بىلتىر مەملەكەت باسشىسى اتىراۋدا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدا ەسىرتكى اينالىمىنا قارسى كۇرەستى, ونىڭ ىشىندە ەسىرتكى بيزنەسىن ۇيىمداستىرۋشىلارعا جازانى قاتاڭداتۋ جونىندە تاپسىرما بەردى. ناتيجەسىندە, 2025 جىلدىڭ باسىندا قىلمىستىق كودەكسكە وزگەرىستەر ەنگىزىلىپ, ەسىرتكى قىلمىسىنىڭ جازاسى اۋىرلادى. اتاپ ايتساق, ناركوزەرتحانالار قۇرعانى ءۇشىن 15-تەن 20 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ نەمەسە ءومىر بويى باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى قاراستىرىلعان. ەرەكشە نازار قىزمەتتىك مارتەبەسىن پايدالانىپ, قىلمىستىق ارەكەتكە قاتىسقان لاۋازىمدى تۇلعالارعا اۋدارىلدى. ولار ءۇشىن جازا مەرزىمى 20 جىلعا دەيىن ۇزارتىلدى, بۇل بۇرىنعىدان 5 جىلعا ارتىق. بۇل شارالار ءىرى ناركوسينديكاتتاردىڭ قىزمەتىن توقتاتۋعا, ولاردىڭ قىلمىستىق ارەكەتىن جالعاستىرۋ مۇمكىندىگىن جويۋعا باعىتتالعان.
جاسوسپىرىمدەر مەن جاستاردىڭ كوبى «زاكلادچيك» بولعانىمەن, ءوز ارەكەتىنىڭ اۋىر سالدارىن تۇسىنە بەرمەيدى. العاش رەت مۇنداي قىلمىس جاساعاندارعا جازا جەڭىلدەتىلدى: باس بوستاندىعىنان ايىرۋ مەرزىمى 5–10 جىلدان 5–8 جىلعا دەيىن قىسقارتىلدى. دەگەنمەن قايتالانعان قىلمىسقا قاتاڭ شارالار قاراستىرىلعان: 7-دەن 12 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جانە مۇلكىن تاركىلەۋ. مۇنداي ءتاسىل جاۋاپكەرشىلىكتى ديففەرەنتسياتسيالاۋعا, ناركوبيزنەسكە تارتىلعان جاسوسپىرىمدەردى تۇزەتۋگە جانە قالىپتى ومىرگە ورالۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار جاسوسپىرىمدەردىڭ قىلمىستىق ارەكەتكە تارتىلۋىن بولدىرماس ءۇشىن پروفيلاكتيكالىق جۇمىس جۇرگىزۋدىڭ قاجەتتىلىگىن جوققا شىعارمايدى.
مەكتەپتەردە, ۋنيۆەرسيتەتتەردە جانە جاسوسپىرىمدەر اراسىندا ەسىرتكى زاتتارىن تاراتقانى ءۇشىن 15-تەن 20 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ, مۇلكىن تاركىلەۋ جازاسى قاراستىرىلعان. بۇل – ءبىلىم ورتاسىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە, جاس ۇرپاقتى ەسىرتكى قاۋپىنەن قورعاۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى قادام.
ەسىرتكى قىلمىسىنا قارسى كۇرەس – قاتاڭ جازالاۋ شارالارى مەن پروفيلاكتيكالىق جۇمىستى قامتيتىن كۇردەلى ءارى اسپەكتىسى كوپ مىندەت. ەسىرتكى ساتۋدى كاسىپ ەتكەندەرگە جازانى قاتاڭداتۋ, جاس «زاكلادچيكتەرگە» جاۋاپكەرشىلىكتى جەڭىلدەتۋ – ناركوقىلمىس دەڭگەيىن تومەندەتۋگە باعىتتالعان تەڭدەستىرىلگەن ءتاسىل.
مۇنداي قاۋىپتى جاعدايلاردى ازايتۋدا قاتاڭ زاڭ جەتكىلىكسىز ەكەنىن ءتۇسىنۋ كەرەك. بۇل كۇرەستە قوعامنىڭ بەلسەندى ارالاسۋىمەن عانا جەڭىسكە جەتۋگە بولادى. بۇعان اتا-انالار, پەداگوگتەر مەن جاسوسپىرىمدەر دە كىرەدى. ۇزاقمەرزىمدى ناتيجەگە قول جەتكىزۋگە ءبىلىم باعدارلامالارى, سالاماتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋ جانە الەۋمەتتىك باستامالاردى قولداۋ سياقتى كەشەندى پروفيلاكتيكالىق جۇمىس قاجەت. مەملەكەتتىڭ, قوعامنىڭ جانە ءاربىر ازاماتتىڭ بىرلەسكەن كۇش-جىگەرى ارقىلى قاۋىپسىز بولاشاق قۇرۋعا بولادى.
قۋانتاي ساعىناەۆ,
باس پروكۋراتۋرا جانىنداعى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى اكادەمياسىنىڭ اعا وقىتۋشىسى