نۇرتورە ءجۇسىپ الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ «انا ءتىلى» گازەتىنە كەڭ كولەمدە سۇحبات بەرگەنىن اتاپ ءوتىپ, قوعام مەن مەملەكەتتە بولىپ جاتقان وزگەرىستەردى تولىق سارالاپ, كوپتى تولعاندىرعان ءبىراز ساۋالعا اشىق جاۋاپ بەرگەنىن جازدى.
«سونداي سۇراقتىڭ ءبىرى مىناداي:
«قازاقستاندى پارلامەنتتىك باسقارۋ جۇيەسىنە كوشىرۋ ءۇشىن ىرگەلى رەفورما دايىندالىپ جاتىر دەگەن اقپارات تارادى. شىنىمەن سولاي ما؟»
مەملەكەت باسشىسى:
– ارينە, پارلامەنتتىك باسقارۋ جۇيەسى دە جۇمىس جۇرگىزۋگە قاقىلى. بۇل جۇيە ەۋروپاداعى, ءتىپتى ازياداعى بىرقاتار ەلدە ابدەن ورنىعىپ, تامىرىن تەرەڭگە جايعان. بىراق بيلىكتىڭ امبەباپ فورمۋلاسى جوق. ءار مەملەكەت ساياسي جۇيەسىن تاڭداعان كەزدە ءتول تاريحىنا, ۇلتتىق بولمىسىنا, ساياسي تاجىريبەسىنە سۇيەنەدى. مەنىڭ اپپاراتىم الەمدىك تاجىريبەنى مۇقيات زەردەلەپ جاتىر. پوستكەڭەستىك ەلدەردە پارلامەنتتىك باسقارۋ جۇيەسى جاقسى قىرىنان كورىنە العان جوق دەگەن پىكىرگە كەلىسەسىز دەپ ويلايمىن. گرۋزياداعى سوڭعى وقيعالار وسى پايىمعا ناقتى دالەل بولا الادى.
مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ ساياسي جۇيەسىن تاڭداۋ – ايرىقشا جاۋاپتى شەشىم. مۇنداي شەشىمدەر ۇركەردەي توپتىڭ وڭاشا باسقوسۋىندا ەمەس, تەك قانا جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋمدا قابىلدانۋى كەرەك. مەنىڭ «كۇشتى پرەزيدەنت – ىقپالدى پارلامەنت – ەسەپ بەرەتىن ۇكىمەت» اتتى تۇجىرىمدامام قازاقستاننىڭ ساياسي جۇيەسىنە ەڭ قولايلى تۇجىرىمداما ەكەنىنە سەنىمدىمىن. بىراق ونى تولىعىمەن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ءبىز ءالى تالاي جۇمىس ىستەۋىمىز كەرەك. پرەزيدەنتتىك باسقارۋ ءتاسىلى قازاقستان ءۇشىن قازىر دە, تاياۋ كەزەڭدە دە ەڭ ۇتىمدى ءتاسىل دەپ سەنەمىن.
مەملەكەتىمىزدىڭ تۇراقتى ءارى ورنىقتى دامۋىنا زيانى تيەتىن شەشىم قابىلداۋعا مەنىڭ دە, ءسىز بەن ءبىزدىڭ دە ەش قاقىمىز جوق. مۇنداي ماسەلەگە بايلانىستى قاتەلىككە جول بەرۋگە بولمايدى. تۇپتەپ كەلگەندە, كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستىڭ ءبارى – پارلامەنتتىڭ رەفورمالانۋى, اۋىل, اۋدان جانە قالا اكىمدەرىنىڭ سايلانۋى, ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ قۇرىلۋى جانە, ەڭ باستىسى, زاڭ ۇستەمدىگىنىڭ باسىمدىققا اينالۋى – وسىنىڭ بارلىعى ساياسي توقىراۋعا ۇشىراماۋعا سەنىمدى كەپىلدىك بەرەدى.
تاعى ءبىر سۇراق:
«ەلىمىزدە مەرزىمىنەن بۇرىن پارلامەنت سايلاۋى بولا ما؟ بۇل تۋرالى قازىر ءجيى ايتىلا باستادى».
بۇعان دا پرەزيدەنت بۇكپەسىز جاۋاپ بەرىپتى.
– مۇنداي بولجامدار بار ەكەنىن بىلەمىن. بۇل اقپارات ادەيى تاراتىلىپ جاتىر دەپ ويلايمىن. ءبىزدىڭ ەلدە جاڭا ۇكىمەت جۇمىسىنا كىرىسكەن بەتتە ونىڭ وتستاۆكاعا كەتەتىنى تۋرالى اڭگىمە تارايدى. پارلامەنت تۋرالى دا ءدال سولاي دەۋگە بولادى. مەن پارلامەنت دەپۋتاتتارى ازاماتتىق جانە ساياسي جاۋاپكەرشىلىك تانىتىپ, جاقسى جۇمىس ىستەپ جاتىر دەپ ويلايمىن. ال ۇكىمەت – اۋىس-تۇيىسكە بەيىم قۇرىلىم. ونىڭ قۇرامىندا ءتۇرلى جاعدايعا, ونىڭ ىشىندە «Amanat» پارتياسىنىڭ جانە پارلامەنتتەگى باسقا دا پارتيالاردىڭ ۇستانىمىنا بايلانىستى وزگەرىستەر بولۋى مۇمكىن.
مەنىڭشە, پارلامەنت سايلاۋىن مەرزىمىنەن بۇرىن وتكىزۋگە ازىرگە ەش نەگىز جوق. سايلاۋ زاڭدا بەلگىلەنگەن مەرزىمدەرگە سايكەس وتەدى. پارلامەنت وزىنە تيەسىلى مەرزىم اياسىندا قىزمەتىن اتقارۋعا ق ۇلىقتى. ال ۇكىمەت بەكىتىلگەن باعدارلامالار مەن جوسپارلارعا سايكەس ارەكەت ەتىپ, وڭ ناتيجەگە جەتۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەپ جاتىر. ستراتەگيالىق مىندەت – تۇراقتى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋدى قامتاماسىز ەتۋ, ەلىمىزدىڭ وڭىردەگى كوشباسشى مارتەبەسىن نىعايتۋ».
مەملەكەت باسشىسى بۇدان دا باسقا ءبىرتالاي وزەكتى ماسەلەنى ورتاعا سالعان», دەپ جازدى نۇرتورە ءجۇسىپ.
