سۋرەت: freepik.com
كورشى ەلدەردىڭ, اسىرەسە وزبەكستان تاراپىنان سۇرانىستىڭ ارتۋىنا جانە ەكسپورتتىق باعانىڭ جوعارى بولۋىنا بايلانىستى بيىل كارتوپ ەكسپورتى 1,5 ەسەگە, ياعني 411 مىڭ توننادان 605 مىڭ تونناعا دەيىن ءوستى. كارتوپقا دەگەن اسا جوعارى سۇرانىس ىشكى نارىققا اسەر ەتكەنى اتاپ ءوتىلدى. ماسەلەن, كەيىنگى اپتادا ەكسپورتقا باعىتتالعان وندىرۋشىلەر اراسىندا باعانىڭ كۇرت ءوسۋى (170 تەڭگەدەن 270 تەڭگەگە دەيىن) تىركەلدى.
وسىعان بايلانىستى ىشكى نارىقتاعى كارتوپ باعاسىن تۇراقتاندىرۋ ماقساتىندا 2025 جىلعى 18 قاڭتاردا وتكەن ساۋدا قىزمەتى ماسەلەلەرى جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا وتىرىسىندا كارتوپتى ءۇشىنشى ەلدەرگە اكەتۋدى 6 اي مەرزىمگە شەكتەۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. بۇل شارا ەاەو ەلدەرىنە قولدانىلمايدى, الايدا بۇل باعىتتاعى ەكسپورتقا باقىلاۋ جۇرگىزىلەدى. سونىمەن قاتار قالىپتاسقان جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ, بيىلعى 16 قاڭتاردا ەكسپورتقا فيتوسانيتاريالىق سەرتيفيكاتتار بەرۋ تولىعىمەن توقتاتىلدى.
قابىلدانعان شارالار كارتوپ باعاسىنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە, باعانىڭ نەگىزسىز وسۋىنە جول بەرمەۋگە جانە نارىققا قاتىسۋشىلار تاراپىنان الىپساتارلىق ارەكەتتەردى بولدىرماۋعا باعىتتالعان.
سونداي-اق ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگىنىڭ اۋماقتىق ورگاندارى مونوپولياعا قارسى ورگاننىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرىمەن بىرلەسە وتىرىپ, جاعدايعا كۇشەيتىلگەن قاداعالاۋ جۇرگىزەدى جانە ساۋدا قىزمەتى ماسەلەلەرى بويىنشا قولدانىستاعى زاڭنامانى بۇزعان جاعدايدا ولار نارىققا قاتىسۋشىلارعا شۇعىل ىقپال ەتۋ شارالارىن قابىلدايدى.
اشم دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, بۇگىنگى تاڭدا قولدا بار قورلار 2025 جىلعى ەرتە ەگىن جيناۋ ناۋقانىنا دەيىن ىشكى قاجەتتىلىكتى تولىق جابۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى. 19 قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا قورلار ساۋدا جەلىلەرىندەگى قورلاردى ەسەپكە الماعاندا 850 مىڭ توننادان اسادى (كارتوپ وسىرۋشىلەر قاۋىمداستىعى بويىنشا 600 مىڭ توننا, تۇراقتاندىرۋ قورلارىنداعى 68 مىڭ توننا, جەكە قوسالقى جانە شاعىن شارۋاشىلىقتارداعى جەرتولەلەردە 200 مىڭ توننادان استام).
بىلتىر كارتوپتىڭ جالپى ءونىمى 2,9 ملن توننانى قۇرادى (ونىڭ ىشىندە ەرتە ءونىم – 300 مىڭ توننا). سونىمەن قاتار يمپورت 56 مىڭ توننا بولدى. نارىققا تاراتۋ ءۇشىن كارتوپتىڭ كولەمى 2024 جىلدىڭ تامىز ايىنان باستاپ 2,6 ملن توننانى قۇرايدى, حالىقتىڭ جالپى قاجەتتىلىگى – 1,5 ملن توننا (ونىڭ ىشىندە قالالىق 954 مىڭ توننا) ەرتە ەگىن جيناۋ ناۋقانىنا دەيىن (قاڭتار-ءساۋىر). 2024 جىلعى تامىزدان جەلتوقسانعا دەيىن 844 مىڭ توننا تۇتىنىلدى, 620 مىڭ توننا ەكسپورتتالدى (2024 جىلعى قاڭتاردان جەلتوقسانعا دەيىن). 2025 جىلعا ارنالعان بولجامدى تۇتىنۋ كولەمى (قاڭتار-ءساۋىر) – 675 مىڭ توننا.