سۋرەتتى تۇسىرگەن – قانات بايدراقىموۆ
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردى وڭالتۋ بويىنشا ماڭىزدى الەۋمەتتىك مىندەتتى شەشۋگە ۇكىمەتتىك ەمەس سەكتوردى تارتۋ جونىندەگى تاپسىرما بەرگەن ەدى. سوعان ساي وڭىرلەردە وسىنداي ورتالىقتار اشىلىپ جاتىر. بىلتىردان بەرى وبلىستا بىرنەشە نىسان ىسكە قوسىلدى. اتالعان وڭالتۋ ورتالىعى سارقان اۋداندىق اۋرۋحاناسىنىڭ عيماراتىندا اشىلدى. ءوڭىر اكىمى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, ورتالىققا بيۋدجەتتەن قارجى بولىنگەن, سونداي-اق بىرقاتار قوعامدىق قور دەمەۋشىلىك كورسەتكەن. سونىڭ ناتيجەسىندە ورتالىق اۋرۋحانا عيماراتىنىڭ بىرىنە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, زامان تالابىنا ساي جابدىقتالدى.
«قازاقستان حالقىنا» قوعامدىق قورى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ءلاززات شىڭعىسباەۆانىڭ ايتۋىنشا, ورتالىقتا سارقان اۋدانىنان بولەك, جاقىن ماڭداعى اقسۋ, الاكول اۋداندارىنىڭ تۇرعىندارى دا ەم الادى.
«مەملەكەت باسشىسى اتاپ وتكەندەي, وڭالتۋ قىزمەتىنىڭ ساپالى بولۋى, ونىڭ ەرەكشە بالالار ءۇشىن قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ەرەكشە ماڭىزدى. وسىعان وراي اۋداندا زاماناۋي وڭالتۋ ورتالىعى اشىلدى. ءبىز مامانداردى دايارلاۋ مەن ولاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا كومەكتەسەمىز. ماسەلەن, ورتالىقتا نەۆروپاتولوگ, رەابيليتولوگ, پەدياتر, تەراپەۆت, ورتوپەد, لوگوپەد, دەفەكتولوگ, پسيحولوگ سياقتى بىلىكتى ماماندار قىزمەت ىستەيدى. مۇندا وزگە وبلىستان كەلگەن ماماندار دا بار», دەدى ل.شىڭعىسباەۆا.
انا مەن بالا دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ ماقساتىندا 2025 جىلى وبلىستىق پەريناتالدىق ورتالىقتىڭ ۇرىقتى قورعاۋ ورتالىعى بولىمشەسىندە ءبىر كۇندىك كلينيكا اشىپ, ۇرىق حروموسومدارىنا ءينۆازيۆتى پرەناتالدىق دياگنوستيكا, گەنەتيكالىق زەرتتەۋ جۇرگىزۋدى باستاۋ جوسپارلانىپ وتىر. ول حروموسومدىق اۋىتقۋلاردى, باسقا تۇقىم قۋالايتىن بۇزىلۋلاردى انىقتاۋ ماقساتىندا قولدانىلادى. الداعى ۋاقىتتا وسى باعىتتاعى جۇمىستارعا بارىنشا دەن قويىلادى.
«جۇمىسقا اتىراۋ قالاسىنان ارنايى كەلدىم. وڭالتۋ ورتالىعىندا بالانىڭ الەۋمەتتىك بەيىمدەلۋى مەن تانىمدىق سالاسىنىڭ دامۋىنا بارلىق جاعداي جاسالىپتى. ماماندىعىم بويىنشا رەابيليتولوگپىن. ءوز تاراپىمنان وڭالتۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا بار كۇشىمدى سالامىن», دەيدى مامان دارىگەر اسەم نۇرقاسىموۆا.
جوبا ورتالىق جۇيكە جۇيەسى زاقىمدانعان بالالاردى وڭالتۋعا, ولاردى الەۋمەتتىك بەيىمدەۋگە, ەرتە مۇگەدەكتىكتىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان. ءبىر جىلدىڭ ىشىندە ورتالىق 21 كۇندىك ساۋىقتىرۋ كۋرسىن ۇسىنىپ, 600 بالانى قابىلداي الادى. بۇل رەتتە ۇزدىكسىز ەم الۋ ءۇشىن بالالاردىڭ 2-3 اي سايىن وڭالتۋدان وتۋىنە مۇمكىندىك بار. ورتالىقتا اي سايىن سال اۋرۋى, شالا تۋىلۋ, داۋن سيندرومى, ۇدەمەلى بۇلشىق ەت ديستروفياسى, بوسانۋ كەزىندەگى جاراقات سياقتى دياگنوزى بار 50 بالانى قابىلداۋعا مۇمكىندىك بار.
«مەنىڭ بالام تسەرەبرالدى سال اۋرۋىمەن اۋىرادى. بالاما وڭالتۋ كەشەنىن جۇرگىزۋ ءۇشىن الدىمەن تالدىقورعانعا, سوسىن الماتى مەن استاناعا بارۋعا تۋرا كەلدى. اۋىرعان بالانى ءار قالاعا تاسۋ وڭاي ەمەس. وعان جان-جاقتى, تۇراقتى وڭالتۋ قاجەت. ەندى قالامىزدا زاماناۋي وڭالتۋ ورتالىعىنىڭ اشىلۋىمەن جۇمىس الدەقايدا جەڭىلدەدى. باسقا قالاعا بارمايمىز», دەيدى قالا تۇرعىنى مايرا تۇرسىنوۆا.
ورتالىقتا نەيرو ورتوپەديالىق اۋرۋلارى بار, ونىڭ ىشىندە تسەرەبرالدى سال اۋرۋى بار بالالاردى وڭالتۋدىڭ ۇزدىك الەمدىك ادىستەمەلەرى مەن زاماناۋي تاسىلدەرى ەنگىزىلەتىن بولادى. بولىمشەدە مەحانوتەراپيا, مانتەسسوري, ەمدىك دەنە شىنىقتىرۋ, تۇز, شۋنگيت شاحتالارى, ەممەرسيالىق ۆاننا, كورۆيت, سەنسورلىق بولمە, يپپوتەراپيا, پسيحولوگ, لوگوپەد, ماسساج كابينەتى قىزمەتتەرى كورسەتىلەدى.
جالپى, وبلىستىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا سوڭعى 3 جىلدا 98 نىسان پايدالانۋعا بەرىلدى. ونىڭ 31-ءى جاڭادان سالىندى. وڭىردە 61 بلوكتى-ءمودۋلدى مەديتسينالىق كەشەن ورناتىلىپ, 6 نىسان كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتتى. سوڭعى جىلدارى بلوكتى-ءمودۋلدى ەمحانانىڭ جىلدام ءارى ىڭعايلى قۇراستىرىلاتىنى دالەلدەندى. جەتىسۋ وبلىسى بلوكتى-ءمودۋلدى مەديتسينالىق كەشەندەردى ورناتۋ تاجىريبەسىن العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ كەڭىنەن قولدانا باستادى. كۇزدە دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اقمارال ءالنازاروۆا كوكسۋ اۋدانىن ارالاپ, بلوكتى-ءمودۋلدى ەمحانانىڭ تيىمدىلىگىن كورىپ, وسىنداي ەمحانانى بولاشاقتا دا كوپتەپ تۇرعىزۋ كەرەكتىگىن ايتتى. بىلتىر وڭىردە جاڭادان 51 مەديتسينالىق نىسان بوي كوتەردى. ونىڭ 25-ءى جاڭا قۇرىلىس, 26-سى بلوكتى-ءمودۋلدى مەديتسينالىق ەمحانا.
بيىل تاعى 69 مەديتسينالىق نىساندى قولدانىسقا بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر. عيماراتتىڭ 44-ءى جاڭادان سالىنادى. ونىڭ 36-سى اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ, 18-ءى بلوكتى-ءمودۋلدى كەشەن, 7-ەۋى كۇردەلى جوندەۋ قابىلدانعان شارالاردىڭ ناتيجەسىندە ىسكە قوسىلادى. وبلىستا جوندەۋگە جاتاتىن 292 دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانىنىڭ 167-ءى نەمەسە 57,2 پايىزى جاڭارتىلادى. ءدال وسىنداي وڭالتۋ ورتالىعى جىل سوڭىندا تالدىقورعان قالاسىندا 6 جاستان 18 جاسقا دەيىنگى بالالارعا ارنالعان وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسىنىڭ بازاسىندا اشىلادى.
جەتىسۋ وبلىسى
