ءىس-شارا بارىسىندا پارلامەنتتەر مەن جەرگىلىكتى وكىلدى ورگانداردىڭ ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ ورنىقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ جولىنداعى ءرولى تالقىلاندى. سونداي-اق قاتىسۋشىلار اتالعان باعىتتاعى تاجىريبەلەرىمەن ءبولىستى.
م.اشىمباەۆ ءوز سوزىندە وتىرىستىڭ كەڭەيتىلگەن فورماتى ءوڭىر ەلدەرى پارلامەنتتەرىنىڭ ستراتەگيالىق ديالوگىن نىعايتۋدى كوزدەيتىنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق ول مۇنداي قادام ءوزارا ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرىپ, ورنىقتى دامۋدىڭ جاھاندىق ماقساتتارىنا قول جەتكىزۋ ءۇشىن بىرلەسىپ ارەكەت ەتۋگە ىقپال ەتەتىنىن ايتتى.
«قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ «ورتالىق ازيا رەنەسسانسى: ورنىقتى دامۋ جانە وركەندەۋ جولى» اتتى تۇجىرىمدامالىق ماقالاسىندا ءوڭىردىڭ ورنىقتى دامۋدىڭ جاھاندىق كۇن تارتىبىندەگى رولىنە كەڭىنەن توقتالدى. ورنىقتى دامۋدىڭ كۇن ءتارتىبى قازىرگى تاڭداعى ورتاق جاھاندىق جانە ايماقتىق پروبلەمالاردى شەشۋگە باعىتتالعان. بۇل رەتتە كليماتتىڭ وزگەرۋى, قۇرعاقشىلىق, سۋ رەسۋرستارىنىڭ تاپشىلىعى جانە ەكولوگيا ماسەلەلەرى ءوڭىر ءۇشىن وزەكتى ەكەنى بەلگىلى. سونداي-اق حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن ودان ءارى ارتتىرۋ دا ەلدەرىمىز ءۇشىن ورتاق مىندەت», دەپ پالاتا سپيكەرى مەملەكەت باسشىلارى بەلگىلەگەن ءوڭىر ەلدەرىنىڭ ورنىقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتەتىن بىرىڭعاي باسىمدىقتار قاتارىندا دا ايماقتى وركەندەتۋ جولىنداعى ورتاق ماقساتتار بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
سونىمەن قاتار سەنات توراعاسى جاھاندىق جىلىنۋ, كاسپي تەڭىزىنىڭ تارتىلۋى, ارالدىڭ جويىلۋى سياقتى وزەكتى كليماتتىق سىن-قاتەرلەرگە نازار اۋداردى. بۇل پروبلەمالاردى وڭتايلى شەشۋ ءۇشىن ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ ناقتى ۇيلەسىمدى جۇمىسى قاجەت. ونسىز ەڭسەرۋ مۇمكىن ەمەس. بۇل رەتتە پارلامەنتارالىق ءوزارا ءىس-قيمىل, زاڭنامالىق تاجىريبە الماسۋ جانە جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ورگاندارىمەن ىنتىماقتاستىق ورناتۋ ماڭىزدى ءرول اتقارادى.
«بۇگىندە ۇلتتىق پارلامەنتتەردىڭ ورنىقتى دامۋ ماقساتتارىنا قول جەتكىزۋگە قوسىپ وتىرعان ۇلەسى ايتارلىقتاي ارتىپ كەلەدى. ونىڭ ىشىندە ەكوجۇيەلەردى ساقتاۋ, سۋ جانە ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ باعىتىنداعى جۇمىستى ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون. ءبىز ءوڭىردىڭ ۇيلەسىمدى, ينكليۋزيۆتى جانە تەڭگەرىمدى دامۋى ءۇشىن پارلامەنتارالىق دەڭگەيدەگى بىرلەسكەن جۇمىسىمىزدى ودان ءارى جانداندىرۋىمىز كەرەك. سونداي-اق جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ورگاندارىنىڭ جۇمىسى دا اسا ماڭىزدى. ورنىقتى دامۋ كۇن ءتارتىبىن جەرگىلىكتى جەرلەردە جانە ءاربىر ەلدى مەكەندە ىلگەرىلەتۋ باعىتىنداعى جەتىستىكتەر كوبىنە سولاردىڭ جۇمىسىنا بايلانىستى. سوندىقتان جەرگىلىكتى وكىلدى ورگانداردى وسىنداي ديالوگكە بەلسەندى جۇمىلدىرۋ جانە حالىقتى الاڭداتقان وسى دەڭگەيدەگى ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن ورنىقتى دامۋ ماقساتتارى ارقىلى بىرىڭعاي تاسىلدەر ازىرلەۋ ايرىقشا مانگە يە», دەدى م.اشىمباەۆ.
وتىرىس كەزىندە پارلامەنتتىك كوميسسيا مۇشەلەرى مەن ساراپشىلار قازاقستاننىڭ ودم-عا قول جەتكىزۋ جولىنداعى باستامالارىنا نازار اۋدارىپ, 10 جىل ىشىندەگى ارالىق ناتيجەلەردى تالدادى. سونداي-اق ولار ءوڭىر ەلدەرىنىڭ ورنىقتى دامۋىن باياۋلاتىپ وتىرعان وسال تۇستاردى تالقىلادى.
ءىس-شارانىڭ ناتيجەسىندە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جانە ورتالىق ازيا ەلدەرى پارلامەنتتەرىنىڭ وكىلدەرى مەن ساراپشىلار كوميسسيا قىزمەتىن ودان ءارى جەتىلدىرۋ جونىندەگى ويلارىمەن ءبولىستى. ودان بولەك, قاتىسۋشىلار ودم-دى ينتەگراتسيالاۋعا جانە ۇلتتىق زاڭناماعا وزىق تاجىريبەلەردى ەنگىزۋگە قاتىستى پىكىر ءبىلدىرىپ, ۇسىنىستارىن ايتتى.
پارلامەنتتىك كوميسسيا وتىرىسىندا كوميسسيا مۇشەلەرىمەن بىرگە قازاقستان پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى نۇرلان بايبازاروۆ, قىرعىز رەسپۋبليكاسى جوگوركۋ كەنەشى حالىقارالىق ىستەر, قورعانىس, قاۋىپسىزدىك جانە كوشى-قون كوميتەتىنىڭ توراعاسى شىڭعىس ايداربەكوۆ, تاجىكستان رەسپۋبليكاسى مادجليسي ولي مادجليسي ميللي كونستيتۋتسيالىق نەگىزدەردى, ادامنىڭ, ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن جانە زاڭدىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى كوميتەتىنىڭ توراعاسى ديلشود راحمون, وزبەكستان رەسپۋبليكاسى ولي ءماجىلىسى سەناتى قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى جونىندەگى كوميتەتىنىڭ توراعاسى كۋتبيدين بۋرحانوۆ, بۇۇدب-نىڭ قازاقستانداعى تۇراقتى وكىلى كاتارجينا ۆاۆەرنيا, بۇۇدب-نىڭ تۇرىكمەنستانداعى قۇقىقتىق كونسۋلتانتى شيرين احمەدوۆا, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى مەملەكەتتىك ساياسات جوعارى مەكتەبىنىڭ قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسورى, سەنات جانىنداعى ساراپشىلار كلۋبىنىڭ مۇشەسى سەرىك ورازعاليەۆ, حالىقارالىق ۇيىمدار مەن عىلىمي-ساراپتامالىق قوعامداستىقتىڭ وكىلدەرى جانە باسقا دا ساراپشىلار ءسوز سويلەدى.
