابەكەڭ اكە-شەشەسىنە, باۋىرلارىنا, ورتاسىنا كەلگەندە مەيىرىمى, جاۋاپكەرشىلىگى ارتىپ, ادامشىلىق پەن ادالدىقتىڭ تىزگىنىن تەڭ ۇستايدى ەكەن. وكىنىشكە قاراي, مىنا قىم-قۋىت زاماندا جاقىنمەن سىيلاسۋ تۇگەلى, تۋعاندارىمەن بەت كورىسپەيتىندەي سوتتاسىپ جاتقاندار دا كەزدەسەدى. كوپ نارسە ادامنىڭ وزىنە بايلانىستى. ابەكەڭنىڭ سابىر مەن اقىلدىڭ ارقاسىندا اپا-قارىنداستارىمەن, وزىنەن كىشى ىنىلەرىمەن ارقاشان جىلى شىرايمەن ارالاسقانىن كورىپ, اتا-اناسىنان العان ونەگە ەكەنىن تۇسىندىك. ول اكەسى مەن اناسى باقيلىق بولعاندا ەلدىك ءداستۇردى مۇقيات ەسكەرىپ, اقتىق ساپارعا شىعارىپ سالعانى كوز الدىمىزدا.
ەسكىدەن جەتكەن «جاقسىلىق ۇلدان با, قىزدان با – ءبىر اللا بىلەدى» دەگەن دانالىق بار. ادام قانشا جەردەن پەندە بولسا دا, ءىس-ارەكەتىن سابىرلىق پەن قاناعاتقا جەڭدىرمەي, وپا تاپپايدى. جاراتقان اباي مەن جىبەككە اتىنا زاتى ساي كەرەمەت ايگەرىم اتتى پەرزەنت بۇيىرتتى. بۇگىندە انا اتانعان اياۋلى قىزى, جاۋاپتى كۇيەۋ بالاسى, سولاردان كورگەن قۇلدىراڭداعان ق ۇلىنى كوز قۋانىشتارىنا اينالىپ وتىر.
حالقىمىزدا «جاقسى جار – جارتى يمانىڭ» دەگەن ناقىل بار. ابەكەڭنىڭ ازاماتتىق, ادامي ابىرويىنىڭ ارتۋىندا قۇداي قوسقان جۇبايى جىبەك بەرلىبەكقىزىنىڭ ورنى ەرەكشە. ول كىسى ەرىنىڭ اۋىر دا جاۋاپتى قىزمەتىنە قاباق شىتپاي, ارقاشان سەنىمدى سەرىگى, ايالى اقىلشىسى بولا ءبىلدى.
ارينە, اباي جامبىل ۇلى – ءتارتىپتىڭ, ەڭبەكتىڭ ادامى. وسى قاسيەتىنىڭ ارقاسىندا جيعان ءبىلىمىن بىلىكپەن تولتىرىپ, ابدەن شىڭدالعان مامان, ەلىمىزدىڭ تاجىريبەلى زاڭگەرى, بەتكە تۇتار سۋدياسىنىڭ ءبىرى دەڭگەيىنە جەتتى. ابەكەڭ – ەڭبەگى باعالانعان ادام. ول قىزمەتىن جەرگىلىكتى جەردەگى قورعاۋشى-زاڭگەردەن باستاپ قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ قىلمىستىق ىستەردى قارايتىن سوت القاسىنىڭ توراعاسى دارەجەسىنە دەيىن كوتەرىلدى. مەملەكەتتىك «قۇرمەت» وردەنى سىندى ماراپاتقا دا يە بولدى. بۇگىندە اباي جامبىل ۇلى – بارلىق جاعىنان ءپىسىپ جەتىلگەن جوعارى دەڭگەيدەگى زاڭگەر مامان, باسشى. ادام رەتىندە قازاق ەلىنە, سوت سالاسىنىڭ دامۋىنا, جاس بۋىندى تاربيەلەپ دايىنداۋعا ۇلەسىن قوسقان تالىمگەر. وركەنيەتتى, دامىعان مەملەكەتتەر قاشاندا وسىنداي ۋاقىت, قىزمەت شىڭداعان ازاماتتاردى باعالايتىنى, تاجىريبەسىن تولىق پايدالاناتىنى جايدان-جاي ەمەس.
ابەكەڭ ءسوزى, كوڭىلى جاراسقان جولداستارىمەن دە بەرەكەلى. سىيلى ورتاسىن باعالاي بىلگەن, ىستىق-سۋىقتا بىرگە بولعان ادام اركەزدە ابىرويلى. ءسوزى مەن ءىسى ۇيلەسكەن ارىپتەس دوسىمىزبەن ماقتانامىز. سوڭعى كەزدە ورىنسىز, ءمان-ماعىناسىز وي ايتاتىن, ويلانباي سويلەيتىن, ۋادەسىندە تۇرمايتىن ادامدار قاتارى كوبەيگەنى ءبارىمىزدى ۋايىمداتادى. بۇل – ەل بولاشاعىنا قاۋىپتى ءۇردىس. وسىنداي ەلبۇزار مىنەزگە قارسى ءسوزى سالماقتى, پىكىرى تەگەۋرىندى, داستۇرگە بەرىك اباي جامبىل ۇلى سەكىلدى ازاماتتاردى ونەگە ەتەر ەدىك.
«ادامعا بەرىلگەن دەنساۋلىق تا – امانات» دەگەن راس. ۋاقتىلى دەنەشىنىقتىرۋعا كوڭىل بولمەگەن ادامدار الپىس تۇگەلى جاس كەزىندە ءومىر سىنىنا توتەپ بەرە الماي قالادى. اباي مىرزانىڭ بۇل ماسەلەگە جاۋاپكەرشىلىكپەن قارايتىنىن كوپشىلىك بىلەدى. ول دوس-جولداستارىمەن, ارىپتەستەرمەن باس قوسقاندا مىندەتتى تۇردە سپورتتى ادەمى ۇيلەستىرىپ, ۋاقىتتى پايدالى وتكىزۋگە, بالىق, اڭ اۋلاپ ورنىمەن دەمالۋعا كوڭىل بولەدى.
اباي جامبىل ۇلى – قازاقستان سوت بيلىگىندە ورنى ەرەكشە, ەڭبەگى ەلەۋلى سۋديا. ول 34 جىل ىشىندە قالالىق, وبلىستىق جانە جوعارعى سوتتىڭ سۋدياسى ءارى القا توراعاسى دەڭگەيىندە كەز كەلگەن سوت پراكتيكاسىندا تۋىندايتىن زارۋلىكتەرگە نەمقۇرايلى قاراماي, تەرەڭ زەرتتەپ, جان-جاقتى تالداپ, بىلىكتى وي ايتىپ, كوتەرگەن ماسەلەسىن سوڭىنا دەيىن جەتكىزىپ, كاسىبي بەدەلى ارتتى. سۋدياعا ەڭ كەرەك قاسيەت – ادام تاعدىرىنا تىكەلەي بايلانىستى كۇندەلىكتى تۋىنداپ جاتقان سۇراقتارعا زاڭ شەڭبەرىندە تياناقتى, جالتاقتاماي جاۋاپ بەرۋ, ادىلەتتى شەشىم قابىلداۋ. ابەكەڭ ەكى ۇلكەن ءوڭىر – وڭتۇستىك جانە شىعىس قازاقستان وبلىستىق سوتتارىن جاۋاپكەرشىلىكپەن, ابىرويمەن باسقارعانى حالىقتىڭ ەسىندە. اسىرەسە شىمكەنت جانە وسكەمەن قالالارىندا وبلىستىق سوت عيماراتتارىن سوڭعى تالاپتارعا ساي سالۋدى ۇيىمداستىرۋى, تۇرعىنداردىڭ زاڭدى قۇقىقتارىن, بوستاندىقتارىن, مۇددەلەرىن قورعاپ, ادىلەت پەن زاڭدىلىق تۋىن بيىك ۇستاعانى, جۇرتشىلىقتان وڭ باتا العانى – ەكى ومىرىنە ۇلكەن ازىق بولارلىق ناتيجە. ابەكەڭ باسقارعان ۇجىمدار ەكى-ءۇش جىلدا جوعارى كورسەتكىشكە جەتىپ, ەل دەڭگەيىندە جۇلدەلى ورىن العانى – ونىڭ تالاپقا ساي باسشى ەكەنىنە دالەل.
اباي راحمەتۋلين – نەگىزگى قىزمەتىنەن باسقا پرەزيدەنت جانىنداعى ادام قۇقىعىن قورعاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشەسى, جوعارعى سوت كەڭەسىنىڭ, تارتىپتىك كەڭەستىڭ مۇشەسى, سۋديالار وداعىنىڭ حاتشىسى سياقتى قوعامدىق جۇمىستاردى دا ابىرويمەن اتقارىپ جۇرگەن سۋديا. بۇگىندە ول – جوعارعى سوتتىڭ سۋدياسى ءارى بۇكىل سوت سالاسى وقۋ ورتالىعىنىڭ ۇيمداستىرۋشى-توراعاسى, سوت اكادەمياسىنىڭ وقىتۋشىسى. سان سالالى وسى جۇمىستار ونىڭ ەڭبەكقورلىعىن, سوت سالاسىنا نەمقۇرايلى قارامايتىنىن كورسەتسە كەرەك. ابەكەڭ – عىلىمعا ىقىلاستى زاڭگەر-سۋديا, زاڭ عىلىمىنىڭ ماگيسترى. بۇيىرسا, قورعايتىن PhD ديسسەرتاتسياسىنا وزەكتى تاقىرىپتى ارقاۋ ەتىپ وتىرعان ازامات.
ءبىز اباي جامبىل ۇلىنا وسىناۋ بەلەستى كەزەڭدە ەل اعاسى, سالا مايتالمانى دەڭگەيىندەگى تابىستارىن ەسەلەپ, العا قويعان ماقساتتارىن ابىرويمەن ورىنداي بەرۋىنە تىلەكتەستىك بىلدىرەمىز.
ساكەن ابدوللا,
جوعارعى سوت سۋدياسى
