تاعزىم • 01 قاڭتار, 2025

ورنى بولەك قالامگەر ەدى

220 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

جانىڭا جاقىن, كوڭىلىڭە ىستىق ادام تۋرالى قارالى حابار ەستىگەندە جۇرەگىڭ بايىز تاپپايدى...

ورنى بولەك قالامگەر ەدى

قىسقا عۇمىردىڭ كەيبىر ساتتەرى كوز الدىڭا كەلىپ تۇرا قالادى ەكەن. جاڭا عانا ال­ماتىدان سۋىق حابار جەتتى. بەلگىلى قوعام قايراتكەرى, كوسەم­سوزشى, تەلەجۋرناليست مەيرامبەك تولەپ­بەرگەن باقي­عا كوشىپتى... جانى جايساڭ, قالامى قارىمدى, ناعىز ۇلت­جاندى ازامات ەدى.

ول قاسيەتتى اۋليەاتا وڭىرىندە دۇنيەگە كەلدى. ولكە تاريحى تۋرالى تولعاندى. 8 تاڭداۋلى ەڭبەكتىڭ اۆتورى. مەيرامبەك تولەپبەرگەندى قازاقتىڭ ۇلى تۇلعاسى شەراعا – شەرحان مۇرتازا ارقىلى تانۋشى ەدىم.

1986 جىلى جەل­توقسان كوتەرىلىسى كەزىندە ول الماتى وبلى­ستىق «جەتىسۋ» گازەتىندە قىزمەت ىستەيتىن. مەن اتاقتى «لەنينشىل جاس» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى ەدىم. قابىلداۋىما مەيرامبەك كەلدى. ءوڭى سۇپ-سۇر. گازەتتە سوت ۇدەرىسىندەگى قايرات رىسقۇلبەكوۆتىڭ قاسقايىپ تۇرعان سۋرەتى جاريالانىپتى. گازەتتىڭ باس رەداكتورى, كازتاگ-تىڭ ديرەكتورى جۇمىس­تان بوساتىلعان.

گازەتتىڭ سول كۇنگى نومى­رىنە كەزەكشىلىك جاساعان مەيرامبەكتىڭ دە جۇمىستان بوساۋ قاۋپى تۋىپتى. ءۇي الۋ كەزەگى جاقىنداپ تۇرعان ەكەن. جۇمىستان شىقسا, بارىنەن ايى­رىلادى.

قالامگەر ءىنىمدى سول كۇندەر­دىڭ قاھارىنا قاراماستان «لەنينشىل جاسقا» قىزمەتكە اۋىستىرىپ الدىم. كەيىن ءۇيىن الىپ, گازەتتە ءبولىم مەڭگەرۋ­شىسى بولدى.

«ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنە باس رەداكتور بولىپ كەلگەنىمدە ول وسى باسىلىمدا جۇمىس ىس­تەيدى ەكەن. قازاقستان تاريحىن جازۋعا نيەت ەتتىك. سول جۇمىستى ۇيلەستىرۋدى مەيرامبەك ىنىمە تاپسىردىم. اتاقتى مامبەت قويگەلدى, تالاس وماربەك, كامال بۇرقانوۆ, بەرەكەت كارىباەۆ, بۇركىتباي اياعان سىندى تاريحشى عالىمدار ءبىر جارىم جىل بويى گازەتكە عى­لىمي زەرتتەۋ ماقالالار جاريالادى. ول كەزەڭدە رەسەي تاراپىنان «قازاق مەملەكەتتىلىگى بولعان جوق» دەگەن پىكىرلەر ايتىلا باستاعان. بۇل ءبىزدىڭ وسىنداي جاڭساق پىكىرگە بەرگەن توسقاۋىل جاۋابىمىز بولاتىن.

جاقسى جۋرناليست جا­ڭا­لىقتى ىزدەپ جۇرەدى. كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى باقتىوراز بەيسەكباەۆ تۋرالى رەسەيدىڭ «يزۆەستيا» گازەتىندە كىشكەنتاي اقپارات جاريالاندى. قازاقتىڭ ۇلتجاندى ازاماتى, باسپاگەر مۇحتار قۇل-مۇحاممەد ەكەۋمىز تەلەفون ارقىلى سويلەستىك. ول ءىسساپار قارجىسىن ءوز موينىنا الدى. مەيرامبەكتى بەلو­­رۋسسياعا جىبەردىك. ول «قاھار­مان باقتىوراز» دەگەن تاماشا ماقالا جازدى. وسى ارقىلى ۇلت باتىرىن رەسپۋب­ليكا تانىدى, الماتى وبلىسى بالقاش اۋدانى اكىمدىگىنىڭ شەشىمىمەن مينسك تۇبىندەگى باقتىوراز باتىردىڭ بەيىتىنىڭ باسىنا ەسكەرتكىش قويىلدى. رەسپۋبليكادا كوشە­لەرگە اتى بەرىلدى. ارقا توسىندەگى ەلوردادا دا باقتىوراز بەيسەك­باەۆ كوشەسى بار.

جامبىل وبلىسى اكىمىنىڭ يدەولوگيا جونىندەگى ورىنباسارى بولدى.

كەيىن «قازاقستان» تەلەرا­ديوكورپوراتسياسىنا قاراستى ايماقتىق «Jambyl» تەلەارناسىن ۇزاق باسقاردى.

پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى بولىپ سايلانىپ, ەلدىك زاڭ­نامالاردىڭ قابىل­دانۋىنا بەلسەنە ارالاستى.

ۇلتقا قىزمەت ىستەۋدىڭ ۇل­گىسىن كورسەتكەن مەيرامبەك تو­لەپبەرگەننىڭ جاتقان جەرى جايلى, يمانى سالامات بولسىن.

 

ءۋاليحان قاليجانوۆ,

ۇعا اكادەميگى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى

سوڭعى جاڭالىقتار