تىڭداۋ بارىسىندا ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ مەملەكەتتىڭ الدىندا تۇرعان ستراتەگيالىق مىندەتتەردىڭ ءبىرى ەكەنى ايتىلدى. قازىرگى تاڭدا قازاقستان ەگىستىك جەرلەر مەن جايىلىمدار بويىنشا الەمدە 6-ورىن الادى. سونداي-اق ەلىمىز بيداي ەكسپورتتاۋشى مەملەكەتتەردىڭ العاشقى وندىعىنا جانە ۇن ەكسپورتى بويىنشا كوشباسشىلار قاتارىنا كىرەدى.
وسى رەتتە كەيىنگى بەس جىلدا اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى ەكى ەسەگە جۋىق وسكەنىن اتاپ وتكەن ءجون. تاماق ونىمدەرىن ءوندىرۋ سالاسى دا دايەكتى تۇردە دامىپ كەلەدى. بۇل باعىت وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ شامامەن 14 پايىزىن قۇرايدى. سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ اتاپ وتكەندەي, ايتارلىقتاي الەۋەتىمىز بولا تۇرا ەلىمىزدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا ءتۇيىنى تارقاتىلماعان تۇيتكىلدەر از ەمەس.
«پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆ 2028 جىلى ەلىمىزدە وڭدەلگەن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ ۇلەسىن 70 پايىزعا دەيىن جەتكىزۋدى مىندەت ەتىپ جۇكتەدى. اۋىل شارۋاشىلىعى ەڭبەككەرلەرىنىڭ ءبىرىنشى فورۋمىندا مەملەكەت باسشىسى اگرارلىق سالانى ودان ءارى دامىتۋدىڭ ستراتەگيالىق باعىتتارىن دا بەلگىلەپ بەردى. شىن مانىندە, بۇل سالاداعى الەۋەتىمىز زور ەكەنى بەلگىلى. الايدا وسىنداي ارتىقشىلىقتارعا قاراماستان, بۇگىندە اۋىل شارۋاشىلىعى سەكتورىندا بىرقاتار وزەكتى ماسەلە بار», دەدى سپيكەر.
م.اشىمباەۆ ايتۋىنشا, ونىمدىلىكتى ارتتىرۋ – اتالعان سالانىڭ ماڭىزدى باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى.
جالپى, اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىنا تۇساۋ بولىپ وتىرعان كەدەرگىلەردىڭ قاتارىندا تەحنيكالىق جابدىقتاۋدىڭ جەتكىلىكسىزدىگى, زاماناۋي يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى ءتيىستى دەڭگەيدە پايدالانباۋ, تۇراقتى وتكىزۋ نارىقتارىنىڭ بولماۋى, اگروعىلىمنىڭ كەنجەلەپ قالۋى سياقتى وزەكتى ماسەلەلەر بار. سوندىقتان پروبلەمالاردى وڭتايلى شەشىپ, اگرارلىق سەكتورداعى جاعدايدى جاقسارتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىڭ, بيزنەستىڭ جانە عىلىمنىڭ كەشەندى ءتاسىلى مەن بىرلەسكەن كۇش-جىگەرى قاجەت.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ اياسىندا اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن وڭدەۋ سالاسىن سۋبسيديالاۋ جانە اگروسەكتوردى قارجىلاندىرۋدىڭ ءتيىمدى تەكتىكتەرىن قالىپتاستىرۋ كەرەك. سونداي-اق تۇراقتى وتكىزۋ نارىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ, ءداستۇرلى نارىقتارىمىزداعى پوزيتسيامىزدى ساقتاپ, ونى ودان ءارى نىعايتۋ, ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرۋ جانە اگروعىلىمدى دامىتۋ ماسەلەلەرىنە دە باسا ءمان بەرگەن ءجون. الدىمىزدا وسىنداي اۋقىمدى مىندەتتەر تۇر. سوندىقتان ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان تىڭ ءارى ءتيىمدى شەشىمدەر ازىرلەۋدىڭ ماڭىزى زور. بۇل جۇمىستار مۇددەلى تاراپتاردىڭ كەشەندى جانە بىرلەسكەن كۇش-جىگەرىن تالاپ ەتەدى», دەدى م.اشىمباەۆ.
پارلامەنتتىك تىڭداۋدا سەناتورلار عالىمدارمەن, ساراپشىلارمەن, سونداي-اق قوعامدىق ۇيىمدار جانە بيزنەس وكىلدەرىمەن بىرلەسىپ, قولجەتىمدى ازىق-ت ۇلىك جۇيەسىن قالىپتاستىرۋعا قاتىستى ماسەلەلەردى تالقىلادى. قوعامدىق تاماقتانۋ ورىندارىندا, اسىرەسە مەكتەپ اسحانالارىندا ازىق-ت ۇلىكتىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىنە, ازىق-ت ۇلىك باعاسىنىڭ قولجەتىمدىلىگىنە جانە جەتكىزۋ سالاسىنداعى وڭىرلەردەگى تەڭگەرىمسىزدىكتەردى جويۋعا قاتىستى تۇيتكىلدەرگە دە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
ءىس-شاراعا قاتىسۋشىلار وتاندىق ءونىم ۇلەسىن ۇلعايتۋدىڭ, يمپورتقا تاۋەلدىلىكتى تومەندەتۋدىڭ جانە جەرگىلىكتى وندىرۋشىلەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋدىڭ ماڭىزىنا ايرىقشا توقتالدى. قازىرگى تاڭدا ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى ازىق-ت ۇلىكتىڭ فيزيكالىق قولجەتىمدىلىگىن عانا ەمەس, ونى ساتىپ الۋدىڭ ەكونوميكالىق مۇمكىندىگىن, جەتكىزۋدىڭ تۇراقتىلىعىن جانە ءتيىمدى پايدالانۋ ماسەلەلەرىن دە قامتيتىنى ايتىلدى. كليماتتىڭ وزگەرۋى, ەكونوميكالىق تۇراقسىزدىق جانە حالىق سانىنىڭ ءوسۋى سياقتى جاھاندىق سىن-قاتەرلەر جاعدايىندا ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى ورنىقتى دامۋ مەن الەۋمەتتىك تۇراقتىلىقتىڭ نەگىزگى ەلەمەنتىنە اينالىپ وتىرعانى دا ءسوز بولدى.
ساراپشىلار مەن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى جەرگىلىكتى وندىرۋشىلەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىنە باسا ءمان بەردى. سونداي-اق تالقىلاۋ كەزىندە جەكە ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندىرىسىن جاڭعىرتۋ جانە تۇراقتى وتكىزۋ نارىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ ارقىلى عانا ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى سالاسىندا ەلەۋلى تابىستارعا قول جەتكىزۋگە بولاتىنى قوزعالدى.
ءىس-شارادا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى سەرىك جۇمانعارين, اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ايداربەك ساپاروۆ, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ, ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگىنىڭ وكىلدەرى, بۇۇ ازىق-ت ۇلىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ۇيىمىنىڭ (FAO) ەۋروپا مەن ورتالىق ازياداعى وڭىرلىك بولىمشەسىنىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى جانە تاماقتانۋ جونىندەگى ساراپشىسى انيكو نەمەت, ۇلتتىق اگرارلىق عىلىمي-ءبىلىم بەرۋ ورتالىعىنىڭ, «KazFoodProducts» اگروونەركاسىپتىك حولدينگىنىڭ باسشىلىق وكىلدەرى جانە تاعى باسقا قاتىسۋشىلار بايانداما جاسادى. تىڭداۋ كەزىندە ايتىلعان بارلىق ۇسىنىس زەردەلەنىپ, ارنايى ازىرلەنەتىن ۇسىنىمدارعا ەنگىزىلىپ, ۇكىمەتكە جولدانادى.
پارلامەنتتىك تىڭداۋ اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان كورمەدە اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن تەرەڭ وڭدەۋ جانە ورگانيكالىق ەگىنشىلىك سالاسىنداعى وزىق ۇلگىلەر كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلدى. وسى ورايدا بۇگىندە ۇلتتىق اگرارلىق-عىلىمي ورتالىق عىلىمي شەشىمدەردى ەنگىزۋ باعىتىندا بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزىپ جاتقانىن ايتا كەتكەن ءجون. قازاقستاندا 2015 جىلدان باستاپ وسىمدىك شارۋاشىلىعىن, مال شارۋاشىلىعىن جانە قايتا وڭدەۋدى قامتيتىن 686 عىلىمي ازىرلەمە دايىندالعان. اوك-ءتى تسيفرلاندىرۋ اياسىندا مال شارۋاشىلىعىندا, ەگىنشىلىكتە, وسىمدىكتەردى قورعاۋ باعىتتارىندا ەسەپكە الۋ, مونيتورينگ جۇرگىزۋ جانە شەشىم قابىلداۋ جۇيەسى دە ازىرلەنگەن.
