قوعام • 08 اقپان, 2025

رۋحاني مۇرات جانە وتباسى قۇندىلىعى

240 رەت
كورسەتىلدى
16 مين
وقۋ ءۇشىن

12 قاڭتاردا قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ قۇرىلعانىنا 35 جىل تولدى. بۇل – باعالاي بىلگەنگە اۋقىمدى ىستەردى اتقارۋعا بە­رىلگەن ۇلكەن مۇمكىندىك. كەزىندە الماتىداعى شاعىن عانا عيماراتتا ءوز جۇمىسىن باستاعان ءمۇفتيات بۇگىندە ۇلكەن رۋحاني ورداعا, قازاقستان مۇسىل­ماندارىنىڭ قاراشاڭىراعىنا اينالدى.

رۋحاني مۇرات جانە وتباسى قۇندىلىعى

ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلى,

قمدب توراعاسى, باس ءمۇفتي

 

اللا تاعالا قاسيەتتى قۇران كارىمدە ء«الي يمران» سۇرەسىنىڭ 110-اياتىندا: «سەندەر ادامداردى جاقسىلىققا شاقىرىپ, جاماندىقتان تىيۋ ءۇشىن شىعارىلعان ەڭ قايىرلى ۇمبەتسىڭدەر», دەگەن. اللاعا شۇكىر, بۇگىندە ءدىن قىز­مەتكەرلەرى حالقىمىزدى جاقسىلىققا, وقۋ-ءبىلىم مەن اعارتۋشىلىققا, ىزگىلىككە شاقىرىپ, وزىمىزگە جۇكتەلگەن مىندەتتى ورىنداۋعا تىرىسىپ كەلەدى. بۇل – ۇلكەن نىعمەت.

بىلتىر ءدىن قىزمەتكەرلەرىنە جولدا-عان باعدارلىق باياندامامدا 2024 جىلدى ءدىني قىزمەت اياسىندا «يسلام جانە ءداستۇر قۇندىلىعى» جىلى دەپ جاريالاپ, جىل بويى اتا ءدىنىمىز بەن ءداستۇرىمىزدىڭ قايتا جاڭعىرۋىنا قىزمەت ەتتىك. باعدارلىق بايانداماداعى تاپسىرمالار مەن جوبالار ۋاقىتىندا ورىندالدى. جۇيەلى جۇمىستىڭ ناتيجەسىندە, ءمۇفتيات وتكەن جىلى 610 اۋقىمدى ءىس-شارانى جۇزەگە اسىردى. سولاردىڭ قاتارىندا قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسى تۇركى مەملەكەتتەرى مۇفتيلەر القاسىنا توراعا­لىق ەتىپ, القانىڭ بەسىنشى وتىرى­سىن استانادا وتكىزدىك. الماتىدا ءدىني باسقارما جانىنان يسلام عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىن اشتىق.

يسلام ەنتسيكلوپەدياسىن شىعارۋ مەنىڭ كوپتەن بەرى كوكەيىمدە جۇرگەن جوبام ەدى. يسلام عىلىمي-زەرتتەۋ ينس­تيتۋتىنىڭ اتسالىسۋىمەن «يسلام ەنتسيكلوپەدياسىنىڭ» ءبىرىنشى تومىن شىعاردىق. وي تۇبىندە جۇرگەن جوبامىزدىڭ جۇزەگە اسقانىنا اللاعا شۇكىرلەر ايتامىز. بۇل مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى ايرىقشا ماڭىز بەرىپ وتىرعان ءداستۇرلى ءدىنىمىزدىڭ عىلىمي-تەوريالىق نەگىزىن دامىتۋعا باعىتتالعان قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ يگى جوبالارىنىڭ ءبىرى بولدى. اللا قالاسا, اتالعان ىرگەلى ەڭ­بەكتىڭ ەكىنشى, ءۇشىنشى تومىن كەزەڭ-كەزە­ڭىمەن شىعارىپ, وقىرمانعا ۇسىنامىز.

ءاربىر ادام ءۇشىن ۇشقان ۇياسىنىڭ ورنى بولەك. «وتان وتباسىنان باستالادى» دەپ بەكەر ايتىلماعان. وكىنىشكە قاراي, قازىرگى جاھاندانۋ زامانىندا قوعامعا قاۋىپتى جاڭا كەسەلدەر پايدا بولىپ جاتىر. ەسىرتكىگە ەلىتۋ, قۇمار ويىندارىنان شىعا الماۋ, ەلەكتروندى تەمەكىگە تاۋەلدىلىك سىندى كەسەلدەر, اسىرەسە بالالار اراسىندا تەز تارالىپ, جاستارىمىزعا زيان تيگىزۋدە. لۋدومانيا كەسىرىنەن تالاي شاڭىراق شايقالدى. تالاي ازامات زاڭ بۇزىپ, قىلمىسقا ۇرىندى. بۇل دەرت جاس ۇرپاققا وتە ۇلكەن زيان كەلتىرىپ جاتىر. ونلاين ويىندار دا بالالاردىڭ كۇندەلىكتى ەرمەگىنە اينالىپ بارادى. پرە­زيدەنتىمىز بۇل ماسەلەلەردى وتكەن جىلعى ۇلتتىق قۇرىلتايدا ارنايى كو­تەر­دى.

جاراسىمدى وتباسىنداعى ءوزارا مەيىرىمدىلىك, ىزگىلىك, ادامگەرشىلىك سىندى قانعا سىڭگەن قاسيەتتەردى جاڭعىرتۋ ءۇشىن 2025 جىلدى ءدىني قىزمەت اياسىندا «يسلام جانە وتباسى قۇندىلىعى جىلى» دەپ جاريالاۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادىم. اللا قالاسا, وسى جىل اياسىندا بىرنەشە ءىس-شارانى جۇزەگە اسىرامىز.

ءبىز جىل سايىن اتقاراتىن جۇمىس­تارىمىزدىڭ نەگىزگى باعىتتارىنا با­سىمدىق بەرىپ كەلەمىز. بۇل بىزگە ءدىني سالادا ۇلكەن تاجىريبە جيناۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جۇمىس ناتيجەسى مەن جيناقتاعان تاجىريبەمىزدى ەسكەرە كەلە, 2025 جىلى نەگىزگى 4 باعىتتاعى جۇمىستارعا, اتاپ ايتقاندا, ءدىن مەن ءداستۇر, يحسان جانە ناسيحات, ءدىني وقۋ-اعارتۋ, جات ءدىني اعىمداردان ساقتاندىرۋ ءىس-شارالارىنا باسىمدىق بەرۋدى بەكىتتىم.

راسىندا, ءدىن مەن ءداستۇر – قۇستىڭ قوس قاناتى ىسپەتتى باستى رۋحاني قاي­نارىمىز. بۇل باعىت ءدىني سالادا ءبىر-بىرىنەن اجىراتۋعا كەلمەيتىن قوس ۇعىمعا اينالدى. جاھاندىق ۇدەرىس زاما­نىندا مۇسىلماندىعىمىز بەن ۇلتتىق ەرەك­شەلىگىمىزدى ساقتاپ قالۋدا ءدىن مەن ءداس­تۇر يدەياسى – ەڭ ماڭىزدى قۇن­دىلىعىمىز.

ال يحسان جانە ناسيحات – ءداستۇرلى ءدىني سەنىم مەن رۋحاني مۇراتىمىزدىڭ باستى باعدارشامى. بۇل باعىتتاعى جۇمىستار كۇن تارتىبىنەن تۇسكەن ەمەس. ويتكەنى يحسان – عاسىرلار بويى مۇسىلماندىق جولدى ۇستانعان حالقىمىزدىڭ ءدىني تۇسىنىگىنە ەتەنە جاقىن ءىلىم.

ءدىني وقۋ-اعارتۋ – ءدىني باسقارمانىڭ باستى جۇمىسىنىڭ ءبىرى ەكەنىن جاقسى بىلەسىزدەر. ءدىني كادرلارىمىزدىڭ ءبىلىمىن تەرەڭدەتۋ ارقىلى حالىقتىڭ ساۋاتىن كوتەرۋگە بارىمىزدى سالامىز. سەبەبى ءبىلىمنىڭ قارىشتاپ دامىعان زامانىندا بىلىمگە قۇلاش ۇرعان ەلدەر عانا وركەنيەتتەن ءوز ۇلەسىن الادى.

بۇگىندە ءتۇرلى پيعىلدى توپتار ءبىزدىڭ ءداستۇرلى ۇعىمدارىمىز بەن قۇندى­لىق­تارىمىزعا اشىق شابۋىل جاساپ جات­قانى بەلگىلى. مەم­لەكەت باسشىمىز اتاپ وتكەندەي, ءبىز بابالارىمىزدىڭ سان مىڭجىلدىق ءدىني ءىلىمى مەن رۋحاني باعدارىنا ارقا سۇيەۋىمىز كەرەك. ەلىمىزدىڭ رۋحاني دەربەستىگىن ساقتاپ, ونى نىعايتا تۇسەمىز دەسەك, حالقىمىزدىڭ ءداستۇرلى ءدىنى – سۇننيتتىك باعىتتاعى حانافي ءمازھابىنا دەن قويۋىمىز قاجەت. سوندىقتان ءتورتىنشى ماڭىزدى باعىتىمىز – جات ءدىني اعىمداردان ساقتاندىرۋ بو­يىن­شا ءتيىستى جۇمىستاردى اتقارۋعا ماڭىز بەرەمىز.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2025 جىلدى «جۇمىسشى ما­مان­دىقتارى جىلى» دەپ جاريالاعانى بەلگىلى. يسلام ءدىنى ماسىلدىققا, جال­قاۋلىققا سالىنۋدى قۇپتامايدى. بارلىق پايعامبار وزدەرىنىڭ قول ەڭبەگىمەن ءومىر ءسۇردى. اللا تاعالا ادامزات بالاسىنا دەن­ساۋلىق, جىگەر بەرگەننەن كەيىن ءاربىر ادام بالا-شاعاسىن ءوز ادال تابىسىمەن اسىراۋعا قامدانۋى كەرەك.

يمامدار وسى باعىتتا ۋاعىز-ناسيحات ايتۋمەن شەكتەلمەي, مۇمكىندىگىنشە مەشىتكە تۇراقتى كەلەتىن جاستاردىڭ, جۇ­مىسقا يكەمدى, قابىلەتتى شاكىرتتەردىڭ ءتۇرلى ماماندىقتاردى يگەرۋىنە ۇلەس قوسۋى قاجەت. قازىر – ءسوزدىڭ ەمەس, ءىستىڭ زامانى. «بولام دەگەن بالانىڭ بەتىن قاقپا, بەلىن بۋ!» دەگەندەي, قابىلەتتى جاستاردى ەڭبەككە باۋلىپ, جول كورسەتىپ, ءجون سىلتەۋ – ۇلكەندەردىڭ كەيىنگى بۋىن الدىنداعى اسىل بورىشى.

ءدىني باسقارمانىڭ «زەكەت حاب» ورتالىعى جاستاردى مۇمكىندىگىنشە ءتۇرلى جۇمىس ماماندىقتارىنا باۋلىپ كەلەدى. شىن مانىندە, ايماقتاعى كاسىپورىنداردىڭ جەتەكشىلەرىمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ, ورتاق ماقساتىمىزدى بىرلەسە جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك كوپ.

اللاعا شۇكىر, ءبىزدىڭ باستامامىزبەن وبلىستىق, قالالىق مەشىتتەر جانىنان اشىلعان تىگىن كۋرستارى تۇراقتى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. بۇل – قىز-كەلىنشەكتەر ءۇشىن پايدالى باستاما. شەبەرلىك كۋرسىن تامامداعان كەيبىر شاكىرتتەر وزدەرىنىڭ كاسىبىن اشىپ, ناپاقاسىن تاۋىپ جاتقانى جانعا قۋانىش سىيلايدى. مەنىڭ ويىمشا, ءىرى قالالارداعى مەشىتتەردىڭ مۇمكىندىگىنە وراي ۇل بالالارعا دا ارنالعان شەبەرحانالار اشۋعا بولادى. ومىرىندە قولىنا قۇرال-سايمان ۇستاپ كورمەگەن بالانى ءوز دەڭگەيىندە شارۋا جۇمىستارىنا باۋلىساق, جاقسى ەمەس پە؟ ولارعا اعاشتان ءتۇرلى بۇيىم جاساۋدى, ات ابزەلدەرىن ازىرلەۋدى ۇيرەتسەك, نۇر ۇستىنە نۇر.

حالقىمىزدا «ەل بولامىن دەسەڭ, بەسىگىڭدى تۇزە» دەگەن قاناتتى ءسوز بار. قازىرگى باسپا سالاسىنداعى باسپاگەرلەردىڭ زەرتتەۋىنشە, قوعامدا بالا تاربيەسىنە ارنالعان كىتاپتار ءالى دە ءوزىنىڭ وزەكتىلىگىن جويعان جوق. سۇرانىستاعى كىتاپتاردىڭ كوشىن بالا تاربيەسىنە ارنالعان باس­پا ونىمدەرى باستاپ تۇر. بۇل – نازار اۋداراتىن جاعداي. بالا – ءبىزدىڭ اينامىز. وعان قانداي تاربيە بەرسەك, ەرتەڭ-اق جەمىسىن كورەمىز. بۇگىندە «Muftiyat» باسپاسىنان شىققان كىتاپتارعا سۇرانىستىڭ ارتىپ كەلە جاتقانى قۋانتادى. وسى ورايدا «يسلام جانە وتباسى قۇندىلىعى» جىلى اياسىندا بالالارعا ارنالعان «مەنىڭ سۇيىكتى وتباسىم» كىتابىن شىعارامىز. ءبىز ءۇشىن ءار وتباسىنىڭ باقىتتى بولۋى ماڭىزدى. سول سەبەپتى «وتباسى با­قىتى» تاقىرىبىندا ەڭبەكتى وقىرمانعا ۇسىنامىز.

ءماشھۇر ءجۇسىپ كوپەي ۇلى ءبىر ەڭ­بەگىندە: «ايەل ادام يمانىن ساقتايتىن, جانىن ساقتايتىن, ارىن ساقتايتىن, اقىلىن ساقتايتىن جانە تۇرمىسقا شىققاننان كەيىن ەرىنىڭ ءبىر مالىن ەكى ەتەتىن جانە دۇنيەگە ۇرپاق اكەلگەننەن كەيىن ونى سالاۋاتتى ەتىپ تاربيەلەيتىن ءبىلىم الۋى كەرەك», دەيدى. بابامىز يمان ساقتاۋدى ءبىرىنشى ورىنعا قويادى. ويتكەنى ايەلدىڭ كوركى – يمانىندا. كوركەم مىنەز, سابىرلىق, يبا, ۇيات, قاراپايىمدىلىق سياقتى ادامگەرشىلىك قاسيەتتەر ايەلدىڭ بويىنان تابىلسا, بالا تاربيەسىنە وڭ ىقپال ەتەدى.

بۇل رەتتە قمدب جانىنداعى ايەل-قىزدار سەكتورى جانە ونىڭ ايماقتاعى وكىلدەرى, ياعني ايەل ۇستازدار مەشىتكە كەلۋشى قىز-كەلىنشەكتەرگە ءبىلىم بەرۋمەن قاتار ولاردىڭ كوركەم مىنەزىنە دە باسا نازار اۋدارادى. بۇعان دەيىن ايەل-قىزدار سەكتورى «اسەم كيىم – ايەل اجارى» تا­قىرىبىندا رەسپۋبليكالىق ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىپ كەلدى. وعان كوپتەگەن ءسان كيىم ۇلگىسىن جاسايتىن وتاندىق ديزاينەرلەر اتسالىستى. بۇل ءىس-شارا بيىل دا جۇزەگە اسادى. وسى تاجىريبەنى ەسكەرىپ, بيىل ء«داستۇرلى كيمەشەك» كورمەسىن جانە ءسان كيىم بايقاۋىن ۇيىمداستىرامىز. ۇلتتىق كيىمنىڭ شاريعاتقا ساي زاماناۋي ۇلگىسى قوعام تاراپىنان قولداۋعا يە بولادى دەپ ويلايمىن.

«يسلام جانە وتباسى قۇندىلىعى جىلى» اياسىندا باتاگوي اقساقالدار اراسىندا ءىى رەسپۋبليكالىق باتا بەرۋ بايقاۋىن وتكىزۋ, جانۇيا جاراسىمىن ارتتىرۋ ماقساتىندا «يسلام جانە وتباسى», «يسلام جانە رۋحاني قۇندىلىقتار», «جاس­تاردى كاسىپكە باۋلۋ جولدارى», «اكە­مە مىڭ العىس», «اناما مىڭ العىس», تاعى باسقا تاقىرىپتاردا يگى ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋ وتە ماڭىزدى. ويتكەنى اتال­عان ءىس-شارالاردىڭ تاربيەلىك ءمانى زور.

جاستار قاي كەزدە دە قوعامنىڭ نەگىزگى قوزعاۋشى كۇشى بولعان. ەگەر جاس بۋىن وكىلدەرىنىڭ قايراتى مەن قاجىرىن, ءبىلىمى مەن جىگەرىن جاقسى ىستەرگە باعىتتاي بىلسەك, كوپ يگىلىككە كەنەلەرىمىز حاق. وكىنىشتىسى, قازىر كەيبىر جاستار تۇلا بويىنداعى كۇش پەن جىگەردى ەڭبەك ەتۋگە, ءبىلىم الۋعا جۇمساۋدىڭ ورنىنا وڭاي جولمەن تابىس تابۋعا ۇرىنىپ ءجۇر. ولاردىڭ لوتەرەياعا, بۋكمەكەرلىك اگەنتتىكتەرگە اۋەستەنۋىنىڭ, ونلاين ويىندارعا قىزىعۋىنىڭ سەبەبى وسىندا جاتىر. دەمەك ءبىز, بارشامىز بىرىگىپ, جاستاردىڭ بويىندا كورىنىس تاپقان وسىنداي جامان ارەكەتتەردى جويۋعا اتسالىسۋىمىز قاجەت.

وسكەلەڭ ۇرپاقتى ىزگىلىككە باۋلۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلىپ كەلە جات­قان ءىس-شارالاردى توقتاتپايمىز. بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى كۇشەيتىپ, كەزەكتى جاستار فورۋمىن وتكىزەمىز. باسقوسۋدا «جاستاردىڭ ادەبى مەن مادەنيەتى» قۇجاتىن قابىلداپ, ونى بارىنشا جاس بۋىن وكىلدەرى اراسىندا ناسيحاتتايمىز.

بۇگىندە وبلىستىق مەشىتتەر جانىنان وتباسىلىق كەڭەس بەرۋ ورتالىقتارى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. اتالعان ورتالىقتىڭ جۇمىسىن ءالى دە جەتىلدىرە تۇسەمىز. وسى ورايدا كەڭەسكە مۇقتاج جانۇيالارعا ءتيىستى دارەجەدە قولداۋ كورسەتۋگە, شاڭىراقتىڭ شايقالماۋىنا, اق نەكەنىڭ بۇزىلماۋىنا ىجداعاتپەن بارىمىزدى سالامىز. اللاعا شۇكىر, بىلتىر شاريعات جانە ءپاتۋا ءبولىمىنىڭ, ونىڭ ايماقتاعى وكىلدەرىنىڭ, جالپى يمامداردىڭ ناتيجەلى جۇمىسى ارقىلى 500-دەن اسا ەرلى-زايىپتىنىڭ نەكەسى بۇزىلماي, ەكى جاق ءوزارا ىمىراعا كەلدى. ءبىز بۇل باعىتتاعى ءىس-شارالاردى كۇشەيتىپ, وتباسىلىق كەڭەس بەرۋ ورتالىعىنىڭ جۇمىسىنا سەرپىن بەرەمىز.

قازاق – ەجەلدەن مامىلەگەر حالىق. بۇگىندە ەكى جاقتىڭ ماسەلەسىن ما­مىلە­گەرلىك جولمەن شەشىپ بەرۋدىڭ ۇتىم­دى جولىن كوزدەيتىن ارنايى زاڭ دا قابىل­داندى. شىن مانىندە, ءبىزدىڭ يمامدار ءىس جۇزىندە مەدياتردىڭ, ياعني مامىلەگەردىڭ قىزمەتىن اتقارىپ جۇرگەنىن بىرەۋ بىلسە, بىرەۋ بىلمەيدى. وتباسىلىق داۋ-جانجالدارعا ارااعايىندىق جاساپ, ەرلى-زايىپتىلاردى تاتۋلاستىرىپ جۇرگەن ءدىن قىزمەتكەرلەرىنە اللا رازى بولسىن!

مەن يمامدارمەن بولعان كەزدەسۋلەردە قوجا احمەت ياساۋي بابامىزدىڭ «حاققا قىزمەت حالىققا قىزمەت ەتۋدەن باستالادى» دەگەن قاناتتى ءسوزىن ءجيى مىسال ەتەمىن. ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز – اسىل ءدىنىمىز بەن حالقىمىزعا قىزمەت ەتۋ. قازىر وبلىس, قالا, اۋدان ورتالىقتارىندا داۋ-جانجالدى سوتقا دەيىن مامىلەمەن شەشەتىن مەدياتسيا ورتالىقتارى تۇراقتى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. اتالعان ورتالىقتاردا ءبىز­دىڭ دە يمامدارىمىز قىزمەت ەتسە, نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى. بۇل باستاما قو­عامدا ءدىن قىزمەتكەرلەرىنىڭ بەدەلىن كوتەرۋمەن قاتار, حالىق اراسىندا اسىل ءدىنىمىزدى ناسيحاتتاۋعا ۇلكەن مۇمكىندىك تۋعىزاتىنى داۋسىز.

ءبىز ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار جانداردى ەلەۋسىز قالدىرماۋعا تىرىسىپ كەلەمىز. ويتكەنى ولار – وتباسىنىڭ, قالا بەردى قوعامنىڭ بەلدى مۇشەسى. مەن وڭىرلەرگە بارعان ساپارىمدا مۇگەدەكتىگى بار جاندارمەن كەزدەسىپ, سۇحباتتاسامىن. ولاردىڭ ءوتىنىشى بويىنشا بىلتىرعى باعدارلىق باياندامامدا زاعيپ جاندار ءۇشىن مەشىت جانىنان برايل ادىسىمەن قۇران ۇيرەتۋ كۋرستارىن اشۋدى تاپسىرعان ەدىم. اللاعا شۇكىر, بۇل باستاما كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇ­زەگە اسىپ كەلەدى.

زاعيپ باۋىرلارىمىزدىڭ ءوتىنىش-تىلەكتەرىن ەسكەرە كەلە, نۇر-مۇباراك ۋنيۆەرسيتەتىنە برايل ادىسىمەن قۇران ۇيرەتۋدى فاكۋلتاتيۆتىك ءپان رەتىندە ەن­گىزۋ قاجەت دەگەن تۇجىرىمعا كەلدىك. بۇل جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ەڭ اۋەلى ونىڭ وقۋلىعىن شىعارامىز.

وسى رەتتە قاسيەتتى كىتابىمىز قۇرانعا بايلانىستى بىرقاتار ۇلكەن جاڭالىقتى ءبولىسۋدى ءجون كورىپ وتىرمىن. تاۋەلسىزدىك العان جىلداردان بەرى ەلىمىزدە بىرنەشە اۆتوردىڭ قۇران اۋدارماسى جارىق كوردى. مۇحاممەد ءالي اس-ءسابۋنيدىڭ «تاپسىرلەردىڭ تاڭداۋلىسى» (سافۋات ءات-ءتافاسير) ىرگەلى ەڭبەگى قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە شىقتى. الايدا وسىعان دەيىن ءمۇفتيات عالىمدارىنىڭ بىرىگىپ جاساعان قۇران اۋدارماسى مەن تۇسىندىرمەسىنىڭ شىق­پاۋى مەنى الاڭداتتى. وسىعان وراي «Muftiyat» باسپاسىنان قۇراننىڭ ماعى­نالىق اۋدارماسى مەن تۇسىندىرمەسىن انا تىلىمىزدە شىعارۋدى قولعا الامىز. اللا تاعالا بۇل باستامانى ەلىمىزدەگى مۇسىل­مان جاماعاتىنا بەرەكەلى, قايىرلى ەتسىن.

بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ, ياعني ءسىز بەن ءبىزدىڭ حالىق الدىنداعى بورىشىمىز – بابادان قالعان مۇرانى ساقتاپ, جان-جاقتى ناسيحاتتاپ, ۇرپاعىمىزعا قالدىرۋ, وسىلايشا, اماناتقا ادالدىق تانىتۋ. وسى رەتتە «كيەلى قازاقستان» جوباسى اياسىندا «كەسەنەلەر مەن كيەلى ورىندار» جيناعىن شىعارامىز. سونىمەن قاتار قازاق حاندىعىنىڭ 560 جىلدىعىنا وراي «قازاق حاندىعى كەزىندەگى يسلام» تاقىرىبىندا زەرتتەۋ جۇرگىزىپ, ارنايى كىتاپ شىعارۋ حالقىمىز ءۇشىن قۇندى ەڭبەكتىڭ ءبىرى بولماق.

بۇگىندە قازاقستان ازاماتتارى قا­جىلىق ماۋسىمىنان بولەك ايلاردا جىل بويى ۇمرا ساپارىنا بارىپ ءجۇر. ساۋد ارابياسىنا بارۋعا تۋريس­تىك ۆيزا اشىلعالى ۇمراعا اپارۋشى وتاندىق تۋرفيرمالاردىڭ سانى ءوستى. وكىنىشكە قاراي, كەيىنگى كەزدە ءدىني باسقارماعا ەل ازاماتتارى تاراپىنان ءتۇرلى تۋرفيرمالاردىڭ كۇماندى ءىس-ارە­كەتىنە قاتىستى شارا قولدانۋدى سۇ­رايتىن شاعىمدار كوبەيدى. ۇمراعا باراتىن ازاماتتارعا قىزمەت كورسەتۋ, ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ – اتالعان تۋرفيرمالار جاۋاپكەرشىلىگىندە. سوندىقتان ءبىزدىڭ وتانداستارىمىز ءتيىستى مەملەكەتتىك تۋروپەراتورلىق ليتسەنزياسى بار رەسمي كومپانيالارمەن ۇمراعا بارۋ قاجەتتىگىنە اسا ءمان بەرۋى كەرەك.

بۇگىنگى تاڭدا ءدىني باسقارما زامان تالابىنا ساي كۇندەلىكتى جۇمىستاردى تسيفرلاندىرۋ ءىسىن قولعا الدى. بۇل با­عىتتاعى باستى جوبانىڭ ءبىرى – قۇجات اينالىم جۇيەسىن تولىعىمەن ەلەكتروندى فورماتقا كوشىرۋ. تسيفرلىق قۇجات اينالىم جۇيەسىن ەنگىزۋ قمدب قىزمەتىن زاماناۋي تالاپتارعا سايكەستەندىرىپ, ونىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسىعان وراي, E-Quzhat ەلەكتروندى قۇجات اينالىم جۇيەسىن ىسكە قوسامىز.

سوڭعى جاڭالىقتار

قايتا تۇلەگەن سپورتتىق ينفراقۇرىلىم

ۋنيۆەرسيتەت • بۇگىن, 08:12

جي-اۆاتار

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 08:10

ءبىلىم نىساندارىن ارالادى

ايماقتار • بۇگىن, 08:03

روبوت-پوليتسيا

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 08:00

جەدەل جاردەم اۆتوپاركى جاڭاردى

ايماقتار • بۇگىن, 07:55

بۇيىرماعان قازى

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن, 07:50

سيرەك اڭدارمەن تولىقتى

الماتى • بۇگىن, 07:45

جارىس كۇندەلىگى

سپورت • بۇگىن, 07:35

ايان

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 07:30