سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «ەQ»
ەلىمىز اۋماعىنىڭ 5%-ى عانا ورماندى القاپ سانالادى. 17 مىڭنان اسا ورمانشى قىزمەت اتقارادى. بىلتىر 1 شىلدەدەن باستاپ ورمان شارۋاشىلىعىندا ەڭبەك ەتەتىن قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسى 100%-عا ارتتى. ورتاشا ايلىق جالاقى – 250 مىڭ تەڭگە.
2021 جىلى ەلىمىزدە 66 مىڭ گەكتار ورماندى القاپقا 138 ملن كوشەت ەگىلگەن. بۇل سول جىلعى جوسپاردىڭ اسىرا ورىندالعانىن كورسەتەدى. ويتكەنى 61,7 مىڭ گەكتارعا 130 ملن اعاش وتىرعىزىلۋ جوسپارلانعان. بەس جىل ىشىندە 970 ملن كوشەت ەگىلىپتى. وسىلايشا, بەس جىلدا ەلىمىزدىڭ ورماندى القابى 267 مىڭ گەكتارعا ۇلعايدى.
ۇكىمەت وتىرىسىندا ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ەرلان نىسانباەۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ ورمان قورىن ۇلعايتۋ جونىندەگى تاپسىرماسىنىڭ ورىندالۋى تۋرالى بايانداپ, بەس جىل ىشىندە 970 ملن ءتۇپ كوشەت ەگىلگەنىن اتاپ ءوتتى. سونىڭ ناتيجەسىندە, ورماندى القاپ كولەمى 267 مىڭ گەكتارعا ۇلعايعان. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا وراي 2 ملرد ءتۇپ اعاش كوشەتى ەگىلسە, ورمان قورى 14,5 ملن گەكتارعا ۇلعايماق. بۇعان قوسا 2027 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن تاعى 1 ملرد اعاش كوشەتىن ەگىپ, ءوسىرۋ مىندەتى جۇكتەلىپ وتىر. ايتۋعا جەڭىل بولعانىمەن, ىسكە كەلگەندە اۋىر سوعاتىنى انىق. ەڭ الدىمەن, تاپسىرمانىڭ تياناقتى ورىندالۋىن قاتاڭ قاداعالاۋ ماڭىزدى. سەبەبى جەرگىلىكتى اكىمدىكتەگىلەر ساندا بار, ساناتتا جوق دەرەكتەردى ءتىزىپ, جۇمىستىڭ «ەرەكشە قارقىنمەن ءجۇرىپ جاتقانى» جونىندە ەسەپ بەرۋ فاكتىلەرى دە بار.
كەيىنگى جىلدارى بولعان الاپات ءورت – ءتىلسىز جاۋعا قارسى تۇرۋدا, توتەننەن تونەر اپاتتىڭ الدىن الۋدا ءالسىز جاقتارىمىزدى ايگىلەپ بەردى. قوستاناي, اباي وبلىستارىنداعى بىرنەشە ادامنىڭ ءومىرىن قيعان ورتتەن كەيىن ورمان شارۋاشىلىقتارىندا, ساياباقتار مەن رەزەرۆاتتاردا ورتكە قارسى ارنايى دابىل جۇيەسىن ورناتىپ, تەحنيكا, قاجەتتى قۇرال-جابدىقپەن قامتاماسىز ەتۋ قولعا الىندى. بىلتىر ورمان شارۋاشىلىعىنىڭ جۇمىسىن كۇشەيتۋ ماقساتىندا, ورتكە قارسى 2305 تەحنيكا ساتىپ الۋعا 52 ملرد تەڭگە ءبولىندى. مەملەكەتتىك ورمان قورىنىڭ 900 مىڭ گەكتار اۋماعىنا ءورتتىڭ وشاعىن ەرتە انىقتاۋ جۇيەسى ەنگىزىلدى. «بۋراباي ۇلتتىق پاركىندە» ورناتىلعان حابار بەرۋ جۇيەسى اپاتتىڭ الدىن الۋعا سەپتىگىن تيگىزىپ وتىر. مۇنداي جۇيە ەندى «سەمەي ورمانى» رەزەرۆاتىنا دا ەنگىزىلەدى.
ورمان شارۋاشىلىعى سالاسىندا قىزمەتكەرلەر سانىنىڭ جەتكىلىكتى بولماۋىنىڭ باستى سەبەبى – جالاقىنىڭ ازدىعى. ماسەلە بۇعان دەيىن ءماجىلىس مىنبەرىندە دە كوتەرىلىپ, دەپۋتاتتار ءار وڭىردەگى ورمانشىلاردىڭ ماردىمسىز جالاقى العانىمەن, مىندەتتەمەسى كوپ ەكەنىن اشىپ ايتقان ەدى. ايلىق جالاقى مولشەرى 100%-عا ارتقاننىڭ وزىندە ماردىمسىز ەكەنىن وسى سالاعا جاۋاپتى ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ەرلان نىسانباەۆ تا جاسىرمايدى. «ورمان شارۋاشىلىعىندا لاۋازىمدىق جالاقىنىڭ مولشەرى از. جاستاردىڭ ورمان شارۋاشىلىعى سالاسىنا جۇمىسقا كەلۋگە قىزىقپايتىنىنىڭ باستى سەبەبى دە وسى. سوندىقتان ولاردىڭ جالاقىسىن ەكى-ءۇش ەسەگە وسىرسە دە ارتىق ەتپەيدى», دەيدى مينيستر.
ماردىمسىز جالاقى تولەنەتىن, جۇكتەلەر جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى, اتقاراتىن جۇمىسى اۋىر سالاعا جاستار قىزىعا ما؟ وسى ساۋالدى ورمان جانە وسىمدىكتەر الەمىن ءوندىرۋ جانە پايدالانۋ باسقارما باس ساراپشىسى دانابەك الپامىسقا قويدىق.
– ورمان شارۋاشىلىعىندا 160 مەكەمە جۇمىس ىستەيدى, وسى مەكەمەلەردە 17 429 قىزمەتكەر جۇمىس اتقارادى (8 165 – مينيسترلىك تاراپىنان, 9 264 – جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار تاراپىنان). ورمان شارۋاشىلىعى سالاسىنا ورمان شارۋاشىلىعى ينجەنەرلەرى, ورمانشىلىق باسشىسى, ورمان شەبەرى, ورمانشى, قورىقشى, اعاش قۇلاتۋشى, اڭشىلىق مامانى, سونداي-اق ماۋسىمدىق جۇمىسشىلار دا تارتىلادى. ەلىمىزدە ورمان شارۋاشىلىعى سالاسىندا كادرلار دايارلايتىن 10 ۋنيۆەرسيتەت, 16 كوللەدج بار. 2023 جىلعا دەيىن ورمان شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى مامانداردىڭ جالاقىسى تومەن بولدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, 2023 جىلدىڭ شىلدە ايىنان باستاپ ورمان شارۋاشىلىعى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسىنا لاۋازىمدىق ايلىق اقىنىڭ 100% مولشەرىندە قوسىمشا ۇستەماقى بەلگىلەندى. سونىمەن قاتار 2024 جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىنان باستاپ ورمان ءورت سوندىرۋشىلەرى مەن دەسانتشىلار-اۆياتسيالىق ورمان كۇزەتىنىڭ ءورت سوندىرۋشىلەرىنىڭ جالاقىسى دا 100%-عا كوتەرىلدى, – دەدى د.الپامىس.
بۇل دا بولسا ورمان شارۋاشىلىعى سالاسىن دامىتۋعا, ناسيحاتتاۋعا, جاستاردى ورمانشى بولۋعا ىنتالاندىرۋعا وڭ سەپتىگىن تيگىزەتىنى ءسوزسىز. بىراق جالاقىنىڭ ەسەلەنىپ وسكەنى ماسەلەنى تۇبەگەيلى شەشەدى دەگەن ءسوز ەمەس. ينفراقۇرىلىمنىڭ جوقتىعى دا جاستاردى ورمان شارۋاشىلىعىندا جۇمىس ىستەۋگە قىزىقتىرمايدى. ماسەلەن, 513 ورمانشىلىقتىڭ تەك 256-سىندا عانا ينتەرنەت بار. سونىمەن قاتار جۇمىسشىلاردىڭ بالاسىن بالاباقشا مەن مەكتەپكە ورنالاستىرۋدىڭ دا ماشاقاتى كوپ. «اتادان مال قالعانشا, تال قالسىن» دەيدى دانا حالقىمىز. وسى ورايدا سول ەل بايلىعىن, جەر ساۋلەتىن قىزعىشتاي قورىپ جۇرگەن ورمانشىلار قاۋىمىنىڭ ەڭبەگى قانداي قۇرمەتكە بولسىن لايىق, جان-جاقتى قامقورلىققا, قولداۋعا ءزارۋ.
