فوتو: اشىق دەرەككوز
ىشكى ىستەر ءمينيسترى سوڭعى جىلدارى قابىلدانعان كەشەندى شارالار ناتيجەسىندە احۋالدىڭ ەداۋىر جاقسارعانىن اتاپ ءوتتى.
«قىلمىس دەڭگەيى 102 مىڭعا دەيىن نەمەسە 11%-عا تومەندەدى. 2023 جىلمەن سالىستىرعاندا 2024 جىلى 12 700 قىلمىسقا از تىركەلدى. 90-شى جىلداردى قارايتىن بولساق, ول كەزدە قىلمىس سانى 200 مىڭنان اساتىن. بىراق ءبىز مۇنىمەن توقتامايمىز. نولدىك مەجەگە جەتۋدى ماقسات ەتىپ وتىرمىز», دەدى مينيستر.
سونىمەن قاتار مينيسترلىكتىڭ حابارلاۋىنشا, تاۋەلسىزدىك جىلدارى ىشىندە قىلمىس دەڭگەيى ايتارلىقتاي تومەندەگەنى بايقالادى. ستاتيستيكالىق دەرەكتەر وسى تەندەنتسيانى راستاپ, كريمينوگەندىك جاعدايداعى ەلەۋلى وزگەرىستەردى كورسەتىپ وتىر. تومەندەۋ اۋىر قىلمىستار, ونىڭ ىشىندە توناۋ, ۇرلىق, زورلاۋ جانە ادام ءولتىرۋ سياقتى قىلمىستارعا دا قاتىستى. مىسالى, 1997 جىلى ادام ءولتىرۋدىڭ 2594 فاكتىسى تىركەلسە, وتكەن جىلى 565 فاكتى بولعان.
«اتىس قارۋىن قولدانۋ ارقىلى جاسالعان قىلمىستار قوعام قاۋىپسىزدىگىنە ەرەكشە قاۋىپ تۋدىرادى. ەگەر 30 جىل بۇرىن ءبىر جىل ىشىندە تىركەلگەن وسىنداي قىلمىس سانى 1,5 مىڭعا جەتىپ وتىرسا, بىلتىر بۇل كورسەتكىش 118-گە دەيىن تومەندەدى. توپتاسىپ جاسالعان قىلمىستار بويىنشا دا وڭ ديناميكا بايقالادى. 1992 جىلى قازاقستاندا 18928 وسىنداي قىلمىس تىركەلسە, 1994 جىلى ولاردىڭ سانى 24712-گە جەتكەن. بۇل كەزەڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ءۇشىن ەڭ قيىن ۋاقىتتاردىڭ ءبىرى بولدى. قىلمىستىق توپتار بەلسەندى ارەكەت ەتىپ, ولارعا قارسى كۇرەس كوپ كۇش تالاپ ەتتى. الايدا سوڭعى جىلدارى ولاردىڭ سانى ايتارلىقتاي ازايدى. 2024 جىلى توپپەن جاسالعان قىلمىستار سانى 5588-ءدى قۇراپ, 4,5 ەسە تومەندەدى», دەلىنگەن حابارلامادا.
سونىمەن قاتار مينيستر قىلمىس تۇرلەرىنىڭ وزگەرگەنىن جانە زاماناۋي تەحنولوگيالارعا بەيىمدەلگەنىن اتاپ ءوتتى.
«الاياقتىق كەڭ تارالىپ جاتىر. بۇل بارلىق قىلمىستاردىڭ 42%-ىن قۇرايدى. ادامدار پايدا تابۋدى كوزدەپ, كۇماندى ينۆەستيتسيالار مەن پيراميدالارعا اقشا سالادى. نەگىزگى سەبەپتەر — حالىقتىڭ قارجىلىق ساۋاتتىلىعىنىڭ تومەندىگى جانە ازاماتتاردىڭ پوليتسياعا كەش حابارلاسۋى. بۇل كوپتەگەن ەلدەرگە ءتان قۇبىلىس», دەدى ەرجان سادەنوۆ.
ەرجان سادەنوۆ مينيسترلىك وسى قاۋىپپەن بەلسەندى كۇرەسىپ, الدىن الۋ شارالارىن جاقسارتۋ جانە حالىقتىڭ كيبەرقىلمىستار بويىنشا حاباردارلىعىن ارتتىرۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىپ جاتقانىن جەتكىزدى.
سونداي-اق وتىرىستا قوعامدىق كەڭەستىڭ اتقارعان جۇمىسى قارالدى. قازىرگى قۇرامداعى كەڭەس ءۇش جىل بويى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. وسى ۋاقىت ىشىندە ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ قىزمەتىن جاقسارتۋ بويىنشا كوپتەگەن ماڭىزدى قادامدار جاسالدى.
