پىكىر • 01 قاڭتار, 2025

جاۋاپكەرشىلىك ولشەمى

403 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

رەسمي جىل باستالاردا «وتكەن جىل نەسىمەن ەستە قالدى؟» دەپ سۇراق قويارىمىز انىق. پسيحولوگتەردىڭ پىكىرىنشە, ادامنىڭ جادىندا كوبىنە ەسكى جىلدىڭ الابوتەن جانە سوڭعى وقيعالارى جاتتالىپ قالادى. وسى تۇرعىدان كەلسەك, البەتتە, ەسىمىزدە الاپات تاسقىن سۋدى ەڭسەرگەن ەلدىك قۋاتىمىز, پاراساتىمىز العا شىعارى ءسوزسىز. سول سىن ساعاتتاردا ءبىر اقساقال «ەلدىڭ كۇشى – سەلدىڭ كۇشى» دەپ, تابيعات اپاتىنا توتەپ بەرەردەي باتا بەرگەن ەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءوزى باستاپ, قاۋىپ-قاتەر مەن قيىندىقتىڭ وتىندە جۇرگەندە حالىق ەلدىگىمىزگە دە, بىرلىگىمىزگە دە سەندى. ال جاز بەن كۇز جالعاسار تۇستا جىلدام اقشاڭقان ۇيلەر, شاعىن اۋداندار تۇرعىزىلا باستاعاندا مەملەكەت پەن ىسكەر ازاماتتار كۇش بىرىكتىرسە, شەشىلمەيتىن ماسەلە قالمايتىنىن ءوز كوزىمەن كوردى. مۇنى الاش زامانىندا «يگىلىك قوعامى», «يگى ءىس» دەر ەدى.

ۇلتىمىزدا ء«بىر اشتىقتىڭ ءبىر توقتىعى بولادى», «شىعىن شىقپاي, كىرىس كىرمەيدى» دەگەن اتا ءسوز بار. جاراتقان ءيىپ, بيىل 27 ميلليون تونناعا جۋىق استىق جينالعاندا, جۇرتتى جىگەرلەندىرەتىن دانالىقتىڭ اقيقاتىن جانە ءبىر اڭعاردىق. ەل حالقىنىڭ سانى 20 ميلليوننان اسىپ, الەۋمەتتىك سالادا دا سەرپىلىس بولىپ جاتىر. وتكەن جىلدىڭ ەلەڭ ەتەر وقيعاسى قاتارىنا وتانىمىزدا كوپتەپ سالىنىپ جاتقان جاڭا مەكتەپتەردى اتار ەدىك. سونىڭ ءبىرى – «جايلى مەكتەپتەر». بۇگىندە ەلىمىزدە 217 جايلى مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتسا, 2024 جىلى سونىڭ 36-سى پايدالانۋعا بەرىلدى. مىسالى, سونىڭ ءبىرى ءدال «Egemen Qazaqstan» گازەتى كوشەسىندە بوي كوتەرىپ كەلەدى. قۇرىلىس جىلدامدىعى مەن ساپاسىنا كوز تويادى. ءبىز ءوز تاراپىمىزدان ءتۇرلى مىنبەردەن: «جايلى» – جالپىلاما تەحنيكالىق اتاۋ. ەندى ونىڭ مازمۇنىن ارتتىرۋ ءۇشىن رەسمي «احمەت بايتۇرسىن ۇلى مەكتەپتەرى جۇيەسى» دەگەن ءجون» دەپ وي تاستاپ ءجۇرمىز...

شۇكىر, ءوندىرىس پەن ونەركاسىپتە دە ىلگەرىلەۋ بار. گازەتتەرىمىز وڭ ءۇردىستى ءسات سايىن وقىرمانعا جەتكىزىپ وتىر. مەملەكەت باسشىمىزدىڭ شەتەل­دىك ساليقالى ساپارلارى, حالىقارالىق بەدە­لى ەل ەكونوميكاسىنا تىكەلەي 9,8 ميلليارد دوللار ينۆەستيتسيا قۇيىلۋىنا سەبەپ بولدى. بۇيىرسا, ونىڭ ناتيجەسى تاياۋ جىلدارى جەمىس بەرۋگە ءتيىس. تەك «كۇتىمدى ەگىن – ءبىتىمدى» ەكەنىن ۇمىتپالىق.

جىلجابار تۇستا ءبىرى الەمدىك, ەكىنشىسى بىزگە دە قاتىسى بولعان ەكى حالىقارالىق وقيعانىڭ ساباعىن ايتپاي كەتە المايمىز. ول – قانشا جىلدان بەرى ءتۇيىنى تارقاتىلماي كەلە جاتقان سيرياداعى جاعداي ياكي باشار اسادتىڭ باس ساۋعالاپ, ماسكەۋدى پانالاۋى. مۇنىڭ ساباعىن دا, سالدارىن دا ءبىراۋىز سوزگە سىيدىرۋ مۇمكىن ەمەس. جاراتقاننىڭ جالعىز اقيقاتى: قيراعان شاھارلاردىڭ, جاھانعا تەنتىرەگەن بوسقىن حالىقتىڭ سۇراۋى كىمنەن؟ ءدال وسى ساۋال ەجەلدەن تۋىس, كورشى بولسا دا, بۇگىن قىرقىسىپ جاتقان ەلدەرگە قويىلارى حاق...

ەكىنشى حالىقارالىق توسىن جايت – باكۋدەن گروزنىيعا باعىت ۇستاپ, سوڭىندا قازاق جەرىنە امالسىز قونىپ, اپاتقا ۇشىراعان ازەرباي­جان ۇشاعىنىڭ تاعدىر-تالايى. سىن ساعاتتا قازاقستان ازاماتتارى ەرلىككە ۇلاسقان كاسىبيلىك, ادامشىلىق, قايىرىمدىلىق تانىتىپ, مىڭ جىلدىق ونەگەنى جالعاستىردى. ءبىز تۋىسقان ازەربايجان ۇلتىنىڭ كوز جاسىن ءسۇرتىپ, ەلدىك نامىسىنا قولداۋشى بولا الدىق. باۋىرلاستىق پەن سەنىم ارقاشان وسى بيىكتەن تۇسپەۋى كەرەك.

بارىمىزگە بۇيىرعان 2025 جىل – ەلدىك پاراسات پەن جاۋاپكەرشىلىكتى شىڭدايتىن بەلەس بولاتىنىنا سەنىمدىمىز. الدا اتقارىلار قانشاما جوسپار-جوبا تۇر. حالىقارالىق, وڭىرلىك, ەلدىك ءىس-شارالار رەتى بار. «تازا قازاقستان» ۇعىمىن كۇندەلىكتى ءومىرىمىزدىڭ قۇرامدى بولىگى­نە اينالدىرىپ, بىلتىر بايىپتالعان زاڭ مەن ءتارتىپ قاعيداتىن ورايىمەن ادىلدىك جانە جاۋاپكەرشىلىك, ەڭبەكقورلىق جانە كاسىبي بىلىكتىلىك, جاسامپازدىق جانە جاڭاشىلدىق قاعيداتتارىمەن ىلگەرىلەتۋگە ءتيىسپىز. ونىڭ ۇستىنە وسى جىل «جۇمىسشى ماماندىقتارى جىلى» بولىپ رەسمي بەكىتىلدى.

جالپى, ءبىز جۇمىس پەن جۇمىسشى ۇعىمىنا الاش قايراتكەرلەرى دانالىعىمەن قاراۋىمىز شارت. راس, قازىر ەلىمىزگە جەردىڭ استى-ۇستىنە, ءوندىرىس پەن ونەركاسىپتىڭ سالا-سالاسىنا, اۋىلدان قالاعا دەيىنگى بارشا تىرشىلىگىمىزگە قاجەتتى تەحنيكا-تەحنولوگيانىڭ ءتىلىن بىلەتىن ماماندار اۋاداي قاجەت. جۇمىسشى – قارا جۇمىستىڭ, تۇتاستاي ەل شارۋاسىنىڭ كوزىن تاۋىپ, حالىققا, اينالاسىنا يگىلىك اكەلەتىن كاسىپ يەسى. سول سەبەپتى ءا.بوكەيحان, ا.بايتۇرسىن ۇلى جۇمىس پەن جۇمىسشىعا اقىل مەن جاۋاپكەرشىلىكتى باعدار ەتتى. «جۇرت جۇمىسى قۇمىرسقانىڭ يلەۋىندەگى جۇمىسقا ۇقسايدى. قۇمىرسقاشا جابىلا تىنباي ىستەسە ونەدى» دەيدى ەلشىل قايراتكەرلەر. تاعى ءبىر ونەگە سوزىندە الەكەڭ: « ۇلىق ءىس ۇساقتان قۇرالادى. كىرپىش زور ەمەس, قالاساڭ قانداي زور ءۇي شىعادى» دەسە, اقاڭ: «ۇلت جۇمىسى – ۇلكەن جۇمىس. ۇلكەن جۇمىسقا كوپ جۇمىسشى كەرەك» دەپ تۇجىرىمدايدى. ال, ساپاعا كەلگەندە, الاش كوشباسشىسىنىڭ پايىمى مىناۋ: «جاقسى ىستەسەڭ – جاقسىلىق, جامان ىستەسەڭ – جاماندىق تۋماقشى. بۇرىنعىنىڭ «نە ەكسەڭ, سونى وراسىڭ» دەگەن ءسوزىنىڭ تەرەڭ ماعىناسى وسى!».

وتكەن جىلى سارايشىق جۇرتى – اتىراۋدا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدا پرەزيدەنتىمىز ءداستۇر مەن جاڭاشىلدىققا تابان تىرەگەن, ەلدى يگىلىككە باستايتىن التى قۇندىلىقتى ايقىنداي وتىرىپ: «وزىق قۇندىلىقتار ءبىزدىڭ بولمىسىمىزدىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالۋى ءۇشىن ونى قوعامدا جان-جاقتى دارىپتەۋدىڭ ءتيىمدى تاسىلدەرىن ىزدەۋ, ۇسىنۋ جانە تاراتۋ قاجەت» دەپ تۇيىندەپ ەدى. بىزدىڭشە, ءبارىمىز ءۇشىن 2025 جىلعى بيىك ولشەم – وسى جاۋاپكەرشىلىك ۇدەسىنەن شىعۋ بولماق.

سوڭعى جاڭالىقتار