ءامينانىڭ ماتەماتيكا پانىنە بەيىمى ەرتە بايقالعان بولاتىن. 16 جاسىندا امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ «TechGirls» حالىقارالىق جازعى تاجىريبە الماسۋ باعدارلاماسى بويىنشا ۇيىمداستىرىلعان بايقاۋ جەڭىمپازدارىنىڭ ءبىرى. سول كەزدە بەدەلدى ءىت پورتال ءامينادان سۇحبات الىپ, ۆەب-سايت جانە موبيلدىك قوسىمشالاردىڭ باعدارلامالارىن ءتۇزۋ تۋرالى پىكىرىن جاريالاعان بولاتىن. استانا قالاسىنداعى نازارباەۆ ينتەللەكتۋالدى مەكتەبىن بىتىرگەننەن كەيىن وسى سالادا تىنىمسىز ەڭبەكتەنىپ, جاڭالىق اشۋعا ۇمتىلدى. ينتەللەكتۋالدى مەكتەپتىڭ الدىنان ءۇمىت كۇتتىرەتىن وزىق وقۋشىلارىنىڭ ءبىرى, مەكتەپ قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى, فيزيكا, ماتەماتيكا, ينفورماتيكا پاندەرى بويىنشا وتكىزىلگەن كوپتەگەن وليمپيادالار مەن بايقاۋلاردىڭ جەڭىمپازى ءبىلىم شىڭىن باعىندىرۋدى ارماندايتىن.
تابيعات سىيلاعان قابىلەتىنىڭ ارقاسىندا ءبىلىم سالاسىندا قول جەتكىزگەن تابىسىنىڭ ناتيجەسىندە ءامينا اقش-تىڭ ەڭ اتاقتى «Minerva» ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى اتاندى. ەندىگى باعىت – كومپيۋتەر عىلىمى مەن ماتەماتيكا.
«مەن مەكتەپتە وقىپ جۇرگەندە-اق عىلىمي جۇمىستارمەن اينالىسا باستادىم, – دەيدى ءامينا ەركىنقىزى. – ءبىز فوتوبيورەاكتور قۇرىلعىسىن قۇراستىرىپ, بالدىر وسىرە باستادىق. ودان ەكولوگيالىق جاعىنان تازا, شىعىن از جۇمسالاتىن بيووتىن جاساۋعا بولاتىن. ارينە, ءبىز زەرتحانادا جۇمىس ىستەدىك. قازىرگى كۇنى شۆەيتساريادا مۇنداي جوعارى تەحنولوگيانى قولدانۋ قاتتى دامىعان. وندا بالدىردى كادىمگى كولدەرگە وسىرەدى. مۇنىڭ پايدالى جاعى دا بار, سۋ ايدىندارىنداعى ەكولوگيالىق جۇيە جاقسارا تۇسەدى ءارى بارلىق جاعىنان ءتيىمدى وتىن الىنادى».
ءامينانىڭ پايىمداۋىنا قاراعاندا, مۇنداي ەكولوگيالىق جاعىنان تازا بيووتىندى ەلىمىزدە دە وندىرۋگە ابدەن بولادى ەكەن. تەك باستاپقى بەتتە تەحنولوگيانىڭ ءوزى ءبىرشاما قىمباتقا ءتۇسۋى مۇمكىن. ارزان بولۋى ءۇشىن ۇلكەن كولەمدە جۇمىس ىستەۋى كەرەك.
ءامينا تاڭداعان ۋنيۆەرسيتەت ستۋدەنتتەردىڭ عىلىممەن اينالىسۋىنا بارلىق جاعداي تۋعىزىپ وتىر. ولار الەمنىڭ بىرنەشە ءىرى ورتالىقتارىندا عىلىمي جۇمىسپەن شۇعىلدانادى. ءامينا العاشقى جىلى اقش-تا عىلىممەن اينالىسسا, ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ەكىنشى كۋرسىندا ءبىلىم العاندا جارتى جىل بويى تايۆاندا تۇرىپ وقىپ, عىلىمي جۇمىسپەن شۇعىلدانعان. كەلەسى سەمەستر كورەيانىڭ سەۋل قالاسىندا وتكەن. ودان سوڭ جاس عالىمنىڭ ساپارى بۋەنوس-ايرەس, بەرلين, توكيودا جالعاسپاق.
ءامينا – ەكىنشى كۋرس ستۋدەنتى. سونىڭ وزىندە ونداعان جوبا مەن عىلىمي زەرتتەۋگە قاتىسىپ ۇلگەرگەن. بىزبەن تىلدەسكەندە وسى تاقىرىپتا كوپ-كوپ اسەرلى اڭگىمە ايتتى. اسىرەسە سان-فرانتسيسكوداعى وقۋ بارىسى. ءبىرىنشى كۋرستا وقىپ جۇرگەنىندە جەرگىلىكتى كومپانيادا تاجىريبەدەن وتكەن. ولار روبوت دايىنداۋ جۇمىسىن قولعا الىپتى. زەرتتەۋشىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, روبوت جۇمىس بارىسى كەزىندە ادامداردىڭ بارلىق ءىس-قيمىلىن مۇلتىكسىز ورىنداي الادى. ال ءامينا بولسا, روبوتقا كوز ورناتۋدى قولعا العان. كادىمگى بەينەكامەرا ارقىلى ءتيىستى باعدارلاماسىن جاساپ, ىسكە قوسقان كەزدە روبوت توڭىرەكتەگى بار ءىس-قيمىلدى كورىپ تۇرادى. مىندەتى دە از ەمەس. كامەرادان بولەك, قاپتاعان پريبورلار مەن ميكرو كومپيۋتەرلەردىڭ جۇمىسىن ۇيلەستىرۋ قاجەت. جانار ۇشىنا ىلىككەن كەسكىندەمەلەردى كورىپ قانا قويماي, ءتۇسىنۋ جانە قاجەتىنشە قيمىلداۋ قاجەت. امەريكالىق جاس كومپانيا قاراپايىم قازاق قىزىنىڭ ويلاپ تاپقان جاڭالىعىن جىلى قابىلداپتى. سان-فرانتسيسكولىقتار قازىر ستارتاپتى ەنگىزۋ ءۇشىن ينۆەستورلار ىزدەستىرىپ جاتىر.
ءامينا حاكاتون ءىت جوبالارىن ساراپتاۋ ىسىنە دە بىرنەشە مارتە قاتىسقان. حاكاتون دەگەنىمىز – 24 ساعاتتىڭ ىشىندە كوماندا جاڭا يدەيالاردى ومىرگە اكەلىپ, باعدارلاما, سايت جانە ۇسىنىس دايىنداپ, وزدەرىنىڭ ماقسات-مۇراتىن جۇزەگە اسىرۋلارى قاجەت. ستەنفورد ۋنيۆەرسيتەتىندە ءامينا كوماندا مۇشەلەرىمەن بىرگە كاسىپكەرلەرگە قاجەتتى ونلاين دۇكەن اشۋ ءۇشىن قوسىمشا ازىرلەدى. قوسىمشانىڭ كومەگىمەن ءموبيلدى تەلەفوننىڭ كامەراسى ارقىلى 10 سەكۋندتىڭ ىشىندە تاۋاردىڭ 3D-مودەلىن قۇرۋعا بولادى. تايۆاندا جاڭالىققا جانى قۇمار جاستارمەن بىرلەسىپ اۋرۋحاناعا كەلۋشىلەر مەن دارىگەرگە دەيىنگى قابىلداۋدى جەدەلدەتەتىن باعدارلاما ويلاپ تاپتى. وسىنداي بايقاۋعا ولار كاليفورنياداعى NASA-نىڭ شتاب-پاتەرى ارقىلى قاتىستى.
«مۇنداي بايقاۋلاردىڭ ءبىر جاقسى جەرى ءوزىڭنىڭ دە ۇيرەنەرىڭ از ەمەستىگى», دەيدى ءامينا, – ەڭ باستىسى ويىڭا كەلگەن يدەيا مەن ونىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى ادامدارعا پايدالى بولۋى كەرەك. بۇگىندە جۇمىس اتقارۋعا ەكپىن ءتۇسىرىلىپ جاتىر. بۇل, ارينە, ەكونوميكالىق جاعىنان ارزانعا تۇسەدى. ادامداردى اۋىر ەڭبەككە پايدالانعانشا, روبوتتىڭ اتقارعانى كوپ جاقسى ءارى تاجىريبەدەن كورىنىپ تۇرعانىنداي, روبوتتار سيرەك قاتەلەسەدى. جاساندى ينتەللەكت ادامزاتتىڭ اقىل-ويىن تولايىم اۋىستىرا المايدى. ادامنىڭ ويى مەن قيالى شەكسىز».
كەيىپكەرىمىزدىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, الىس-جاقىن شەتەلدەردە ءوزى تانىپ-بىلگەن ءبىلىمدى جاستار از ەمەس ەكەن. ءتۇپتىڭ تۇبىندە سول جاستار اتاجۇرتقا قايتىپ ورالىپ, ۇيرەنگەن وزىق تاجىريبە, مول ءبىلىمىن ەل بولاشاعىنا جۇمساسا, كەلەشەكتىڭ كەڭىستىگى ساۋلەلەنە تۇسەر ەدى.
كوكشەتاۋ
