ءبىلىم • 09 قاڭتار, 2025

دەرەكتەر جۋرناليستيكاسىنىڭ كۋرسى

130 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

الماتىدا وتكەن بۇۇ ادام قۇقىقتارى جونىندەگى جالپىعا ورتاق دەكلاراتسياسىن قابىلداۋ كۇنىنە وراي «ورتالىق ازياداعى تۇراقتى دامۋ ءۇشىن دەرەكتەر جۋرناليستيكاسى: ماقساتتار, سىن-قاتەرلەر جانە ادام قۇقىق­تارى» اتتى حالىقارالىق كونفەرەنتسيا اياسىندا ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ ماماندارى بىرلەسىپ جازعان «دەرەكتەر جۋرناليستيكاسى بويىنشا وقۋ كۋرسى» تانىستىرىلدى.

دەرەكتەر  جۋرناليستيكاسىنىڭ كۋرسى

ءىس-شاراعا قاشىقتىقتان قاتىسقان عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك قازىرگى اقپاراتتىق كەڭىستىكتەگى داتا جۋرناليستيكانىڭ ماڭى­زىنا توقتالدى.

– داتا جۋرناليستيكا فەيك, جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانۋمەن جاسالاتىن نەگىزسىز دەرەكتەردى ساراپتاۋدا جوعارى رولگە يە بولىپ وتىر. جاساندى جاڭالىق, اقيقاتىن اجىراتۋ, وسى تۇرعىدان العاندا كاسىبي وقۋ قۇرالدارىنىڭ قولجەتىمدى بولعانى كەرەك. الەمدىك تاجىريبەگە نەگىزدەلىپ جازىلعان «دەرەكتەر جۋرناليستيكاسى بويىنشا وقۋ كۋرسىندا» قامتىلعان دەرەكتەر جاڭا باعىتتاعى مۇمكىندىكتەردى يگەرۋگە ىقپال ەتەدى. قازىر كەيبىر جاعدايدا كاسىبي جۋرناليستەر بلوگەرلەر مەن الەۋمەتتىك جەلى بەلسەندىلەرىنىڭ تاساسىندا قالىپ قويادى. وسىنداي جاعدايلار ءجۋرناليستىڭ جۇمىسىنا شەكتەۋ جاسايدى. ولار كاسىبي جۋرناليست ايتا الماعان نارسەلەردى ايتادى, كەيدە, كەرىسىنشە جاۋاپ­كەرشىلىكتى سەزىنبەگەن كەيبىر مەديابەلسەندىلەر فاكتىلەردى تەكسەرمەي جاريا­لاي سالادى. كونتەنتتى كەيىن جۋرناليست زەرتتەپ, زەردەلەپ حالىققا ۇسىنسا, ونى كوپشىلىك وقىماي قالۋى دا ىقتيمال. ويتكەنى جاڭالىق تەز تارايدى. سوندىقتان جۋرناليست جاڭا دەڭگەيگە شىعۋعا ۇمتىلۋى قاجەت, – دەدى مينيستر.

ورتالىق ازيا ۋنيۆەر­سي­تەتتەرىنە بەيىمدەلىپ, يۋنەسكو-نىڭ قولداۋىمەن, قازاقستان, قىرعىزستان, وزبەكستان اۆتورلارى بىرلەسىپ دايىنداعان ەڭبەك­تە دەرەكتەردى وڭدەۋ مەن تالداۋ سالاسىنداعى ۇزدىك الەمدىك تاجىريبەلەر مەن قۇرالداردى مەڭگەرۋگە, جاڭا باعىتتاعى جۋرنا­ليستەردى دايىنداۋعا, جاساندى ينتەللەكت پەن تسيفرلىق, الەۋمەتتىك پلاتفورمالارمەن جۇمىس ىستەۋ تاجىريبەسى قامتىلعان.

«UNESCO IPDS» جوباسى اۆتور­­لارىنىڭ جەتەكشىسى, سايا­سي عىلىم­دار دوكتورى, نارحوز ۋني­ۆەر­سيتەتى قۇقىق جانە مەملەكەتتىك باسقارۋ مەكتە­بىنىڭ پروفەسسورى گۇلميرا سۇلتانباەۆانىڭ اي­تۋىن­شا, وقۋ كۋرسى يۋنەسكو-نىڭ كوم­مۋنيكا­تسيانى دامىتۋدىڭ حالىقارالىق باعدارلاماسىنىڭ «ورتالىق ازيا ەلدەرىنە بەيىم­دەلگەن دەرەكتەر جۋرناليستيكاسى كۋرسىن دايارلاۋ» جوبا­سى اياسىندا وزبەك, تاجىك, قىرعىز, اعىلشىن تىلدەرىنە ازىرلەندى. وقۋ­لىق «زەرتتەۋ جانە ستاتيستيكا پرين­تسيپتەرى», «اشىق كوزدەردەن اقپارات جيناۋ», «ەلەكتروندى كەس­تەلەرگە كىرىسپە», «ستوريتەللينگ ترەندى دەرەكتەر جۋرناليستيكاسىنا» قاتىستى 11 تاراۋدان تۇرادى.

جوبا اۆتورلارى داتا جۋر­ناليستيكانىڭ ەلىمىزدەگى قازىرگى دەڭگەيى ءالى دە گرافي­كالىق دەڭگەيدە ەكەنىن ايتادى. وسى ورايدا ينتەر­اكتيۆتى, كارتوگرافيالىق جۋرنا­ليس­­تيكانى دامىتۋ قاجەت. ەگەر ينتەر­اكتيۆتى جۋرناليستيكا دامىسا, تاراپتاردىڭ ءبىر-بىرىمەن كەرى باي­لانىسىندا ماسەلە تۋىن­دا­مايدى. ال جۋرناليستىك زەرتتەۋدە كار­تو­گرافيالىق باعىت ۇلكەن رولگە يە. داتا جۋرناليستيكا ەلىمىزدە ال­عاش رەت 2019 جىلى ءال-فارابي اتىن­داعى قازۇۋ-دىڭ جۋرناليس­تيكا فاكۋل­تە­تىندە اشىلىپ, ونى بۇگىنگە دەيىن 70-كە جۋىق مامان ءبىتىرىپ شىقتى.

 

الماتى 

سوڭعى جاڭالىقتار