قوعام • 10 قاڭتار, 2025

ورنى تولماس قازا

66 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

شىڭعىستاۋدىڭ ەتەگىندە تۋىپ, الاتاۋدىڭ باۋرايىن­دا قازاققا قىزمەت ەتكەن ماعاۋيننىڭ الىپ جۇرەگى ەلدەن جىراقتا توقتادى. مۇحيتتىڭ ارعى جاعى, وزگە قۇرلىق. بۇكىل ءومىرى قازاققا قىزمەت ەتۋمەن ءوتتى. العاشقى «كوكمۇنار» رومانىندا جازعانداي, ءومىردىڭ ماعىناسى ۇلت دەپ ءبىلدى. ونىڭ مۇراسى تۇگەلىمەن ۇلتتىڭ يگىلىگى دەپ ويلايمىن. ء«ومىر بار جەردە ءولىم بار» دەسەك تە, بۇل – قازاق حالقىنىڭ ۇلكەن قازاسى.

ورنى تولماس قازا

ادەبيەتتانۋعا, اسىرە­سە كوركەم ادەبيەتكە, مادەنيەت­تانۋعا, كوسەمسوزگە, تاريحقا دا قىزمەت ەتكەن كونە گرەك الىپتارى ءتارىزدى تۇلعا ەدى. ونىڭ ۇلى جۇرەگى سوعىپ تۇر­عاندا, ءبىز الاڭسىز جۇ­رەتىن­بىز. الدىمىزدا ماعاۋين تۇر دەگەن ۇلكەن سە­نىم بار ەدى. ارقاسۇيەر الىپ بايتە­رەگىمىز, اسقار تاۋىمىز قۇلا­دى.

80-جىلدارى جاريالانىپ, مەملەكەتتىك سىي­لىق­قا يە بولعان «الا­ساپىران» اتتى تاريحي رومانى – قازاق ادەبيەتى تۇگىلى, الەم ادەبيەتىندەگى كەسەك شىعارمانىڭ ءبىرى. ماعاۋيننىڭ قازاسى ءولىم ەمەس, ول وسىعان دەيىن جازعان تۋىن­دىلارىمەن الەم كلاس­سيك­تەرىنىڭ قاتارىنا قو­­­سىلدى. تىرناقالدى شىعار­مالارى «تىلەنشى», «قارا قىز», «كوكمۇنار», «تازىنىڭ ءولىمى» سىندى تاعى باسقا ەڭبەكتەرىنىڭ قاي-قايسىسى – كلاسسيكالىق تۋىن­دىلار. سوندىقتان ءبىز بۇگىن ماعاۋين تۇلعاسىمەن ەمەس, قازاق ادە­بيەتىنىڭ الىپ داۋىرىمەن قوشتاسىپ وتىرمىز.

بىلتىر جىل سوڭىندا بىزگە اسىعىس قوڭىراۋ شالىپ, پىكىرىن ءبىلدىردى. نەگە اسىققانى ەندى تۇسىنىكتى بولدى. شىعارماشىلىق تۋرالى جاڭا ويىن ورتاعا سالىپ ۇلگەردى. اۋىر سىرقاتى بايقالىپ تۇردى.

ول ەرنەست حەمينگۋەي, گەرمان مەلۆيلل, لەۆ تولستوي, توماس  مانن, البەر كاميۋ, جان پول سارتر سىندى الىپتاردىڭ قاتارىندا تۇر. سوندىقتان بۇل – جالعىز قازاق ادەبيەتىنىڭ قايعىسى ەمەس, الەم ادەبيەتىنىڭ قازاسى.  

 

ديدار امانتاي,

جازۋشى 

سوڭعى جاڭالىقتار