مەملەكەت باسشىسىنىڭ حالىقتىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋىن جانە تابىسىن ساقتاۋدى باستى باسىمدىق رەتىندە بىرنەشە رەت اتاپ وتكەنىنە نازار اۋدارعان ە.بەيسەنباەۆتىڭ ايتۋىنشا اتالعان باسىمدىقتى ىسكە اسىرۋعا جاۋاپتى مينيسترلىكتەردىڭ قازىرگى ارەكەتتەرى ۇلكەن سۇراقتار تۋدىرادى.
«سەبەبى سوڭعى 15 جىل ىشىندە جۇمىسسىزدىقتىڭ ناقتى دەڭگەيى ادەيى تومەندەتىلىپ, 4-5% دەڭگەيىندە ساقتالىپ وتىر دەگەن تۇسىنىك قالىپتاستى. ۇكىمەت بۇل كورسەتكىشتى قالىپتى جاعداي رەتىندە قابىلداي باستادى. ناتيجەسىندە, ەڭبەك نارىعىنداعى ناقتى كورىنىس بۇرمالانىپ, حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ باعدارلامالارىنىڭ تيىمسىزدىگىنە اكەلىپ وتىر», دەدى دەپۋتات.
ماجىلىسمەننىڭ ايتۋىنشا, ۇكىمەت بۇل ماسەلەنى كەشەندى تۇردە شەشۋدىڭ ورنىنا, كۇش-جىگەرىن ۋاقىتشا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا باعىتتاپ جاتىر.
دامىعان ەۋروپادا, اتاپ ايتقاندا, فينليانديا, فرانتسيا, يتاليا, يسپانيا ەلدەرىندە جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى ورتا ەسەپپەن 7%-دان 12%-عا دەيىن جەتەدى. اتالعان ەلدەردە جۇمىسسىزدىق ستاتيستيكاسى وبەكتيۆتى ولشەمدەرگە نەگىزدەلسە, بىزدە بۇل كورسەتكىش مۇلدەم باسقاشا ەسەپتەلەدى.
«مەنىڭ ويىمشا, بۇل ساندار اراسىنداعى ايىرماشىلىق ەلىمىزدەگى رەسمي ستاتيستيكانى ەسەپتەۋ ادىستەمەسىنىڭ دۇرىس ەمەستىگىنەن تۋىنداپ وتىر. جۇمىسپەن قامتىلعاندار قاتارىنا ماۋسىمدىق جۇمىسشىلار, قوعامدىق جۇمىستارعا ۋاقىتشا تارتىلعاندار, سونداي-اق تۇراقتى تابىسى جوق 2 ميلليونعا جۋىق ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ازاماتتار ەنگىزىلەدى», دەدى ەلنۇر بەيسەنباەۆ.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, تاۋەلسىز ساراپشىلاردىڭ ەسەبى بويىنشا, ەلىمىزدەگى ناقتى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى الدەقايدا جوعارى – كەمىندە 12%, بۇل شامامەن ميلليون ادامعا تەڭ. سونداي-اق ول جوعارى وقۋ ورىندارى مەن كوللەدج تۇلەكتەرىنىڭ 40%-ى العاشقى جىلى جۇمىس تابا المايتىنىن, ال 60%-ى ءوز ماماندىعى بويىنشا ەڭبەك ەتپەيتىنىن اتاپ ءوتتى.
سونىمەن قوسا, ول دەپۋتاتتىق ساۋالىندا ەڭبەكاقىنىڭ ەداۋىر بولىگى «كولەڭكەدە» قالىپ وتىرعانىن, بۇل زەينەتاقى اۋدارىمدارى مەن مەديتسينالىق قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسىنە كەرى اسەر ەتەتىنىن اتاپ, بۇگىندە 1 ميلليوننان استام ازاماتتىڭ زەينەتاقى جيناعى جوق ەكەنىن, ال 3,5 ميلليون ادام مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ء(مامس) جۇيەسىنە جارنا اۋدارمايتىنىن ايتتى.
«نەلىكتەن ءالى كۇنگە دەيىن 3 ميلليوننان استام قازاقستان ازاماتتارى الەۋمەتتىك قورعاۋ جۇيەسىنەن تىس قالىپ وتىر؟ ولار مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ەسەبىندە جوق, تۇراقتى تابىسى بولماي, كەزدەيسوق تابىس كوزدەرىنە سۇيەنىپ ءومىر سۇرەدى. بۇل ەلدەگى ەكونوميكالىق بەلسەندى حالىقتىڭ تورتتەن ءبىرىن قۇرايدى», دەدى دەپۋتات.
ونىڭ پىكىرىنشە, ەڭبەك نارىعىنداعى وسىنداي بۇرمالانعان جاعداي حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ باعدارلامالارىنىڭ تيىمسىزدىگىنە اكەلىپ وتىر.
«ۇزاق مەرزىمدى جانە تۇراقتى جۇمىسپەن قامتۋعا جاعداي جاساپ, لايىقتى تابىس دەڭگەيىن قامتاماسىز ەتەتىن كەشەندى ستراتەگيا ازىرلەۋ كەرەك. حالىقتىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋ جاعدايىن شىنايى كورسەتەتىن ناقتى دەرەكتەردى جيناۋ مەن تالداۋدىڭ ءتيىمدى ادىستەرى قاجەت. ءمامس جۇيەسىنەن تىس قالعان 3,5 ميلليون ادامدى, زەينەتاقى جارناسى جوق 1 ميلليون ازاماتتى, 2 ميلليون ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ادامدى جانە شامامەن 400 مىڭ «NEET» ساناتىنداعى جاستاردى زاڭدى ەڭبەك نارىعىنا شىعارۋ ءۇشىن جۇيەلى شارالار قابىلداۋ ماڭىزدى», دەپ تۇيىندەدى ول دەپۋتاتتىق ساۋالىن.
