سۋقاراڭعىلىق ەمدەلەدى: الماتىدا قازاق-نەمىس گلاۋكوما ورتالىعى اشىلدى

ورتالىقتىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا قازاق كوز اۋرۋلارى عى­لىمي-زەرت­تەۋ ينستيتۋتى مەن بەرليندەگى قول­دانبالى وفتالمولوگيا ينستيتۋتى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرا­لى رەسمي مامىلەگە قول قويىلدى. وسىناۋ ورتا­لىقتى اشۋ ماقساتىندا بۇعان دەيىن دە ەلىمىزگە بىرنەشە رەت كەلگەن Wittenbergplatz كوز كلينيكاسى ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, دەربەس قولدانبالى وفتالمولوگيا ينستيتۋتىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى, ديرەكتورى, Charité ۋنيۆەرسيتەتتىك كلي­نيكاسىنىڭ پروفەسسورى كارل ەرب ەكىجاقتى كەلىسىم تاجىريبە الماسۋدى, بىرلەسكەن زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋدى, گلاۋ­كو­مانى ەمدەۋدە جاڭا تەحنولوگيالاردى دامىتۋعا باعىت­تالعان ستراتەگيالىق سەرىك­­تەس­تىكتى نىعايتاتىنىن اتاپ ءوتتى.

قازىردە ەلىمىزدە گلاۋكوما دياگنوزى قويىلعان 70 مىڭنان استام ناۋقاس بار, ولاردىڭ سانى جىل ساناپ ءوسىپ كەلە جاتقاندىقتان, سىرقاتتاردى سوقىر­لىقتان ساق­تاپ قالۋ ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە دەر كەزىندە دياگنوستيكالاپ, ۋاقتىلى ەم-دوم جۇرگىزۋ قاجەت. گلاۋكوما – كوزىشىلىك قىسىمنىڭ جوعارىلاۋىنان پايدا بولاتىن سوزىلمالى اۋرۋ, ول كورۋ جۇيكەسىنىڭ زاقىم­دالۋى مەن زاعيپتىققا دۋشار ەتۋى ابدەن مۇمكىن.

وسى ورايدا كوز اۋرۋلارى عى­لىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى دەن­ساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى شەڭ­بەرىندە 2011 جىلدان بەرى جۇر­گىزىپ كەلە جاتقان گلاۋكو­ما سكرينينگى شەشۋشى ءرول اتقا­را­تىنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. وسى باع­دار­لامانىڭ ارقاسىندا سۋقا­راڭ­عىنى اسقىندىرماي انىقتاۋ ەكى ەسە وسكەن.

قازاق-نەمىس گلاۋكوما ورتا­لى­عىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا كا قازعزي باس ديرەكتورى نەيليا الداشەۆا: «بۇل ءىس-شارا – حالىقارالىق بايلانىستار­دى نىعايتۋدىڭ ماڭىزدى قادامى. قازاق-نەمىس گلاۋكوما ورتالىعى­نىڭ اشىلۋى – پروفەسسور كارل ەرب باسقاراتىن قولدانبالى وفتالمولوگيا ينستيتۋتىمەن ستراتەگيالىق سەرىكتەستىكتىڭ ناتي­جەسى. جاڭا ورتالىق بىزگە گلاۋ­كوما سياقتى الەۋمەتتىك ماڭىزدى سىر­قات­پەن كۇرەسۋگە كومەكتەسەدى. ەلىمىزدە وفتالمولوگيالىق قىز­مەتتى جەتىلدىرۋ جونىندەگى جۇ­مىستاردى ساتىمەن, جۇيەلى جال­عاس­تى­را بەرەمىز», دەدى.

پروفەسسور كارل ەرب بۇل ىنتى­ماقتاستىق ەل كولەمىندەگى گلاۋ­­كوماعا شال­دىققاندارعا شيپا اكەلەتىن تاجىري­بە الماسۋ الاڭى ەكەندىگىن ايتا كەلە: «كا قازعزي-داعى زاماناۋي جاب­دىقتار مەن مامان­داردىڭ جوعارى كا­سىبي­­لىگىنىڭ ارقاسىندا جۇزەگە اسقان جاڭا ورتالىق گلاۋكومانى ەمدەۋ مەن دياگنوستيكالاۋداعى ما­ڭىزدى مەجە. بىرلەسكەن قارىم-قاتى­ناسىمىز قالىپتى دامىپ, ءوز جەمىسىن بەرەتىنىنە سەنىمدىمىن», دەپ اتاپ ءوتتى.

وتاندىق وفتالمولوگيا سالا­سىنداعى ايتۋلى وقيعاعا ورتاق­تاسقان الماتى قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى اسەم ءنۇسىپوۆا­نىڭ ايتۋىنشا, الماتى قالاسى مەدي­تسينانىڭ دامۋىنا ايتارلىقتاي كوڭىل ءبولىپ وتىر.

دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيستر­لىگىنىڭ شتاتتان تىس باس وفتالمولوگى, پروفەسسور تۇرسىنگۇل بوتابەكوۆا سۋقاراڭعىنى اسقىن­دىر­ماي انىقتاۋدىڭ, جاڭا تەحنو­لوگيالاردى ەنگىزۋدىڭ ماڭىز­دى­لى­عى­نا توقتالا كەلە: «40 جاستان كەيىن كوزدى تەكسەرتۋگە جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ كەرەك. ەگەر وپەراتسيا ۋاق­تى­لى جاسالماسا, كورۋ قابىلەتى جو­عال­ۋى مۇمكىن. لازەرلىك, باسقا دا كوپ­تەگەن ادىستەر سياقتى جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ اسا ماڭىزدى. گەرمانيادان كەلگەن ارىپتەستەرمەن بىرلەسە وتىرىپ, وسى باعىتتاعى جۇمىستى جانداندىرىپ, كۇشەيتە بەرەمىز», دەدى.

الماتى قالالىق قوعامدىق دەن­ساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باس­شىسى ءاسيا اقانوۆا وڭىردەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن جاق­سار­تۋ, كوز اۋرۋلارىن دياگنوس­تيكالاۋ مەن ەمدەۋدىڭ قولجەتىم­دى­لىگىن ارتتىرۋدا ورتالىقتىڭ اشىل­ۋى وتە ماڭىزدى ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى.

ورتالىقتىڭ اشىلۋ سالتاناتىنان كەيىن سەمينار ۇيىم­داس­تى­رىلىپ, ەل ايماق­تا­رى­نان كەلگەن ما­ماندار گلاۋكومانى دياگنوس­تي­كالاۋ مەن ەمدەۋدىڭ زاماناۋي تاسىلدەرىن تالقىلادى.

ءتۇيىپ ايتقاندا, توقسان جىلدىق تاريحى بار قازاق كوز اۋرۋلارى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى عىلىم, ءبىلىم بە­رۋ, كلينيكالىق الەۋەتىنىڭ جوعارى دەڭ­گەيىنە قول جەتكىزە وتىرىپ, وتاندىق وفتالمولوگيانىڭ جەتەكشى ورتالىعى رەتىندەگى بەدەلىن بەكەمدەۋدى بەلسەندى تۇردە جالعاستىرا بەرەدى.

الماتى