بۇل ماسەلە كەيىن پارلامەنت مىنبەرىنەن ايتىلدى. ءماجىلىس دەپۋتاتى جارقىنبەك امانتاي ۇلى «مايقايىڭالتىن» ماڭىندا ورنالاسقان اۋىلدىڭ تۇرعىندارىنا بارلىق قاۋىپسىزدىك جاعدايىن قاراستىرۋدى سۇرادى. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى رومان سكليار مەن باس پروكۋرور بەرىك اسىلوۆتىڭ اتىنا ساۋال جولدادى. وسىلايشا, ماسەلە ۇكىمەت دەڭگەيىندە كوتەرىلدى.
دەگەنمەن كوپكە دەيىن بۇل ماسەلە باسى اشىق كۇيىندە قالىپ كەلدى. شاحتا ماڭايىن جاعالاي ورنالاسقان كونە ۇيلەردىڭ, اتاپ ايتقاندا, «شانحاي» شاعىن اۋدانىنىڭ جۇرتى كەيىنگى ءتورت-بەس جىلدا جەر استىنداعى دۇمپۋلەر مەن بۇرعىلاردىڭ داۋسى ايقىن ەستىلە باستاعانىنا, ۇيلەرىنىڭ ىرگەتاسى مەن قابىرعالارى جارىلىپ, ءۇي توبەسىن ۇستاپ تۇرعان اعاش تىرەۋلەردىڭ قاقىراي تۇسكەنىنە ءالى دە الاڭداۋلى. ولاردىڭ ايتۋىنشا, كەنىش ۇيلەردىڭ استىن كەۋلەپ قازىپ, كەن بايىتۋ كومبيناتىنا قاراي جىلجىپ بارادى. كوپشىلىك ء«بىر كۇنى الگى اۆتوبۋس قۇلاعان سياقتى جەر وپىرىلىپ, استىنا ءتۇسىپ كەتەمىز بە؟» دەگەن ۇرەيمەن ءومىر ءسۇرىپ كەلەدى.
پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى اسايىن بايحانوۆ جىل قورىتىندىسىنا ارنالعان بريفينگتە بۇل ماسەلەنى شەشۋگە العاشقى قادامدار جاسالىپ جاتقانىن حابارلادى. ءوڭىر باسشىسى ەڭ اۋەلى شاحتانىڭ استىنا تاۋەلسىز زەرتتەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەنىن, سونىڭ ناتيجەسىندە «شانحايدا» ورنالاسقان ۇيلەرگە قاۋىپ ءتونىپ تۇرماعانىنا كوز جەتكىزىلگەنىن باياندادى.
«قازىرگى ۋاقىتتا «مايقايىڭالتىن» كاسىپورنىنىڭ اكتسيونەرلەرى اۋىسىپ, «التىنالماس» اق جاڭا ينۆەستور بولعانى ءمالىم. «شانحاي» جۇرتىنا شاحتادان كەلەر قاۋىپ جوق. دەگەنمەن ولار شاحتانىڭ ءدال تۇبىندە ورنالاسقانىن, ءارى ۇيلەردىڭ توزىعى جەتكەنىن ەسكەرە وتىرىپ, اپاتتىق جەردە تۇرعاندارعا جاڭا ءۇي سالىپ بەرۋدى ۇيعاردىق. مەنىڭ تاپسىرماممەن جەرگىلىكتى قۇزىرلى ورگاندار مەن التىن كەنىشىنىڭ جاڭا ينۆەستورى بىرلەسىپ ەگجەي-تەگجەي جوسپارلاۋ جوباسىن باستاپ كەتتى. ول ۇدەرىس شامامەن 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن اياقتالۋى كەرەك. ماسەلە كوپ ءۇيدىڭ قۇجاتسىز تۇرعانىنا بايلانىستى. ادامدار ءۇيدى ءوز اتىنا راسىمدەمەستەن كوپ جىل تۇرا بەرگەن. قاراجات ماسەلەسى شەشىلىپ, قۇجاتتىق جوبالاۋ اياقتالسا, ءبىز اپاتتىق ايماقتا تۇرعان 70 ءۇيدىڭ تۇرعىندارىنا باسپانا سالۋدى باستايمىز. ەگەر جەر تەلىمدەرى شەكتەۋلى بولسا, ءۇش نەمەسە ءتورت قاباتتى ۇيلەر سالىنۋى مۇمكىن. الدىن الا كەلىسىمگە سايكەس ۇيلەردىڭ جارتىسى بيۋدجەت قاراجاتىنا, جارتىسى التىن كومبيناتىنىڭ قاراجاتىنا تۇرعىزىلادى. ماسەلەنى جۇيەلى ءارى جان-جاقتى ويلاستىرىپ شەشكەن ابزال», دەدى ا.بايحانوۆ.
جاقسى جاڭالىق كەنىش اۋماعىن مەكەن ەتكەن حالىقتى قۋانتتى. الايدا كەيبىر تۇرعىندار اكىمنىڭ ۋادەسىنە سەنىمسىزدىك تانىتىپ وتىرعانىن دا جاسىرمايمىز. «بۇل ءبىزدىڭ كوڭىلىمىزدى تىنىشتاندىرۋ ماقساتىندا الدىن الا ايتىلعان ءسوز بولۋى مۇمكىن. ماسەلەنىڭ شەشىمى ءجۇز پايىز قابىلدانعان جوق. شاحتادان 300 مەتر جەردە تۇرىپ جاتىرمىز. جەر استىندا كۇن سايىن جارىپ جاتادى. جەر شايقالعاندا ءۇيىمىز بىرگە قيراپ, بالا-شاعامىزبەن بىرگە جەر استىنا ءتۇسىپ كەتەمىز بە دەپ قورقامىز. توبەمىزدەن توپىراق ساۋلايدى, ءۇي ىرگەسى قاقىراپ بارادى. اۆتوبۋس قۇردىمعا قۇلاپ كەتكەن ۋاقىتتان بەرى جانىمىزدى شۇبەرەككە ءتۇيىپ وتىرعان جايىمىز بار. «شانحاي» جۇرتىن ناقتى كوشىرەدى, جاڭادان ۇيلەر سالىنادى» دەپ قاعاز جۇزىندە شەشىم شىعارىلسا, كوڭىلىمىزگە قۋات بولار ەدى», دەيدى مايقايىڭ تۇرعىنى ايناش حاكىم.
ءماجىلىس دەپۋتاتى جارقىنبەك امانتاي ۇلى پاۆلودار وبلىسى باسشىلىعى قابىلداپ وتىرعان شەشىمدەر قۇپتارلىق ەكەنىن ايتادى. بۇعان دەيىن مايقايىڭداعى اپاتتى تەكسەرگەن ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا شىن مانىندە كەنىش ماڭايىنداعى ۇيلەرگە قاۋىپ ءتونىپ تۇرماعانىن ناقتىلاعان. «مايقايىڭدا ويىققا ءتۇسىپ كەتكەن اۆتوبۋس پەن ونداعى ءتورت قۇتقارۋشىنىڭ مۇردەسىن قازىپ الىپ شىعۋ وپەراتسياسى ۇزاققا سوزىلسا دا, ءساتتى اياقتالدى. ەندىگى ماڭىز بەرىلەتىن ماسەلە – اپاتتىق جاعدايدا تۇرعان ۇيلەر. بۇگىن بولماسا دا, تاياۋ جىلدارى قاۋساپ تۇرعان باسپانالار شەتىنەن سوگىلىپ قۇلاي باستاۋى ىقتيمال. ادامداردىڭ اماندىعىن ويلاستىرىپ, ولاردى قاۋىپسىز ايماققا كوشىرۋدى جەدەلدەتىپ باستاپ كەتۋىمىز كەرەك. ۇيلەر وتە ەسكى ءارى يەلەرى بىرنەشە مارتە اۋىسقان. سوعان وراي قۇجاتتاندىرۋ ماسەلەلەرى ۇزاققا سوزىلۋى مۇمكىن. بۇل جەردە ءۇي يەلەرىنە قۇجاتتىق تۇرعىدان بىررەتتىك مۇمكىندىك بەرىلۋگە ءتيىس. كەزىندە ساتباەۆ قالاسىندا ءدال وسىنداي وقيعا بولعان كەزدە قۇجاتتاندىرۋ رەسىمدەرىنە ەكى جىل ۋاقىت جۇمسالىپتى. وسى ءىستى تىكەلەي باقىلاۋىندا ۇستاپ, جاناشىرلىق تانىتىپ وتىرعان ءوڭىر باسشىلىعىنا ريزاشىلىعىمىزدى جەتكىزەمىز», دەيدى دەپۋتات.
ءبىز ءوڭىر اكىمى مەن «مايقايىڭالتىن» اق باسشىلىعىنىڭ بىرلەسكەن ءىس-قيمىلى ناتيجە اكەلەدى دەگەن سەنىمدەمىز. ايتىلعان جوسپار قۇر ۋادە كۇيىندە قالماي, «شانحاي» جۇرتىنىڭ ماسەلەسىن شەشىپ بەرسە, قۇبا قۇپ.
پاۆلودار وبلىسى,
باياناۋىل اۋدانى,
مايقايىڭ كەنتى
