ادال ەڭبەك ءادىل باعالانۋعا ءتيىس

قاشاندا «شەبەردىڭ قولى ورتاق». ماماندارعا دەگەن سۇرانىس تا جوعارى. بىلتىر 270 مىڭنان اسا بوس جۇمىس ورنىنا سۇرانىس تۇسكەن. كوبىنە جۇمىسشى كادرلار كولىك, ساۋ­دا, ونەركاسىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى سياقتى سالالاردا تاپتىرمايدى.

كەيىنگى جاسالعان اكتۋارلىق مودەلدەر نەگىزىندەگى بولجامعا سۇيەنسەك, بىرەر جىلدا جۇمىسشى ماماندارعا دەگەن قاجەتتىلىك بۇدان دا ارتا تۇسپەك. الداعى التى جىلدا بىلىكتى كادرلارعا سۇرانىس 1,6 ميلليونعا جەتۋى مۇمكىن. ونىڭ ىشىندە ەڭبەككەرلەردىڭ 400 مىڭعا جۋىعى كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىمى بار, جۇمىسشى ماماندىعىن مەڭگەرگەن بولۋعا ءتيىس.

ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋ­مەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى سۆەتلانا جاقىپوۆا ۇكىمەت وتىرىسىندا كادرلاردى دايارلاۋدا, ونىڭ ىشىن­دە جۇمىسشى ماماندىقتار­دى نەعۇرلىم ءتيىمدى جوسپارلاۋ ماقساتىندا جوبالاردىڭ يننو­ۆاتسيالىق ناۆيگاتورى ازىر­لەنگەنىن اتاپ ءوتتى.

«پلاتفورما كادرلارعا دەگەن قاجەتتىلىكتى بولجاۋعا, سون­داي-اق ەڭبەك نارىعىنىڭ سۇ­رانىستا­رىن تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرەتىن (تجكب) ۇيىمدار­دا ماماندار دايارلاۋ­مەن ۇندەستى­رۋ­گە مۇمكىندىك تۋ­عىزادى. بۇگىن­­دە پلاتفورمادا 755 ينۆەستي­تسيا­لىق جوبا قامتىلىپ, 150 مىڭ ­جۇ­مىس ورنىن قۇرۋ جوسپارلان­عان. تالداۋ ءارتۇرلى ايماقتار­داعى ەڭبەك نارىعىنىڭ قاجەتتىلىك­تەرى مەن كوللەدج ستۋدەنتتەرى (تجكب) تۇلەكتەرىنىڭ اراسىن­داعى ۇلكەن الشاقتىقتى كورسەتتى. سونداي-اق قارجى مينيسترلىگىنىڭ اق­پاراتتىق جۇيەلەرىمەن ينتەگراتسيا اياقتالىپ, ولاردان دەرەكتەر تۇسكەننەن كەيىن كادرلار­دى دايارلاۋ مەملەكەتتىك بيۋدجەت ەسەبىنەن قارجىلاندىرىلاتىن جوبالار اياسىندا ىسكە اسىرىلادى», دەدى مينيستر.

كادرلاردىڭ دايىندىق ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا مي­نيسترلىك جۇمىسشى مامان­دىق­تار جونىندەگى 1,6 مىڭ كاسىپ­تىك ستاندارتتى جاڭارتتى. ناتي­جەسىن­دە, ءبىلىم بەرۋ باع­دار­لا­مالارىنىڭ 87%-ى جاڭار­تىلدى. ەۋروپا ستان­دارتىنىڭ (ESCO) قولدانىلۋى­مەن 12 مىڭنان استام داعدىنى قامتيتىن ەلەكتروندىق داعدىلار بانكى قۇرىلدى. بيىل تاعى 100 كاسىپتىك ستاندارت ازىر­لەنىپ, جا­ڭارتىلادى.

بىلىكتىلىكتى تانۋدى باعالاۋ 4 تا­ۋەلسىز ورتالىقتىڭ بازاسىندا قولعا الىندى. بيىل تا­عى وسىن­داي 5 ورتالىق, ونىڭ ىشىن­دە حالىقارالىق ستاندارتتار بو­يىن­شا 2 ورتالىق اشۋ جوسپارلانىپ وتىر.

«Enbek» پلاتفورماسى جۇ­مىسشى ماماندىقتارىنا قاتىس­تى داعدىلاردى دامىتۋعا دا بەل­­سەندى ىقپال ەتەدى. كاسىبي مان­ساپتى تاڭداۋ, ءوزىنىڭ مان­ساپ­تىق تراەكتورياسىن باسقارۋ ءۇشىن ماماندىقتار, جالاقى, ءبىلىم بەرۋ تالاپتارى, وقۋ ورىن­دارىنىڭ رەيتينگتەرى, وزگە دە ارتىقشى­لىعى ەگجەي-تەگجەيلى سارالانعان «مانساپ كومپاسى» جوباسى ىسكە قوسىلدى.

«جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ سۇرا­نىسى بويىنشا كاسىپتىك وقىتۋ جانە جۇمىس ورنىندا وقىتۋ بەل­سەندى دامىپ كەلەدى. بيىل 12 مىڭ­عا جۋىق ادام وسىنداي كۋرستار­دان وتەدى. ستۋدەنتتەر­دىڭ پراكتيكالىق داعدىلارىن يگە­رۋ ءۇشىن ءبىز ەلەكتروندىق ەڭ­بەك بيرجاسىندا وندىرىستىك پراك­تيكانىڭ فۋنكتسيونالىن ىسكە قوس­تىق. ونلاين وقىتۋ پلاتفورماسىندا بۇگىندە 643 ونلاين كۋرس قولجەتىمدى, وقىتۋدان 410 مىڭ ادام ءوتتى. مينيسترلىكتىڭ جوسپارىندا جۇمىسشى ماماندىق­تارى بو­يىنشا ءارى وندىرىستىك پراك­تيكا ءۇشىن VR, AR-تەحنولوگيالار­دى پايدالانۋ مىندەتتى. قانات­قاقتى جوبا قوناەۆ, وسكەمەن, تۇركىس­­تان, استانا, شىمكەنت قالالارى­­نىڭ مانساپ ورتالىقتارىندا ىسكە اسى­رىلاتىن بولادى», دەدى س.جاقىپوۆا.

جۇمىسشى ماماندىقتارى جى­لىن وتكىزۋ جونىندەگى ءىس-شارا­لار جوسپارىنا سايكەس تالىم­گەر­لىك ينستيتۋتىن دامىتۋ, بوس ورىن­دار جارمەڭكەسىن وتكىزۋ قول­عا الىنباق. وقۋشىلار مەن تەحني­كالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرەتىن مەكەمەلەردىڭ (تجكب) ستۋدەنت­تەرىن جۇمىس ىزدەۋ, جۇمىسقا ورنالاستىرۋ داعدىلارىنا وقىتۋ كوزدەلىپ وتىر.

قوعامدا ەڭبەك كۇشىنىڭ قۇقى­عى تاپتالاتىن جايتتار دا از ەمەس. ەڭبەكاقىسىن ايلاپ الا الماي جۇرگەن, جۇمىس ورنىنان سەبەپ­سىز ايىرىلىپ قالعان, قىزمەت بارىسىندا وقىس وقيعاعا ۇشىراپ, جارىمجان بولعان جاندار دا كەيدە ادىلدىككە جەتە الماي شارق ۇرا­دى. سوندىقتان جۇمىسشىلار­دىڭ قۇقىعىن قورعاۋدى كۇشەيتۋ ارقاشان ماڭىزدى. مينيسترلىك وسى ماسەلەگە قاتىستى مىناداي قاعيدالاردى ۇستانادى:

– ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى, ەڭبەك­تى قورعاۋ سالاسىنداعى تسيفر­لىق مونيتورينگ ارقىلى وندى­رىس­تىك جاراقاتتانۋدىڭ الدىن الۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ, كاسىپ­ورىندارعا تاۋەكەل كلاسىن بەرە وتىرىپ, كاسىپتىك تاۋەكەلدەردى ينتەگرالدى باعالاۋ, سونداي-اق وقىتۋعا ءھام ءبىلىمدى تەكسەرۋگە قويىلاتىن تالاپتاردى, ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى مەن ەڭبەكتى قور­عاۋ­دى بۇزعانى ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىكتى كۇشەيتۋ;

– ەڭبەك قاتىناستارىنىڭ اشىق­تىعى مەن زاڭدىلىعىن قام­تاماسىز ەتۋ ءۇشىن جۇمىس بەرۋ­شىلەردىڭ شتات كەستەسىن, ەڭبەك شارت­تارى, ۇجىمدىق شارتتار جاساسۋ راسىمدەرىن ەلەكتروندىق فورماتقا اۋىستىرۋدى كوزدەيتىن ەڭبەك قاتىناستارىن دەكلاراتسيالاۋ تەتىكتەرىن ەنگىزۋ;

– حالىقارالىق ەڭبەك ۇيى­مى­مەن ىنتىماقتاستىق شەڭبەرىن­دە زاڭنامانى جەتىلدىرۋگە قاتىس­تى ۇسىنىمداردى كوزدەيتىن لايىق­تى ەڭبەك قاعيداتتارىن ىلگەرىلە­تۋ جونىندەگى بىرلەسكەن ءىس-قيمىل جوسپارى ىسكە اسىرىلادى.

«بىلتىر حالىقارالىق ستاندارتتاردى ەسكەرە وتىرىپ, ەڭ تومەنگى جالاقى مولشەرىن بەل­گىلەۋ ادىستەمەسى بەكىتىلدى. بيىل حالىق­ارالىق ەڭبەك ۇيىمى­نىڭ «دامۋشى ەلدەردى ەرەكشە ەسكەرە وتىرىپ, ەڭ تومەنگى جا­لاقىنى بەلگىلەۋ تۋرالى» №131 كونۆەنتسياسىن راتيفيكاتسيا­لاۋ جوسپارلانىپ وتىر. جۇمىس­شى ماماندىقتارى سالاسىندا­عى ماڭىزدى جوبالاردىڭ ءبىرى – كاسىپورىننىڭ تسيفرلىق كارتاسى. بۇل ناقتى ۋاقىت رەجىمىن­دە كاسىپورىندارداعى تاۋەكەلدەر­دى الدىن الا انىقتاۋعا, الدىن الۋ شارالارىن جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مودەلدە 60-تان استام قارجىلىق, الەۋمەتتىك, ەڭبەك كورسەتكىشتەرىنە قاتىستى مالىمەتتەر بولادى. كاسىپورىن­نىڭ تسيفرلىق كارتاسىن وتباسى­نىڭ تسيفرلىق كارتاسىمەن ۇي­لەس­تىرۋ جاڭا مۇمكىندىكتەر اشادى. جۇمىس بەرۋشى قىزمەتكەرلەر­دىڭ الەۋمەتتىك ءال-اۋقاتىن ەسكە­رە وتىرىپ, تاۋەكەلدەردى اۆتوماتتى تۇردە انىقتاي الادى», دەگەن سالا باسشىسى بيزنەس ءۇشىن كاسىپورىننىڭ تسيفرلىق كارتاسى – الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك قاعيداتتارىن جۇزەگە اسىراتىن قۇرال ەكەنىنە دە توقتالدى.

مينيستر تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى, كاسىبي داعدىلاردى دامى­تۋدى ءارى الەۋمەتتىك قول­داۋدى بىرىكتىرەتىن «جۇمىسشى مامان­دىقتارى جىلىن» وتكىزۋ جونىندەگى ءىس-شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ اسا ىجداعاتتىلىقتى, تىن­دىرىمدىلىقتى قاجەت ەتەتىن, سان قىرلى شارۋا ەكەنىن اشىپ ايتتى. وسى تۇرعىدا بۇل جوبا جۇ­مىسشى ماماندىقتارىنىڭ بەدەلىن ارتتىرىپ قانا قويماي, ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ تۇ­راقتى ءوسۋىن قامتاماسىز ەتۋگە دە مۇمكىندىك بەرەتىن باتالى باستاما ەكەنىن ءمالىم ەتتى.