قولعا الىنىپ, ورىستەتىلسىن دەگەن پارمەن ەدى. ادىلىنە كەلسەك, مۇنىمەن ءوندىرىس, اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارى, سولارداعى تسەح, بريگادا, فەرما, شاحتا سەكىلدى ءونىم وندىرەتىن ۇجىمدار, عىلىم, ءبىلىم ورىندارىنداعى جاڭالىق اشۋ ءۇشىن ەڭبەكتەنىپ جاتقان زەرتتەۋ ورتالىقتارى مەن لابوراتوريالار اينالىسۋى ءتيىس-ءتىن. ال كۇنىنە ءبىر گازەت, ايىنا جالعىز جۋرنال شىعاراتىن جۇمىس كولەمى بەلگىلى تۆورچەستۆولىق مەكەمەلەر سوتسياليستىك جارىستى قالاي, قايتىپ قولعا الماق؟ ۇزاق ۋاقىت بويعى پىكىر الماسۋدان كەيىن جاستار گازەتىنىڭ رەداكتسيالىق القاسى تومەندەگىدەي ۇيعارىمعا كەلدى. ول – مۇنداعى 10 ءبولىمنىڭ ارقايسىسىنا وزدەرىنىڭ جەكە كۇش, يدەيا, جوسپارلارىمەن اراعا ەكى جەتى سالا وتىرىپ ءبىر وقىلاتىن ساپالى دا ادەمى ءنومىر شىعارۋعا قول جەتكىزۋدى جۇكتەۋ. وسى ارقىلى رەداكتسياداعى قوعامدىق ۇيىمدار وكىلدەرىنەن قۇرىلعان كوميسسيا ءوزارا باسەكەگە تۇسكەن ولاردىڭ جارىس قورىتىندىلارىن توقسان سايىن شىعارىپ, باعالاپ وتىرۋ.
بۇل شارانىڭ تيىمدىلىگى مىنادا دەر ەدىك. ول قىزمەتكەرلەردىڭ ەركىن ويلاپ, قيمىلداۋىنا جول اشۋ. گازەتكە تىڭ يدەيالار الىپ كەلىپ, بولىمدەرگە جاڭا اۆتورلاردى تارتۋ. وسى ارقىلى ءتىلشى, ءبولىم مەڭگەرۋشىلەرىن ورىنداۋشىلىق پسيحولوگيادان ارىلتۋ. ءسويتىپ, ولاردىڭ بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە دەپ ايتارلىق دەربەستىگىنە قول جەتكىزۋ. سودان اتالعان باستاما 1976 جىلدىڭ كوكتەمىنەن باستاپ ءجۇرىپ كەپ بەردى دەيسىز. ناتيجەسى گازەت باسشىلىعى كۇتكەننەن دە جوعارى بولىپ شىقتى. وعان دالەل: ء«بىر ءبولىم – ءبىر گازەت ءنومىرى» اتتى وسى يدەيانى قۇپتاپ, ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن مىڭعا جۋىق وقىرمان حاتتارى. بۇعان مىسال: ءبىر جىلدان كەيىن قازاقستان لكسم ورتالىق كوميتەتىنىڭ ونى وزات ءادىس, وزىق ءىس دەپ باعالاپ, ءوزىنىڭ ورىس تىلىندەگى ورگانى «لەنينسكايا سمەنا» گازەتىنىڭ جۇمىس ۇدەرىسىنە دە ەنگىزۋگە ۇيعارىم جاساۋى. جانە تاعى ءبىر اتاپ ايتارلىق جاي, وسى «جاڭا سوتسياليستىك جارىس فورماسىنىڭ» ءسوز ەتىلىپ وتىرعان جاستار باسىلىمدارىندا ايىنا ەكى رەتتەن جارىق كورىپ, 1985 جىلعا دەيىن ءومىر سۇرگەنىندە.
حالقىمىزدا: «ونەگەلى ءىس – ومىرشەڭ» دەگەن ءسوز بار. ءوز باسىم وسى ۇعىمنىڭ راستىعىنا 2000 جىلى كوزىم تولىق جەتتى دەپ ويلايمىن. بۇل جوعارعىداعى جايتتەن 24 جىل وتكەننەن كەيىن «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە بولعان وقيعا ەدى. اعا باسىلىمنىڭ استاناعا جاڭادان كوشىپ كەلگەن كەزى. جۇمىس قاۋىرت, ءىس كوپ. رەداكتسياداعى قاي جينالىس, لەزدەمە, باسقوسۋلاردىڭ ءبارى قىزۋ پىكىرتالاسپەن وتەدى. سونىڭ بىرىندە, بىرىندە ەمەس بىرنەشەۋىندە: «گازەتتى رەسميلىك قۇرساۋىنان ارىلتىپ, قايتسەك ەلگە جاقىنداتامىز؟ قالاي وقىلىمدى ەتەمىز؟» دەگەن ماسەلە ۇزاق اڭگىمە تاقىرىبىنا اينالىپ ءجۇردى. قورىتىندى ءسات جاقىنداعاندا باس رەداكتوردىڭ ورىنباسارى رەتىندە پىكىر ايتۋ كەزەگى ماعان كەلگەن. سوندا: «70-80-جىلدارى «لەنينشىل جاستا» ءار ءبولىم ويلانىپ-تولعانىپ, ءوز كۇشىمەن ەكى جەتى سايىن قىزعىلىقتى ءارى مازمۇندى ءبىر ءنومىر شىعاراتىن. ءبىز دە سول ءداستۇر نەگىزىندە ايىنا 16 بەتتىك ءبىر ءنومىردىڭ 1-2-بەتتەرىنەن باسقاسىنا رەسمي دۇنيەلەردى ارالاستىرماي, تەك قىزىقتى ماقالا, تىڭ تۋىندى, تانىمدىق كروسسۆورد, ادەمى فوتوەتيۋد جانە كوكەيكەستى تاقىرىپتى كوتەرەتىن پروبلەمالىق ماتەريالدارمەن شىعارىپ وتىرساق, وقىرماندار كوڭىلىن ءدوپ باسار ەدىك», دەگەن وي بىلدىرگەنىم ءالى ەسىمدە. سول جەردە بۇل باستاما بىردەن قولداۋ تاپتى. باس رەداكتور ەرجۇمان سمايىل وعان «ەتجەڭدى» دەپ ات قويىپ بەرگەنى دە بار. ول: «جاقسى دۇنيەلەر كوپ سىياتىن ەتەك-جەڭى مول ءنومىر بولسىن», دەگەن تىلەك ەدى. يدەيا بەكىپ, جوسپارعا ەنگەننەن كەيىن ونىڭ العاشقى ءنومىرىن سول كەزدەگى ءبىرىنشى ورىنباسار ەركىن قىدىر شىعاردى. ول وتە جاقسى بولىپ جارىق كوردى. بىراق ەركىننىڭ رەداكتسياداعى ۇيىمداستىرۋ ىستەرىنە تيەسىلى: جارناما تابۋ, كوممەرتسيالىق جوبالارعا باقىلاۋ ورناتىپ, قارجى-شارۋاشىلىق ماسەلەلەرىمەن اينالىسۋ جانە باسپاسوزگە جازىلۋدى جۇرگىزۋ سەكىلدى جۇمىس اۋقىمىنىڭ كوپتىگىنەن جوعارىداعى يدەيا ماعان قايتا ورالىپ كەلىپ, «ەتجەڭدى» ءنومىردى تۇراقتى تۇردە ەكىنشى ورىنباسار قىزمەتىندەگى مەن شىعارا باستادىم.
ۋاقىت وتە كەلە ءار ايدىڭ سوڭعى سارسەنبىسىندە جارىق كورەتىن گازەتتىڭ 16 بەتتىك وسى سانى ەلدىڭ اسىعا كۇتەتىن رۋحاني جانسەرىگىنە اينالدى. ويتكەنى ولاردا تىڭ دا تارتىمدى تاقىرىپتار, قىزىق وقيعاعا تولى ماقالالار مەن وتكىر دە وزەكتى پروبلەمالارعا قۇرىلعان سىر-سۇحبات, ادەمى فوتوەتيۋدتەر جانە تانىمدىق كروسسۆوردتار كوپ, تىپتەن كوپ ەدى. ءبىر جاقسىسى ەلدىڭ ىنتىزارلىعىن ارتتىرعان جوعارىداعى سان ءتۇرلى دۇنيەلەردى سول «ەتجەڭدى» نومىرلەردىڭ گازەتتىك نۇسقاسىندا قالدىرىپ قويعامىز جوق. ولاردى ءبىز جىل اياعىندا جيناپ الىپ, «ەتجەڭدى» «ەگەمەن قازاقستان» دەگەن اتپەن جەكە جيناق ەتىپ شىعارىپ وتىردىق. ءسويتىپ باسپاسوزگە جازىلۋ ناۋقانى باستالعاندا, بۇلاردى گازەت ءيميدجىن كوتەرۋ رەتىندە ەلگە تەگىن تاراتۋدى داستۇرگە اينالدىرعان جايىمىز دا بار. كەيىن جۇرتشىلىق تاراپىنان: «ەگەمەننىڭ» «ەتجەڭدى» ءنومىرىن جيىرەك شىعارساڭىزدار», دەگەن وتىنىشتەر كوپ ايتىلا باستاعانىن قالاي ۇمىتايىق؟ وسىنى ەسكەرىپ ءبىز 2014 جىلدىڭ ساۋىرىنەن 2016 جىلدىڭ تامىزىنا دەيىن ايىنا ەكى رەتتەن شىعارعان كەزىمىز بولدى. توقەتەرىن ايتقاندا, 2001–2016 جىلدار ارالىعىندا ءومىر سۇرگەن جوعارىداعى جوبا ەل ەسىندە «ەگەمەن قازاقستان» باسىلىمىنىڭ رەسميلىگىن جۇمسارتقان حالىقتىق نۇسقاداعى گازەت نومىرلەرىنىڭ ۇلگىسى رەتىندە ساقتالىپ قالعانى انىق. وعان بۇل كۇندەرى رەداكتسيا كىتاپحاناسىنىڭ سورەسىندەگى 15 جىلدىق «ەتجەڭدى» ماتەريالدارىنان جيناستىرىلىپ باسىلعان 15 تومداعى ءتۇرلى گازەت جانرلارىن قامتىعان تۋىندىلار تولىق ايعاق بولا الادى.
جانبولات اۋپباەۆ,
«ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ 2003–2016 جىلدارداعى باس رەداكتورى – ۆيتسە-پرەزيدەنتى
