ابايدىڭ ادىلدىگى

كىتاپ سوڭىنداعى تۇسىنىك­تەمەدە ءماتىندى ەرتەرەكتە سادىق قاسيمانوۆ اباي ەلىنىڭ تۇرعىنى قورىمجان جىگى­تە­كوۆتىڭ اۋزىنان جازىپ العان دە­لىنىپتى. قورىمجان ۇلى اقىننىڭ اتشىسى ەكەن. بىراق تۋىستىق جاعىنان بازارالىگە جاقىن. سول جىلدارى اباي مەن ءبازارالى اراسىندا تۇسىنىسپەۋشىلىك تۋىپ, توبىقتى جۇرتى ەكىۇداي كۇيگە تۇسەدى.

ءبىر كۇنى ءبازارالى شونجار رۋلاسى قورىمجانعا سالەم ايتادى. «مەنىڭ سۇيەگىمدى جاسىتىپ, تۋىسىمدى قورلاپ, ابايدىڭ قوراسىنىڭ شەتىندە وتىرماسىن, كوشىپ كەلسىن. ەگەر دە جاۋمەن بىرگە جاۋ بولام دەسە, وتىرسىن. وندا ءتىرى بولام دەپ ويلاماسىن!» دەپتى.

بۇل حاباردى ەستىگەن قورىمجان ءبىر جاعىنان بازارالىدەن قورقىپ, ەكىنشى جاقتان اعايىنعا شەت بولمايىن دەپ, اباي ءبىر جاققا كەتە قالعان ءساتتى پايدالانىپ, ءبىر تۇندە قاشىپ كوشەدى.

قورىمجان بۇدان بۇرىن اۋىلداسى اقبەردى دەگەننىڭ ءبىر اتىن سۇراپ ءمىنىپ, ونىمەن توقتاماي شاۋىپ, اقىرى اب­دەن بولدىرتىپ, ءولتىرىپ العان ەكەن. ياعني اقبەردىگە ءبىر ات قارىز. قورەكەڭ كەتەرىندە ارتىمدا ءسوز قالماسىن دەپ وعان استىنداعى اتىن بەرىپ كەتەدى. بىراق اسىعىپ ءجۇرىپ «اتىمنىڭ قۇنىن الدىم» دەپ, قولحات الۋدى ۇمىتادى.

ارادا تاعى ءبىر جىل وتەدى. ەكى اۋىل اراسىندا ارازدىق ءتىپتى ءورشي تۇسەدى. «بۇل وقيعانىڭ ءدال ورتاسىندا ءجۇر­دىم. ءتىپتى ابايعا قولىمنان كەلەر قاس­تىعىمدى ايامادىم», دەگەن ەكەن قورىم­جان. اقىرىندا ءبازارالى ايدالىپ كەتەدى.

تاعى بىرەر جىل وتكەن سوڭ, توبىقتى ەلىندە سيەز اشىلادى. ول تۇس – ەل ىشىندەگى بيلەر بەدەلى ءالى جويىلماعان زامان. قارا حالىق ءبىر-بىرىنەن كورگەن قورلىق-زورلىعىن ورتاعا تاستاپ, كەسىم تىڭداپ, جۇرت ابىر-سابىر. جيىننىڭ باس القاسى – اباي. ماڭايىنا جۇرت جاقسىلارىن جيناپ, دۇكەن قۇرىپ وتىر.

ءبىر زاماندا قورىمجانعا «بيلەر شاقىرىپ جاتىر, ۇستىڭنەن ارىز ءتۇستى» دەگەن حابار جەتەدى. بارسا, شارت جۇگىنىپ اقبەردى وتىر. «نە بولدى؟». «سەن اتىمدى ءولتىرىپ, قۇنىن تولەمەي كەتكەنسىڭ». قورىمجاندا ءوزىن اقتاپ الاتىن دالەل جوق. كەزىندە قولحات الماعان. جىپىلىقتاپ ابايعا قارايدى.

قورىمجان كەتەرىندە اتتىڭ قۇنىن تولەگەنىن اباي بىلەدى ەكەن. اقبەردىگە «ۇياتىڭ قايدا؟» دەپ ۇرسىپ داۋدى توقتا­تادى دا, ازدان سوڭ قولىنا قاعاز-قالام الىپ بىردەڭە جازادى. ول ەكى شۋماق ولەڭ ەكەن. كوپشىلىككە وقىپ بەرەدى.

قۇيرىعى – شايان, بەتى – ادام,

بايقاماي سەنبە قۇربىعا.

سىرتى – جىلماڭ, ءىشى – ارام,

كەز بولار قايدا سورلىعا, –

دەپ ءبىر توقتايدى دا, قورىمجانعا قاراپ:

دوسىڭا دوستىق – قارىز ءبىل,

دۇشپانىڭا ءادىل بول.

اسىعىس ءتۇبى – وكىنىش,

ويلانىپ الماق سابىر سول, – دەپتى.