ەكونوميكا • 01 قاڭتار, 2025

ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىن دامىتۋعا باسىمدىق بەرىلەدى

50 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەمەر-ءمينيستردىڭ تاپسىرماسىمەن ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىن دامىتۋ ماقساتىندا ءبىرىنشى كوشپەلى كەڭەستى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى سەرىك جۇمانعارين قاراعاندى وبلىسىندا وتكىزدى.

ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىن دامىتۋعا باسىمدىق بەرىلەدى

سۋرەت: aa.com.tr

رەسپۋبليكالىق كەڭەسكە قاتىسۋ­شىلارعا, ياعني, قارجى ينستي­تۋت­تارىنىڭ, ەكىنشى دەڭگەيلى بانك­تەردىڭ, بارلىق ءوڭىر اكىمدىكتەرىنىڭ, ءىرى كۆازيمەملەكەتتىك كومپانيالاردىڭ باسشىلارىنا, ءسىم ينۆەستيتسيالار كوميتەتىنىڭ توراعاسى عابيدوللا وسپانقۇلوۆ ۇلتتىق تسيفرلىق ينۆەس­تيتسيالىق پلاتفورمانى تانىس­تىردى. بۇل پلاتفورما ينۆەستورلاردىڭ, مەم­لەكەتتىك ورگانداردىڭ جانە كۆازي­مەملەكەتتىك سەكتوردىڭ ءوزارا ءىس-قيمى­لىنا ارنالعان «بىرىڭعاي تەرەزە» بولىپ سانالادى. جۇيەدە ەلىمىزدىڭ ينۆەستيتسيالىق ساياساتىنىڭ تولىق بەينەسىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن بارلىق قاتىسۋشى اراسىندا قاجەتتى اقپارات الماسۋ ۇدەرىسى اۆتوماتتاندىرىلعان. بۇگىنگى تاڭدا پلاتفورما پۋلىندا 836 جوبا بار, ونىڭ 60-ى «جاسىل ءدالىز» اياسىندا جۇزەگە اسىرىلۋدا.

سونداي-اق كەڭەستە يندۋستريالىق سالاداعى جانە اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋى تۋرالى اقپارات بەرىلدى. اتاپ ايتقاندا, 2024 جىلى جالپى سوماسى 1,3 ترلن تەڭگەگە 180-گە جۋىق جاڭا ونەركاسىپتىك ءوندىرىس ىسكە قوسىلىپ, شامامەن 14,4 مىڭ جۇمىس ورنى قۇرىلدى. سالالارعا شاققاندا, ينۆەستيتسيا كولەمى 196,3 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 34 جوبامەن قۇرىلىس ماتەريالدارى ءوندىرىسى, 110,7 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 33 جوبامەن تاماق ونەركاسىبى, 92,9 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 32 جوبامەن ماشينا جاساۋ سالاسى كوش باستاپ تۇر. وڭىرلەرگە شاققاندا, ينۆەستيتسيانىڭ ەڭ كوپ كولەمى الماتى (315,9 ملرد تەڭگە سوماسىنداعى 15 جوبا), اقتوبە (200,4 ملرد تەڭگەلىك 5 جوبا), جامبىل (175,5 ملرد تەڭگەلىك 13 جوبا) جانە قوستاناي وبلىس­تارىنا (152,7 ملرد تەڭگەلىك 13 جوبا) تيەسىلى. ەڭ ىرىلەرىن ايتساق, قوستاناي وبلىسىنداعى «KamLitKZ» جشس جۇك اۆتوموبيلدەرىنىڭ قۇرامداس بولىكتەرى, قاراعاندى وبلىسىنداعى «Kyzyl Aray» جشس كاتودتىق مىس, الماتى وبلىسىنداعى «جەتىسۋ ۆولفرامى» جشس «بۇعىتى» ۆولفرام كەن ورىندارىن ونەركاسىپتىك يگەرۋ. اۋىل شارۋاشىلىعىندا 11 ايداعى قورىتىندى بويىنشا 250 ملرد تەڭگەگە 258 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلدى. بۇلار پاۆلودار وبلىسىنداعى 1800 باسقا ارنالعان «كرونوس-پاۆلودار» تاۋارلى-ءسۇت فەرماسىنىڭ قۇرىلىسى, جامبىل وبلىسىنداعى 30 ملن جۇمىرتقاعا ارنالعان «الەل اگرو» قۇس فابريكاسىنا ارنالعان ينكۋباتور, اقمولا وبلىسىنداعى قۋاتى 3,3 مىڭ توننا «IL-TOV» جارتىلاي فابريكاتتار ءوندىرىسى, ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى 40 مىڭ توننا «اقتاۋ كتو» كوكونىس قويماسى جانە باسقالارى.

«ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى كەلەسى جىلى ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىن دامىتۋعا باسا نازار اۋدارادى. بۇل سالىقتان تۇسەتىن, ءىجو-گە قوسىمشا ۇلەس قوساتىن جانە بالاماسى جوق تابىس. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار سوڭعى جىلدارى جەتكىلىكتى بيۋدجەتتىك دەربەستىككە يە بولدى. ءبىز بيزنەستى جانە ناقتى جوبالاردى قولداۋعا ارنالعان ەركىن قاراجاتتى ۇسىنامىز. ءوز ءوندىرىسىمىزدى دامىتۋىمىز كەرەك. ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ ۇلتتىق پۋلىنا سالىنعان بارلىق جوبا مەن جول كارتاسى اكىمدەردىڭ رەيتينگىندەگى №1 تارماققا اينالۋعا ءتيىس. بۇل ءارى ۇلكەن ەكونوميكا, قازىرگى كەزدە بىزگە قاجەت قاراپايىم زاتتاردىڭ دا ەكونوميكاسى. ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى جاقىن ارادا اينالىساتىن ماسەلە دە وسى»,  دەپ اتاپ ءوتتى كەڭەستى قورىتىندىلاي كەلە س.جۇمانعارين.

سول كۇنى ۆيتسە-پرەمەر – ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى «Qarmet» اق, «Saran» يندۋستريالىق ايماعى, «سارىارقا» اەا كاسىپورىندارىنىڭ وندىرىسىمەن جانە ودان ارعى دامۋ جوسپارلارىمەن تانىس­تى. «Saran» اۋماعىندا قازاقستاندىق «QazTechna» كاسىپورنى اۆتوبۋستار مەن ارنايى تەحنيكانى, «Tengri Tyres» اۆتوموبيل شينالارىن, «Silk Road Electronics» جشس تۇرمىستىق تەحنيكا ءوندىرىسىن جولعا قويىپ وتىر. جاقىندا عانا «Silk RoadElectronics» جشس Samsung Electronics كومپانياسىمەن پرەميۋمدى قوسا العاندا, Samsung تەلەديدارلارىنىڭ وزەكتى جەلىسىن شىعارۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى. «Saran» اۋماعىندا 2,5 مىڭنان استام جۇمىس ورنىن قۇرۋ ارقىلى 109,7 ملرد تەڭگە سوماسىنداعى تاعى التى ءىرى جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانۋدا.

«سارىارقا» اەا اۋماعىندا سەرىك جۇمانعارين كرەمني كلاستەرىن قۇرۋ جوباسىنىڭ دامۋ قارقىنىن تەجەيتىن وزەكتى پروبلەمالارعا قۇلاق سالدى. بيزنەس كوتەرگەن بارلىق ماسەلە ونى شەشۋگە الداعى ۋاقىتتا جاردەمدەسۋ ءۇشىن باقىلاۋعا الىندى.

سوڭعى جاڭالىقتار