ەگەمەن قازاقستان • 11 جەلتوقسان, 2024

ۇلت رۋحىنىڭ جىلناماسى

180 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

«Egemen Qazaqstan» – ۇلت رۋحى مەن زامانا جىلناماسى. 105 جىل بۇرىنعى ءبىرىنشى نومىرىنەن باستاپ مەملەكەتىمىزدىڭ دامۋى, تاريحي سانا مەن رۋحاني قۇلدىراۋ كەزەڭى, جاڭعىرۋ مەن قايتا ورلەۋ تۇستارى تاسقا تاڭبا باسقانداي ەتىپ جازىلىپ تۇردى. مەنىڭ ۇلت باسىلىمىنا باسشى بولىپ كەلۋىم مەملەكەتىمىزدىڭ تاريحىنداعى جاڭا كەزەڭمەن تۇسپا-تۇس كەلدى. سول كەزدە استانانى اقمولاعا كوشىرۋ مىندەتى قويىلدى. اۋەلى گازەتتىڭ اقمولاداعى قوسىنىن ۇلعايتتىق. ەلورداعا باراتىن جۋرناليستەر ءۇشىن تۇرعىن ءۇي ساتىپ الا باستادىق. ەڭ باستىسى, رەداكتسياعا جاڭا مەكەنجاي تابۋ قاجەت بولدى.

ۇلت رۋحىنىڭ جىلناماسى

اقمولا وبلىسىنىڭ باسشىسى جانىبەك كارىبجانوۆ, ونىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى قۋانىش الپىسبەكوۆ, قالا اكىمى امانجول بولەكباەۆپەن بۇرىننان جاقسى تانىس-ءبىلىس, سىيلاس ەدىم. «جاس الاش» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى كەزىن­دە, ودان سوڭ ون ءۇشىن­شى شاقى­رىلعان جوعارعى كەڭەس­تىڭ دەپۋتاتى رەتىندە, اق­پارات ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى رەتىن­­دە وسى تۇلعالارمەن ارالاسىپ, مەملەكەتتىك ءىس-شارا­لاردا كەز­­دەسىپ جۇرە­تىن­بىز. اقمولاعا ۇشىپ كەلىپ, وبلىس باسشىسىمەن كەزدەسىپ, «Egemen Qazaqstan» گازەتىن كوشىرۋ ءۇشىن عيمارات قاجەت ەكەنىن ايتتىم. اقمولادا «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى مەن­شىكتى تىلشىلەرىنىڭ كەڭە­سىن وتكى­زۋ جۇزەگە اسىرىلدى. اۋەلى بۇرىنعى پوبەدا كوشەسىندەگى تۇرعىن ءۇي استىن­داعى اۋماعى جەتكىلىكتى مەكەنجاي ۇسىنىلدى. گازەت قوسى­نىنىڭ جەتەكشىسى مۇراتبەك توقتاعازين تسەلينو­گراد اۋدانى اكىمشىلىگى وبلىسقا كوشىرىلگەنى تۋرالى اقپارات ايتا قالدى. قىسقاسى, جانىبەك كارىبجانوۆ مىرزاعا قايتا كىرىپ, بۇگىنگى «Egemen Qazaqstan» گازەتى وتىرعان اۋماقتى تۇتاستاي ال­دىق. جيىر­مادان استام پاتەر, جالعىزباستى جۋرنا­ليس­تەر ءۇشىن بەس بولمەلى جاتاقحانا ساتىپ الدىق.

گازەتتەگى ەكىنشى ءساتتى ءسات – ءبىز قازاقستان تاريحىن جازا باستادىق. ويتكەنى بۇل كەزەڭدە رەسەي تاريحشىلارى تاراپىنان ارا-تۇرا «قازاقتا بۇرىن مەملەكەت بولماعان» دەگەن پىكىرلەر ايتىلىپ, جازىلا باستاعان ەدى. وسىنداي زىميان پيعىلدىڭ جولىنا توسقاۋىل قويۋ ءۇشىن تاريحتاعى ورنىمىزدى ناقتىلاي ءتۇسۋ قاجەت بولدى. اتاقتى تاريحشىلار مامبەت قويگەلدى, تالاس وماربەكوۆ, كامال بۇرقانوۆ, بەرەكەت كارىباەۆ, بۇركىتباي اياعان, تاعى دا باسقا جاس تاريحشىلار وسى جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا بەلسەنە ارالاستى. گازەت بەتىندە زامان, قوعام, دەموكراتيالىق ۇردىس­تەر جۇزەگە اسىرىلا باستادى. ءارتۇرلى وي-پىكىرلەر قالىپتاسا ءتۇستى. وپپوزيتسيالىق توپتار دا قىلاڭ بەرە باستادى.

وسى كەزەڭدە ءوزىمنىڭ كەڭەس­شىم ەتىپ قازاقتىڭ اتاقتى جاز­ۋ­شىسى, مەملەكەتتىك سىيلىق­تىڭ لاۋرەاتى شەرحان مۇرتازانى جۇمىسقا شاقىر­­دىم. ويدى وي, ءسوزدى ءسوز قۋادى. قازاقتىڭ تاعى ءبىر اتاقتى پۋبليتسيست جازۋشىسى كامال اعا سمايىلوۆ ەكەۋىنىڭ اراسىنداعى حاتتى ۇيىمداستىرۋ يدەياسى تۋىندادى. كامال اعا ءبىزدىڭ باسىلىمدا ء«ححى عاسىر – قازاقستان عاسىرى» اتتى تالداۋ ماتەريالىن جاريالاعان ەدى. وعان شەرحان اعامىز جاۋاپ جازدى. كوزى قاراقتى وقىرمان مۇنى ۇمىتا قويماعان شىعار. ەكەۋارا جازىسقان بۇل حاتتاردا ەلىمىزدىڭ جەر استى, جەر ءۇستى بايلىقتارى حالىقتىڭ مۇددەسىنە ەمەس, باسقا ءبىر توپتاردىڭ مۇددەسىنە جۇمسالا باستاعانى اشىق ءارى اشىپ جازىلدى. بۇل حات جازىسۋ ءبىر جارىم جىلعا سوزىلدى. كەيىن ەكى جازۋشىنىڭ قالامىنان تۋعان وسى دۇنيەنىڭ ءبارى «حالقىم, ساعان ايتام, ەلباسى, سەن دە تىڭدا» دەگەن اتپەن كىتاپ بولىپ جارىققا شىقتى.

مەن گازەتكە رەداكتور بولعان كەزدە ەل ومىرىندە ورىن العان ەلەۋلى وقيعانىڭ ءبىرى – استانانىڭ الماتىدان اقمولاعا اۋىسۋى. سول جىلى پرەزيدەنتپەن بىرگە اۋستراليانىڭ بىرنەشە قالاسىن ارالادىق. كانبەررا قالاسىندا بولعاندا پرەزيدەنت بىزدە دە وسى شاھار سياقتى جاڭا استانا بولاتىنىن ايتىپ, اقمولاعا كوشتى باستاۋ تۋرالى تۇڭعىش رەت پارمەن بەردى. ماعان وسى پارمەندى «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ مىنبەرىنەن حالىققا العاشقى بولىپ جەتكىزۋ باقىتى بۇيىرعانىن دا ايتا كەتكىم كەلەدى.

جالپى, جوعارىدا ايت­قان حات جازىسۋلار مەنىڭ تاع­دىرىما دا اسەر ەتتى. سول ءۇشىن جۇمىستان شەتتە­تىلدىم. بىراق وعان ەش وكىن­بەي­مىن. ويتكەنى گازەتتىڭ ۇلت الدىنداعى ميسسياسىن ورىن­داۋ­عا ءوز ۇلەسىمدى ءبىر ادامداي قوستىم دەپ ويلايمىن.

قازىر «Egemen Qazaqstan» گازەتى ادىلەتتى قازاقستاننىڭ جاڭا تاريحىنىڭ جىلناماسىن قالىپتاستىراتىنىنا سەنى­مىم مول. گازەت ۇجىمى مەن وقىرماندارىن باسىلىمنىڭ 105 جىلدىق مەرەيتويىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن. جاساي بەر, «ەگەمەن!».

 

ءۋاليحان قاليجان,

ۇعا اكادەميگى, «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ 1996–1998 جىلدارداعى باس رەداكتورى 

سوڭعى جاڭالىقتار

قاراتاۋ قازىناسى قيساپسىز ەمەس

ەكونوميكا • بۇگىن, 08:55

اگروسالاداعى اۋقىمدى جوبالار

شارۋاشىلىق • بۇگىن, 08:40

مۇعالىم جۇمىسسىز قالمايدى

قوعام • بۇگىن, 08:37

اق زەر الەمنىڭ التىن ءتىللاسى

باسىلىم • بۇگىن, 08:25