– ديدارا حانىم, ARMAN-PV باسپاسى بۇگىندە ەلىمىزدەگى وقۋلىق ازىرلەيتىن ۇزدىك كومپانيالاردىڭ ءبىرى رەتىندە تانىلىپ وتىر. قازىرگى تاڭدا باسپا قانداي باعىتتارعا باسىمدىق بەرىپ جاتىر؟
– ءبىز ءۇشىن ەڭ باستى ماقسات – جاي عانا كىتاپ شىعارۋ ەمەس, ساپالى ءارى زاماناۋي وقۋ ادەبيەتتەرى ارقىلى ەلىمىزدىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسۋ. قازىرگى ۋاقىتتا مەكتەپتەرگە ارنالعان بىرنەشە ماڭىزدى جوبامەن اينالىسىپ جاتىرمىز. ولاردىڭ اراسىندا «قازاق ادەبيەتى», «فيزيكا», «رۋسسكي يازىك», «تسيفرلىق ساۋاتتىلىق», «تسيفروۆايا گراموتنوست» پاندەرىنە ارنالعان وقۋلىقتارى مەن وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەندەرى.
وقۋلىق ازىرلەۋ وڭاي شارۋا ەمەس. بۇل – ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەتىن, ءار كەزەڭى مۇقيات جوسپارلاناتىن كۇردەلى پروتسەسس. ءبىز الدىمەن مازمۇندى عىلىمي, پەداگوگيكالىق, ديداكتيكالىق تالاپتارعا سايكەستەندىرەمىز, سودان كەيىن ماتەريالدى كورنەكىلىكپەن ارلەپ, ينتەراكتيۆتى قۇرالدارمەن تولىقتىرامىز. سوڭىندا, دايىن ءونىمدى ساراپشىلاردىڭ بىرنەشە كەزەڭدى ساراپتاماسىنان وتكىزىپ, وقۋ پروتسەسىنە ەنگىزەمىز. بۇل ءبىر عانا كىتاپ ەمەس, وقۋشىلار مەن مۇعالىمدەرگە ارنالعان تولىققاندى وقۋ جۇيەسى دەپ ايتۋعا بولادى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوزىنىڭ «ادىلەتتى قازاقستان: قۇقىق ءتارتىبى, ەكونوميكالىق ورلەۋ, قوعامدىق وپتيميزم» اتتى جولداۋىندا ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋدى ەلدىڭ باستى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە اتاپ ءوتتى. Arman-PV باسپاسى وسى رەفورمالاردى قولداي وتىرىپ, زاماناۋي جانە ساپالى وقۋلىقتار ازىرلەۋ ارقىلى ەلىمىزدىڭ بولاشاعىنا ۇلەس قوسۋعا ۇمتىلىپ جاتىر. ءار وقۋلىقتىڭ قولجەتىمدى, تالاپتارعا سايكەس جانە زاماناۋي بولۋى – ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز. ءبىز وقۋلىقتار ارقىلى جاڭا ۇرپاقتى تاربيەلەپ, ولاردىڭ ءبىلىمىن نىعايتۋعا جانە ادامي قۇندىلىقتارىن قالىپتاستىرۋعا ۇلەس قوسىپ كەلەمىز.
– بيىل ARMAN-PV قانداي جاڭا كىتاپتار شىعاردى؟
– 2024 جىل ءبىز ءۇشىن وتە ءونىمدى جىل بولدى. بىرنەشە ماڭىزدى جوبالاردى ىسكە اسىردىق. مىسالى, «قازاق ءتىلى», «كاسىپكەرلىك جانە بيزنەس نەگىزدەرى», «فيزيكا», «رۋسسكي يازىك», «اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالار» جانە «تسيفرلىق ساۋاتتىلىق», «تسيفرليق ساۆاتليق» ەلەكتروندىق وقۋلىقتارى دايىندالدى.
بيىلعى دايىندالعان وقۋلىقتاردىڭ قاتارىندا 5–9-سىنىپتارعا ارنالعان «جاھاندىق قۇزىرەتتەر» وقۋلىعى بار. بۇل وقۋلىق وقۋشىلاردىڭ سىني ويلاۋ, قارجىلىق ساۋاتتىلىق, مەدياساۋاتتىلىق, ەكولوگيالىق تاربيە جانە مادەنيەتارالىق قارىم-قاتىناس داعدىلارىن دامىتۋعا باعىتتالعان. مۇنداي قۇزىرەتتەر زاماناۋي الەمدە تابىستى بولۋ ءۇشىن وتە ماڭىزدى.
ءبىزدىڭ وقۋلىقتار TIMSS جانە PISA فورماتىنداعى تاپسىرمالارمەن تولىقتىرىلعان, بۇل وقۋشىلاردىڭ 4 K مودەلى: كرەاتيۆ, كريتيكال, كوللابوراتسيا, كومميكاتسيالىق داعدىلارىن دامىتىپ, حالىقارالىق دەڭگەيدە ءبىلىم الۋىنا جول اشادى. سونىمەن قاتار, ءاربىر وقۋلىق ەلەكتروندى قوسىمشالارمەن, QR كودتارمەن جابدىقتالعان. بۇل وقۋشىلارعا قوسىمشا اقپارات الۋعا, ماتەريالدى تەز مەڭگەرۋگە جانە وقۋ پروتسەسىن جەڭىلدەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
– حالىقارالىق كومپانيالارمەن بايلانىس ورناتۋ تاجىريبەسى بار ما؟ قازاقستاندىق باسپالار جالپى الەمدىك ارەنادا بەلسەندى مە؟
– بيىل ءبىز بىرنەشە ماڭىزدى حالىقارالىق كورمەلەرگە قاتىستىق. سونىڭ ىشىندە فرانكفۋرت كىتاپ كورمەسى ءبىزدىڭ باسپانىڭ ستراتەگيالىق دامۋىنا جاڭا سەرپىن بەردى. بۇل كورمەگە قاتىسۋدى ەلىمىزدىڭ مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى ۇيىمداستىرىپ, قازاقستاندى الەمدىك باسپا نارىعىندا لايىقتى دەڭگەيدە كورسەتۋگە جاعداي جاسادى. فرانكفۋرت – بۇل تەك كىتاپ ساۋداسى عانا ەمەس, باسپا يندۋسترياسىنىڭ بولاشاعىن ايقىندايتىن ماڭىزدى الاڭ. مۇندا ءبىز وقۋلىقتارىمىزدى تانىستىرىپ, يتاليا, گەرمانيانىڭ بەدەلدى باسپالارىمەن سەرىكتەستىك ورناتتىق. بيىل وتكەن بەيجىڭ حالىقارالىق كىتاپ كورمەسىندە قىتاي, ءۇندىستان جانە سينگاپۋر باسپالارىمەن سەرىكتەستىك ورناتتىق. بۇل سەرىكتەستىكتەر بولاشاق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا بەرىك نەگىز بولدى. كورمە ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى يننوۆاتسيالىق شەشىمدەردى ءبولىسىپ, جاڭا يدەيالار الۋعا ۇلكەن مۇمكىندىك بەردى. ال ابۋ-دابيدە جىل سايىن وتەتىن حالىقارالىق كىتاپ كورمەسى بيىل جاساندى ينتەللەكت تاقىرىبىنا ەرەكشە نازار اۋداردى. ءبىز بۇل كورمەدە جاساندى ينتەللەكتتى ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا قولدانۋدىڭ زاماناۋي تاسىلدەرىن زەرتتەپ, ءوز جوبالارىمىزدى جەتىلدىرۋ ءۇشىن جاڭا يدەيالار مەن تاجىريبەلەر الدىق.
– ەل ىشىندەگى كورمەلەرگە قاتىسۋ قانشالىقتى ماڭىزدى بولدى؟
– حالىقارالىق كورمەلەرمەن قاتار, ەل ىشىندەگى ماڭىزدى ءىس-شارالارعا دا بەلسەنە قاتىستىق. سونىڭ ىشىندە VII ەۋرازيالىق حالىقارالىق كىتاپ كورمەسى, BookFair-2024, KitapTime, جانە « ۇلى جىبەك جولىمەن» كورمەلەرى. بۇدان بولەك, ەلىمىزدىڭ ءاربىر وڭىرىندە ءوزىمىز وتكىزگەن كىتاپ جارمەڭكە-كورمەلەرى بار.
VII ەۋرازيالىق حالىقارالىق كىتاپ كورمەسى اياسىندا ARMAN-PV باسپاسى كىتاپ ساتىلىمىنان تۇسكەن بارلىق قاراجاتتى ەلدەگى سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن ايماقتارعا كومەك رەتىندە اۋداردى. بۇل باستاما وقىرماندار اراسىندا ۇلكەن قولداۋ تاۋىپ, بيىل كىتاپ ساتىپ العانداردىڭ سانى ايتارلىقتاي ءوستى. بۇل ءبىز ءۇشىن تەك قايىرىمدىلىق قانا ەمەس, قوعامنىڭ بىرلىگىن كورسەتكەن ەرەكشە وقيعا بولدى. وسى باستامامىزعا قولداۋ بىلدىرگەن بارلىق وقىرماندارىمىزعا شىن جۇرەكتەن العىس ايتامىن.
– «جوشى حان» كىتابىنىڭ گران-پري جەڭۋى تۋرالى ايتىپ وتسەڭىز.
– ۇلى جىبەك جولى كورمەسى ءبىز «جوشى حان. ۇلى ۇلىستىڭ بيلەۋشىسى» كىتابىن تانىستىرىپ, حالىقارالىق « ۇلى جىبەك جولى – 2024» بايقاۋىندا گران-پري جەڭىپ الدىق. بۇل جوبا قازاقستاننىڭ تاريحىن الەمدىك دەڭگەيدە دارىپتەۋگە ارنالعان جانە بۇل جەڭىس ەلىمىزدىڭ تاريحي مۇراسىنىڭ جاھاندىق دەڭگەيدە مويىندالعانىنىڭ دالەلى.
كىتاپتىڭ اۆتورى, جۋرناليست ءارى دوكۋمەنتاليست مايا بەكباەۆا, ارحيۆتىك دەرەكتەردى تەرەڭ زەرتتەپ, ولاردى زاماناۋي عىلىمي ىزدەنىستەرمەن تولىقتىردى. مايا بەكباەۆانىڭ دەرەكتى جوبالارى مەنى ءاردايىم تاڭعالدىراتىن. ونىڭ وتكەندى شىنايى ءارى تەرەڭ جەتكىزۋ شەبەرلىگى ءبىزدىڭ مۇرامىزدى جاڭا كوزقاراسپەن تۇسىنۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
كىتاپ جوشى حاننىڭ تاريحي ءرولى مەن تۇلعالىق قاسيەتتەرىن جان-جاقتى اشادى. ول قازاقستان مەملەكەتتىلىگىنىڭ باستاۋىندا تۇرعان ۇلى تۇلعانىڭ بەينەسىن جاڭاشا قىرىنان كورسەتەدى. ءبىز تاريحي دەرەكتەردى زاماناۋي تەحنولوگيالارمەن ۇيلەستىرە وتىرىپ, وقىرمان ءۇشىن مازمۇندى ءارى كورنەكى قۇرال جاسادىق. كىتاپتىڭ يلليۋستراتسيالارى نەيروندىق جەلىلەر مەن جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارى ارقىلى جاسالىپ, تاريحي اتموسفەرانى ءدال بەرۋگە مۇمكىندىك بەردى.
ونىمەن قوسا, بيىل ARMAN-PV باسپاسىنىڭ ءۇش بىردەي كىتابى تمد ەلدەرىنىڭ XXI حالىقارالىق «يسكۋسستۆو كنيگي» بايقاۋىندا جوعارى ماراپاتتارعا يە بولدى, ونىڭ ىشىندە «قازاقستان مەن ورتا ازيانىڭ سيرەك جانە اسەم كوبەلەكتەرى» كىتابى «ارت-كىتاپ» نوميناتسياسىندا I دارەجەلى ديپلوممەن ماراپاتتالدى. «ۋديۆيتەلنىە سكازكي» كىتابى «سودرۋجەستۆو» نوميناتسياسىندا II ورىنعا, ال «مى پوكورياەم ۆسەلەننۋيۋ! تاينى كوسموسا» كىتابى «يسكۋسستۆو يلليۋستراتسي» نوميناتسياسىندا III ورىنعا يە بولدى.
– وقۋلىقتاردان بولەك, سىزدەردىڭ ەلەكتروندى وقۋلىقتارىڭىز دا بار. ولاردىڭ دامۋى مەن پروگرەسى قانداي؟
– جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمدەي, ابۋ-دابي حالىقارالىق كىتاپ كورمەسىنەن كەيىن ءبىز ەلەكتروندى وقۋلىقتاردى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا جاساندى ينتەللەكتتى كەڭىنەن قولدانۋدى قولعا الدىق. بۇل تەحنولوگيالار وقۋلىقتاردى ازىرلەۋ پروتسەسىن ايتارلىقتاي جەڭىلدەتىپ, جىلدامداتتى. ماتىندەردى وڭدەۋ, قۇرىلىمداۋ جانە اۋدارۋ سياقتى كۇردەلى جۇمىستار اۆتوماتتاندىرىلدى, بۇل اۆتورلار مەن ادىسكەرلەردىڭ شىعارماشىلىق جۇمىسىنا كوبىرەك ۋاقىت بولۋىنە مۇمكىندىك بەردى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوزىنىڭ جولداۋىندا جاساندى ينتەللەكتتىڭ ەلدىڭ دامۋىنداعى ماڭىزدى ءرولىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. Arman-PV باسپاسى وسى باعىتتى تولىق قولداي وتىرىپ, وقىتۋ پروتسەستەرىنە جاساندى ينتەللەكتتى ينتەگراتسيالاۋ ارقىلى تسيفرلىق ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا جاڭا مۇمكىندىكتەر اشىپ وتىر.
– بولاشاققا قانداي جوسپارلارىڭىز بار؟
– ءبىز تسيفرلىق ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى يننوۆاتسيالاردى جالعاستىرامىز. Ekitap.kz پلاتفورماسىن ودان ءارى جەتىلدىرۋ, جاساندى ينتەللەكتتى كەڭىنەن ينتەگراتسيالاۋ جانە وقىرماندار مەن وقۋشىلارعا ىڭعايلى جاعداي جاساۋ – الداعى جىلدارداعى نەگىزگى مىندەتتەرىمىزدىڭ ءبىرى.
كەلە جاتقان 2025 جىل ءاربىرىڭىز ءۇشىن يگى ىستەر مەن جەمىستى جەتىستىكتەر جىلى بولسىن. ءبىلىم بەرۋ سالاسىن دامىتۋ باعىتىنداعى جۇمىستارىمىز ءارى قاراي دا تابىستى جالعاسىن تابادى دەپ ۇمىتتەنەمىن. جاڭا جىلدا ساتتىلىك, بەرەكە جانە باقىت تىلەيمىن.
– سۇحبات ءۇشىن راقمەت, ديدارا حانىم.
