سپورت • 11 اقپان, 2025

ازيا ويىندارىنداعى تاريحي التىن

120 رەت
كورسەتىلدى
10 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇل كۇندە قىتايدىڭ ەكى قالاسىندا تورتكۇل دۇنيەنىڭ دە نازارىن وزىنە اۋدارعان ءىح قىس­قى ازيا ويىندارى ءوتىپ جاتىر. سپورت­شى­لارى­مىز اق ازيادا الامانىنا 1996 جىل­دان بەرى تۇراقتى قاتىسىپ كەلەدى. ەلدەن اتتاناردا ساڭلاقتارعا جالپى ەسەپتە تورتىكتى تۇيىندەۋ مىندەتى جۇكتەلدى. ازىرگە سەنىمگە سەلكەۋ تۇسكەن جوق. شورت-ترەك سپورتىنان 30 جىلدان بەرى بۇيىرماي كەلگەن قىسقى ازيا ويىندارىنىڭ التىن مەدالى العاش رەت قانجىعامىزعا بايلاندى.

ازيا ويىندارىنداعى تاريحي التىن

سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر – س.سابيروۆ, ت.قازانعاپوۆ, ن.جۇماعازى

تاريحي مەدال!

العاشقى التىن مەدالدى شورت-ترەكشىلەر ءادىل عالياحمەتوۆ, ايبەك ناسەن, دەنيس نيكيشا, مەرسايد جاقسىباەۆ, ابزال اجعاليەۆ, گلەب يۆچەنكو يەلەنىپ, مەرەيىمىزدى اسىردى. كۇمىس جۇلدە جاپونيا, قولا مەدال قىتاي قۇراماسىنا بۇيىردى. ءبىزدىڭ سپورتشىلاردىڭ جەڭىسىن كەزدەيسوقتىق دەۋگە استە كەلمەيدى. بۇل – ۇزاق جىلعى ولشەۋسىز توگىلگەن تەردىڭ وتەۋىنە بۇيىرعان جەتىستىك. كوماندالىق سايىستىڭ ۇزدىگى سانالىپ كەلگەن وڭتۇستىك كورەيا قۇراماسى قىسقى ازيا ويىندارىنان شەتتەتىلگەن سوڭ عانا ورايى كەلدى دەگەن دە جاي ءسوز. جىگىتتەر بۇل بيىكتەن كورىنۋ ءۇشىن بىرنەشە جىل تىنىمسىز ازىرلىك جۇرگىزدى, ءتۇرلى دودالارعا قاتىسىپ ابدەن ىسىلدى.

ۇلتتىق وليمپيادا كوميتەتىنىڭ پرەزيدەنتى گەننادي گولوۆكين مەن تۋريزم جانە سپورت ءمينيسترى ەربول مىرزابوسىنوۆ قىسقى ازيا ويىندارىندا مەدال ەنشىلەگەن سپورتشىلاردى قۇتتىقتادى.

– شورت-ترەكتەن ەرلەر ۇلتتىق قۇراماسى بارشا جانكۇيەردى قۋانىشقا بولەپ, ەل قورجىنىنا العاشقى التىن جۇلدەنى سالدى. قىتاي تورىندە ءانۇرانىمىز شىرقالىپ, كوك تۋىمىز بيىكتە جەلبىرەدى. جۇلدەنىڭ ءبىز ءۇشىن ماڭىزى زور. ويتكەنى بۇل – ەلىمىزدىڭ شورت-ترەك سپورتى تاريحىنداعى قىسقى ازيا ويىندارىندا جەڭىپ العان العاشقى التىن مەدال. وسى ورايدا جاتتىقتىرۋشىلار قۇرامىنىڭ دا ەسەلى ەڭبەگىن ەرەكشە ايتا كەتكەن ءجون. كەزەكتى سايىس كۇنىندە ەنشىمىزگە بىرنەشە مەدالدى بايلاعان ساڭلاقتارعا العىس بىلدىرەمىن. الدا سايىسقا تۇسەتىن سپورتشىلارعا ساتتىلىك تىلەيمىن, – دەدى مينيستر.

پر

ۇلتتىق قۇرامانىڭ باس باپكەرى پەتر گاميدوۆ سپورتشىلاردىڭ تولايىم تابىسى جۇيەلى جۇرگىزىلگەن جۇمىستىڭ ناتيجەسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

– قىتايعا اتتانعاندا زور جاۋاپ­كەر­شىلىك ارقالاپ بارا جاتقانىمىزدى بارلىعىمىز دا سەزىندىك. جىگىتتەردىڭ كوماندالىق سايىستا التىن مەدال ولجالاپ, تاريحتىڭ جاڭا پاراعىن اشۋى – زور تابىس. بۇل سپورتتا الدىن الا تون ءپىشىپ, جاۋىرىنعا قاراپ بولجام جاساۋ استە مۇمكىن ەمەس. ويتكەنى كەز كەلگەن وقىس جاعداي بولۋى مۇمكىن. دەسە دە جەكەلەي سايىستا دا شاكىرتتەرىمىزدىڭ جارقىراپ كورىنەتىنىنە سەنىمدى بولدىق. ەرلەردىڭ ەستافەتالىق دوداسىندا جۇل­دە بۇيىرادى دەپ ءۇمىت ەتتىك. ازيا قۇر­لىعىندا قىتاي, وڭتۇستىك كورەيا, جا­پونيا سىندى اق ايدىن ۇستىندەگى الامانعا ەرەكشە ەكپىن سالاتىن ەلدەردىڭ ۇزدىكتەرىمەن جۇلدەگە تالاستىق. بىزدە بۇل سپورتتىڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقانىنا ءبىر دالەل – بۇگىندە وزگە ەلدەر دە ساناسادى, – دەدى پ.گاميدوۆ.

اراعا ءبىر مۇشەل مەرزىم ءۇزىلىس سالىپ قىسقى ازيا ويىندارىنىڭ دوداسىنا قوسىلعان ابزال اجعاليەۆ تە ۇلتتىق قۇراما مۇشەلەرىنىڭ ىنتىماعى مەن قاجىر-قايراتىنا بۇيىرعان تابىستىڭ وڭاي كەلمەگەنىنە توقتالدى.

– 2011 جىلى قىسقى ازيا ويىندارى الماتى مەن استانا قالاسىندا ءوتتى. سوندا ەستافەتالىق سايىستا قولا مەدال بۇيىرىپ ەدى. ودان كەيىن جاراقاتىمدى ەمدەتىپ ءجۇرىپ قىسقى ازيا ويىندارىنا جولىم تۇسپەدى. ەندى مىنە, ەلىمىزدى التىن مەدالمەن قۋانتقانىمىزعا شۇكىرشىلىك دەيمىن. ارالاس ەستافەتالىق سايىستا كۇمىس جۇلدە ولجالاۋ دا وراسان جەتىستىك, – دەدى ا.اجعاليەۆ. قىسقى وليمپيا ويىندارىندا جۇلدەگە سىنىق سۇيەم جەتپەي سۇرىنگەن ساڭلاق (ابزال 2014 جىلى سوچي قىسقى وليمپياداسىندا – 5, 2018 جىلى پحيونچحاندا – 6, 2022 جىلى بەيجىڭدە وتكەن قىسقى الاماندا 4-ورىنعا تۇراقتادى) اق ازيادا دوداسىندا جەكەلەي سىندا جولى بول­ما­عانىمەن, ەستافەتالىق سايىس­تا توپ جارعان جەتىس­تىگىن جوعارى باعا­لاي­تى­نىن ايتتى.

حاربيندە الاۋى تۇتانعان قىسقى ازيا ويىندارىندا قانجىعامىزعا كەزەكتى مەدالدى شورت-ترەك قۇراماسى بايلادى. 2000 مەترگە ارالاس ەستافەتادا سايىسقا ءتۇسىپ, ءادىل عالياحمەتوۆ, ماليكا ەرمەك, دەنيس نيكيشا, يانا حان فينالدىق سىندا كۇمىس جۇلدەگە قول جەتكىزدى.

ايەلدەر قۇراماسى دا 3000 مەتر­گە جۇيتكۋدە كۇمىس جۇلدە ەنشىلەدى. ماليكا ەرمەك, زەينەپ قۇمارحان, الينا اجعاليەۆا, مادينا جانبوسىنوۆا, يانا حان, ولگا تيحونوۆا باستاعان ۇزدىكتەر جانكۇيەر سەنىمىن اقتادى.

شورت-ترەكشىلەر حاربيندەگى تارتىس­تى تۇيىندەي سالا الەم كۋبوگىنە اتتانىپ كەتتى.

 

اكەنىڭ جەڭىسىن جالعاعان ۇل

ءىح قىسقى ازيا ويىندارىندا شاڭ­عى­شى­لارىمىز دا ءتاۋىر ناتيجە كور­سەتىپ جاتىر. ەرلەر اراسىندا سپرينتتىك سايىستىڭ ىرىكتەۋ كەزەڭىندە كونستانتين بورتسوۆ 5-ورىن السا, ولجاس كليمين 7-ورىنعا, ءىلياس يسابەك 8-ورىنعا, ۆلاديسلاۆ كوۆالەۆ 12-ساتىعا تۇراقتاپ, كەلەسى اينالىمعا ءوتتى. فينالدىق تارتىستا كونستانتين بورتسوۆ 2:58.28 ۋاقىت كورسەتكىشىمەن مارەگە ءۇشىنشى بولىپ جەتىپ, قولا مەدالدى ەنشىلەگەن ەدى. بىراق كومبەگە ەكىنشى كەلگەن جاپون سپورتشىسى حارۋكي ياماشيتانىڭ «تى­­­يىم سالىنعان ماتەريالدى قولدانعانى» انىقتالىپ, جارىستان شەتتەتىلدى دە, كۇمىس جۇلدە كونستانتينگە بەرىلدى.

سايكەستىكتى قاراساڭىزشى, وسىدان تۋرا 29 جىل بۇرىن دا ءىىى قىسقى ازيا ويىندارى ءدال وسى ءحاربيننىڭ شۇرايلى شۇراتىندا وتكەن بولاتىن. 1996 جىلدىڭ قىسىندا وتكەن ءىىى قىسقى ازيا ويىندارىندا كونستانتيننىڭ اكەسى ۆلاديمير بورتسوۆ قاتىسىپ, التىن, كۇمىس مەدال ولجالادى. جۇلدەگەر بۇگىندە جەكە باپ­كەرى بولىپ جۇرگەن اكەسىنىڭ ءتالىمى ارقا­سىندا وسىنداي جەتىستىككە جەتكەنىن ماقتانىشپەن ايتتى.

اپ

– وتباسىمىز ءۇشىن بۇل مەدالدىڭ ءمان-ماڭىزى وتە جوعارى. سەبەبى 1996 جىلى حاربيندە اكەم قىسقى ازيا ويىن­دارىنىڭ ەستافەتالىق سايىسىندا چەمپيون اتانعاندا مەن ەكى ايدان اسقان قۇنداقتاعى ءسابي ەدىم. ارادا 29 جىل وتكەندە اكەم ءارى باپكەرىمنىڭ جەڭىستى جولىن جالعاپ, مەدال ولجالادىم, – دەدى ك.بورتسوۆ.

ەرلەر اراسىندا 10 شاقىرىمعا ەركىن ستيلدە  بايگەگە قوسىلعان ولجاس كليمين قاشىقتىقتى 21 مينۋت, 20,3 سەكۋندتا ءوندىرىپ, قولا جۇلدەنى ەنشىلەدى. التىن, كۇمىس مەدالداردى جاپون سپورتشىلارى يەلەندى.

ايەلدەر اراسىندا 5 شاقىرىمدىق دودادا نادەجدا ستەپاشكينا – 5, كسەنيا شالىگينا –7, انگەلينا شۋرىگا –8, داريا روجكو 9-ورىندى مىسە تۇتتى.

 

ازىرگە بۇيىرعانى – ەكى جۇلدە

كونكي سپورتىنان ەۆگەني كوشكين 100 مەترگە جۇگىرۋدەن كۇمىس مەدال ەنشىلەدى. جەرلەسىمىز بۇل قاشىقتىقتى 9,47 سەكۋندتا جۇيتكىپ ءوتتى. وكىنىشكە قاراي, التاي جاردەمبەك ۇلى 4-ورىندى قاناعات تۇتتى. ارتۋر عاليەۆ 12-ساتىعا, نيكيتا ۆاجەنين 15-ورىنعا تۇ­راق­تادى.

ايەلدەر قۇراماسى كوماندالىق سپرينت سايىسىندا قولا مەدال ەنشىلەدى. كريستينا سيلاەۆا, داريا ۆاجەنينا, نادەجدا موروزوۆا ءۇمىتتى اقتاپ, مارتە­بەمىزدى ءوسىردى.

اپ

قىتايعا اتتانعان سپورتشىلارىمىزدى قولداۋعا ايگىلى ساڭلاقتار دا ارنايى بارىپ, جانكۇيەر بولىپ ءجۇر. ولار­دىڭ اراسىندا ناگانو قىسقى وليم­پياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى ليۋدميلا پروكاشەۆا دا بار.

– مەن 1996 جىلى ءدال وسى حاربيندە وتكەن قىسقى ازيا ويىندارىندا كونكيمەن جۇگىرۋدەن ەكى قاشىقتىقتا (1500, 3000 مەتر) چەمپيون اتانعان ەدىم. ودان بەرى دە 29 جىل وتە شىعىپتى. بۇگىندە بۇل سپورت ءتۇرى دە ەرەكشە دامىپ كەتتى. مۇز ۇستىندەگى جىلدامدىق تا وزگەشە. الەمدە باسەكەلەستىك جوعارى. سپورتشىلارىمىز ەلىمىزدە كونكي مەك­تەبىنىڭ ىرگەسى بەرىك قالانعانىن كورسەتىپ, جۇلدە ولجالادى. قىزداردىڭ كو­مان­دالىق سايىستا قولا مەدال ەن­شى­لەۋى سوزىمىزگە دالەل. بۇدان دا جاقسى ناتيجەمەن قۋانتاتىنىنا سەنىم­دىمىن, – دەدى داڭقتى سپورتشى.

 

كۇمىس تە, قولا دا بار

فريستايل-اكروباتيكادان ايانا جولداس 76.54 ۇپاي جيناپ, قولا مەدال ول­جا­­­لادى. ايەلدەر دوداسىندا اردانا ماحانوۆاعا دا سەنىم ارتىلعان ەدى, بىراق ول فينالدىق سىنعا جەتپەدى.

پا

ەرلەر اراسىنداعى تارتىستا رومان يۆانوۆ تا ىرىكتەۋ كەزەڭىنەن وتكەن جوق. كەلەشەگىنەن كوپ ءۇمىت كۇتتىرەتىن جاس دارىندار ۇلانباتىر ومىرزاقوۆ پەن اسىلحان اسان دا جۇلدەگە جەتپەي ءسۇرىندى. ۇلانباتىر 5-ورىندى, اسىلحان 6-ورىندى قاناعات تۇتتى.

وسى سپورت تۇرىنەن كوماندالىق تارتىستا ايانا جولداس, اسىلحان اسان, شەرزود حاشيرباەۆ جالپى ناتيجەدە 235,39 ۇپاي جيناپ, كۇمىس جۇلدەگەر اتاندى.

 

ىرىكتەۋ كەزەڭىنەن سۇرىنبەدى

حوككەيدەن ەرلەر قۇراماسى دا كەزەكتى تارتىستى جەڭىسكە جەتتى. جاپونيا ۇلتتىق قۇراماسىن 4:1 ەسەبىمەن ىعىستىرعان جىگىتتەر وڭتۇستىك كورەيا حوككەيشىلەرىن 2:1 ناتيجەسىمەن ۇتىپ, شيرەك فينالعا ءوتتى. ىرىكتەۋ دوداسىندا تايلاند (12:0), قىتاي (6:1), تايبەي (17:0) قۇرامالارىن ءىرى ەسەپپەن جەڭگەن جىگىتتەرگە الداعى كەزەڭدە دە سەنىم زور.

ايەلدەر قۇراماسى دا توپتىق كەزەڭ­دەگى شەشۋشى سىندا وڭتۇستىك كورەيا حوككەيشىلەرىن 1:0 ەسەبىمەن جەڭدى.

حاربين مەن يابۋلي قالالارىن دۇ­بىر­گە بولەگەن قىسقى ازيا ويىندارىندا ەلىمىزدەن 137 سپورتشى قاتىسىپ جاتىر. ولار 6 سپورت تۇرىنەن 51 مەدال جيىنتىعى ءۇشىن دوداعا قوسىلادى. جالپى, قۇرلىق تارتىسىنا 32 ەلدەن 1000-نان استام سپورتشى قاتىسىپ, 64 مەدال جيىنتىعىن بولىسكە سالادى. 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە