مەملەكەت باسشىسى ءوز سۇحباتىندا كوپتەگەن ماڭىزدى ماسەلەنى ەكشەي وتىرىپ, كوپتىڭ كوڭىلىندە, ءتىلدىڭ ۇشىندا, كۇندەلىكتى تۇرمىسىمىزدا, كوز الدىمىزدا ءوتىپ جاتقان ءبىرتالاي قۇبىلىسقا توقتالدى. تاياۋ, بولاشاق ستراتەگيالىق مىندەتتەر ايشىقتالدى. وسىعان بايلانىستى سۇحباتتىڭ بىرنەشە ەرەكشەلىگىن اتاپ وتسەم دەپ ەدىم.
بىرىنشىدەن, بۇل سۇحبات پرەزيدەنتتىڭ ءداستۇرلى جاڭا جىلدىق قۇتتىقتاۋىنىڭ ايقارا اشىلعان اۋقىمدى جالعاسى بولىپ تۇر. ەكىنشىدەن, كەيىنگى جىلداردىڭ جاسامپازدىعى قورىتىلىپ, قانداي تابيعي اپات, الەمدىك داعدارىس سۇراپىلىنا توتەپ بەرۋگە قابىلەتتى مەملەكەت بولعانىمىزعا حالىقتىڭ كوزى جەتىپ, سەنىمى ارتىپ كەلە جاتقانى كوڭىل كونشىتەدى. ۇشىنشىدەن, جەتكەنىمىزگە توقمەيىلسۋ جوق. پرەزيدەنت سوزىمەن ايتساق, «رەفورما – ۇدايى جۇرەتىن ۇدەرىس. قوعامدا ناقتى سۇرانىس بولسا – جاڭا رەفورمالار ازىرلەنەدى. رەفورمالار ەلدى وركەندەتۋ ءىسىنىڭ اجىراماس بولىگى بولعان, بولا دا بەرەدى».
مەملەكەت باسشىسى مەڭزەگەن باستامانىڭ ءبىر «تازا قازاقستان» ەكولوگيالىق اكتسياسى دەر ەدىم. ول بۇل يدەيا ۇلتتىق يدەولوگيامىزدىڭ اسا ماڭىزدى بولىگىنە اينالۋعا ءتيىس ەكەنىن تاعى دا قايتالاپ ايتتى. بۇل ءار ادامنىڭ ساناسىنا ساۋلە تۇسىرەتىن سوزدەر. تازالىق پەندەنىڭ جارىق دۇنيە ەسىگىن اشقانىنان باستالادى. ادام اسقا قولىن جۋماي وتىرمايدى. سول سياقتى اس دايىندىعىنىڭ تازالىعى ساقتالماسا, دەنساۋلىققا قاۋىپ. توسەك ورىن تازالىعى ءتىپتى كىرپياز. كيىم كيۋ تازالىعى. ءۇي ءىشىنىڭ, جۇمىس ورنىنىڭ تازالىعى. قىسقاسى, تازالىقسىز ءومىر جوق. قازىر وسى اكتسيا بارىسىندا مىڭداعان جاس, ەرىكتى قورشاعان ورتانى قوقىستان تازارتىپ, يگى باستاماعا قولداۋ كورسەتىپ جۇرگەنى قۋانتادى.
دۇرىس-اق. بىراق سول قوقىس, لاستانۋ قايدان شىقتى؟ ادامداردىڭ جاۋاپسىزدىعىنان, ناداندىعىنان, لاستىعىنان ەمەس پە؟ ولار نەگە قولىنداعى قوقىستى, تەمەكى تۇقىلىن قالاي بولسا سولاي كوشەگە تاستاي سالادى؟ لاستىق – ناداندىقتىڭ كورىنىسى. قاتتىلاۋ ايتىلسا دا شىندىعى – سول. ياعني تاربيە ماسەلەسىن جولعا قويىپ, تۇرمىسىمىزدىڭ ءومىر سالتىنا, ادەت-عۇرپىمىزعا اينالدىرۋىمىز كەرەك.
تازالىقتى ساقتاۋ – ەشكىمنەن ەشقانداي شىعىن, قارجى تالاپ ەتپەيدى. ءار ادامنىڭ ساناسىن, قورشاعان ورتاعا, اۋلاعا, كوشەگە, جولعا, جۇمىس ورنىنا, دالاعا, ورمانعا, تاۋعا, سۋعا جاۋاپكەرشىلىگىن وياتۋعا مىندەتتىمىز. وسىعان بۇكىل حالىق بولىپ جۇمىلۋىمىز – ءوزىمىزدىڭ ەل ەكەنىمىزدى, تازا قوعام, تازا مەملەكەت ەكەنىمىزدى كورسەتەدى. ارينە, وسى رۋحاني جۇمىستاردى ۇيىمداستىرىپ, ونى ءومىر سالتىمىزعا اينالدىرۋعا رەسمي بيلىك قۇرىلىمدارى, قوعامدىق ۇيىمدار, پارتيالار, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ۇلت بولىپ جۇمىلۋىمىز – پارىز.
ەكولوگيالىق, قورشاعان ورتا تازالىعىنا بايلانىستى زاڭ تالاپتارىن, اكىمشىلىك, قۇقىق شارالارىن كۇشەيتۋىمىز كەرەك. وسى ورايدا سالىق ماسەلەلەرىن دە قايتا قاراۋ سۇرانىپ تۇر. سالىق دەمەكشى, ءبىزدىڭ قۇزىرلى مەملەكەتتىك ورىندارىمىز ناعىز سالىق تولەيتىن تابىسى وتە جوعارى كەيبىر جەكە تۇلعالاردىڭ ۇيىنە, ۇلكەن سارايلارىنا, باسقا دا قىمبات جەرلەرىنە, كولىكتەرىنە ۋاقىتىندا سالىق تولەۋىن قامتاماسىز ەتە المايدى. ارينە, ولار وزدەرى ويلاۋ كەرەك. بىراق اسا بايلىق كەيدە ويلاتپايدى-اۋ دەيمىن. ەسەسىنە, تابىسى تومەن, ءۇي-جايى, كولىگى ورتاشا ادامدارعا كۇش كورسەتۋگە شەبەر. سول سياقتى وزدەرى كۇندەرىن ارەڭ كورىپ جۇرگەن تاكسيستەر, تاعى باسقا جۇمىس ىستەپ جۇرگەندەرگە قىسىم جاساۋعا ق ۇلىقتى. ماسەلەن, قازىر كوپتەگەن جاس «جەتكىزۋ» جۇمىسىمەن اينالىسادى. نەگىزىنەن بۇل جۇمىستى جاستار, كوبىنە ستۋدەنتتەر ساباعىنان تىس ۋاقىتتا ازىن-اۋلاق تابىس ءۇشىن جۇرگىزەدى. ياعني بۇل تۇراقتى جۇمىس ەمەس. ال ەندى ءبىزدىڭ سالىق قىزمەتكەرلەرى, ءتىپتى كەيبىر دەپۋتاتتار «وسىلاردان سالىق الامىز» دەيدى. ولاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنان حابارى جوق.
پرەزيدەنت «جۇمىسشى ماماندىقتارى جىلى» دەپ جاريالاعان وسى جىلى اعا بۋىن جاستاردى ەڭبەككە بەيىمدەۋگە باعىتتاۋى دۇرىس بولار. تەمىر, اعاش, تەرى, تاعى باسقا زاتتاردان بۇيىم جاسايتىن ۇستالىق ءداستۇردى جاڭعىرتۋعا دا ءمان بەرۋ كەرەك. قازىر بارلىق وڭىردە مۇنداي شەبەرلىك مەكتەپتەرى قالىپتاسقان, ولارعا ىنتالى جاستار دا بارشىلىق. بۇل ورايدا تالىمگەرلىكتى جولعا قويىپ, زەينەتكەرلەر مەن جاس تالاپكەرلەردى ىنتىماقتاستىرعان ءجون. ادال ەڭبەك ەتكەن جاستان ءادىل ازامات شىعاتىنىنا سەنەمىن. پرەزيدەنت وسىنداي وتانشىل جاستاردى قولدايدى, قورعايدى.
قۋانىش سۇلتانوۆ,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى
