سۋرەت: qarmaqshy-tany.kz
جاقىندا عانا وسكەمەندەگى №46 مەكتەپتىڭ ماڭايىندا توپتاسقان ون شاقتى يت ادامعا شابۋىلداپ, ەلدى دۇرلىكتىردى. اتا-انالار الاڭدادى. ءبىر تاراپ يتتەردىڭ كوزىن جويۋ كەرەك دەسە, ەكىنشى جاعى كەرىسىنشە, قورعاۋعا الۋىمىز كەرەك دەستى. ءبىز ءيتتى قورعايىق دەلىك, سوندا ادامدى كىم قورعايدى؟ ەسكە سالا كەتەلىك, 2021 جىلدىڭ 17 جەلتوقسانىندا وسكەمەن ىرگەسىندەگى «لەسحوز» كەنتىندە 6 جاستاعى قىز بالانى يت تالاپ ولتىرگەن. وتكەن ايدا عانا ريددەر قالاسىندا 11 جاستاعى بالانى بەس يت تالاپ, كورەر جارىعى بار ەكەن, امان قالدى. وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى بەرگەن مالىمەتكە كوز سالساق, 2024 جىلى يت قاپقان 736 ادام دارىگەر كومەگىنە جۇگىنگەن.
– يت شابۋىلىنان زارداپ شەككەندەردىڭ سانى وسكەمەندە كوپ. مۇندا 467 جاعداي تىركەلگەن. سونىمەن قاتار التاي اۋدانى مەن ريددەر قالاسىندا دا يتتەن تونگەن قاۋىپ ازايماعان. يت قاپقانداردىڭ ەڭ كىشىسى ەكى جاسار بولسا, ەگدەسى 83 جاستاعى قاريا, – دەيدى وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى اسەم قايراتبەك.
يەسىز يتتەردى اتۋدى ءبىر جاعىنان زاڭ شەكتەسە, ەكىنشى جاعىنان جانۋارلاردى قورعاۋ ۇيىمدارى بار. ءبىر عانا وسكەمەندە جانۋارلاردى قورعاۋشى ازاماتتاردىڭ سانى مىڭنان اسادى. ۆەتەرينارلار زاڭ وزگەرمەي, يەسىز يتتەردىڭ سانىن ازايتۋ مۇمكىن ەمەس ەكەنىن ايتىپ, زار قاقسايدى.
– قاڭعىباس ءيتتى اتۋ كەرەك. ماسەلەنى شەشۋدىڭ ءبىر جولى – وسى. ول ءۇشىن زاڭدى وزگەرتۋ قاجەت. ايتپەسە, يتتەردى اۋلاۋدىڭ ءوزى – اۋرە. جەتەكتەپ الىپ كەتەتىن مال ەمەس. اۋلاپ اپارعاننىڭ وزىندە جەكەمەنشىك پريۋت يەلەرى المايدى. يت-مىسىققا ارنالعان مەملەكەتتىك باسپانا جوق, – دەيدى وسكەمەن قالالىق ۆەتەريناريا قىزمەتىنىڭ ديرەكتورى جۇماعازى ورازالين.
بيىل وبلىستا يت-مىسىققا ارنالعان باسپانا سالىنۋى مۇمكىن. رەسمي مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, ونىڭ قۇرىلىسىنا 202 ملن تەڭگەدەن اسا قارجى قاجەت. بالاباقشالارعا بالا سىيماي جاتقاندا, يەسىز يتكە قىرۋار قارجى شاشۋدىڭ قانشالىقتى قاجەتى بار دەگەن دە سۇراق تۋادى.
– كۇرمەۋى قيىن بۇل ماسەلەنى شەشۋ ماقساتىندا وسكەمەندەگى 28-شاعىن اۋداننان 500 يتكە ارنالعان باسپانا سالۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ازىرشە قاڭعىباس يتتەردى اۋلاپ, ۆاكتسيناسىن قويىپ, جەكەمەنشىك يت-مىسىققا ارنالعان باسپانالارعا وتكىزەمىز. نەگىزى, ادام ومىرىنە قاۋىپ توندىرسە, ءتيىستى شارا قولدانا الامىز. ونىڭ ەرەجەسى بار, – دەيدى وبلىستىق ۆەتەريناريا باسقارماسىنىڭ باس مامانى اسىلبەك ريزابەك ۇلى.
بۇل ماسەلەنىڭ قوزعالۋىنا تۇرتكى بولعان 19-شاعىن اۋداندا ءورىپ جۇرگەن يتتەردىڭ ادامعا شابۋىلى. ۆەتەريناريا ماماندارى دەرەۋ بۇل ماڭداعى يەسىز يتتەردى اۋلاپ, زاڭ اياسىندا شارالار جۇرگىزدى. ءاپ دەگەندە التى يت اۋلاندى. كەيىننەن سول ماڭداعى بىرنەشە يت قاماۋعا الىندى. دەسە دە, مەكتەپ ماڭايىندا جۇرگەندىكتەن, اتا-انالار الاڭداۋلى.
– بىزگە يتتەن گورى بالامىزدىڭ دەنساۋلىعى ماڭىزدى. سوندىقتان يەسىز يتتەردى ەركىنە جىبەرۋدىڭ قاجەتى جوق. اتۋعا بولمايدى ەكەن دەپ, بالالاردى يتكە تالاتىپ قويىپ وتىرا المايمىز. جانۋارلاردى قورعاۋشىلار يت-مىسىققا قورعان بولامىز دەسە, ۇيلەرىنە الىپ كەتىپ, بايلاپ باقسىن, – دەيدى اشىنعان اتا-انا اينۇر احمەتوۆا.
قالا باسشىلىعى دا يەسىز يتتەردىڭ ماسەلەسى نازاردا بولاتىنىن ايتىپ سەندىردى. قانشا دەگەنمەن, يت پەن مىسىقتى اۋلاۋ تۋرالى زاڭعا وزگەرىس ەنبەي, ماسەلەنىڭ تۇبەگەيلى شەشىلۋى قيىن.
وسكەمەن
