سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەدميتري ەروفەەۆ
وزەن سۋ ارناسىنىڭ تاسۋى ەلىمىزدە قالىپتى جاعدايعا اينالىپ بارادى. قارعىن سۋدان جينالعان ارتىق سۋدى تاسقىنعا اينالدىرماي, ەگىنگە ساقتاپ قالۋدى جان-جاقتى ويلاستىرعان ءجون. ونىڭ ۇستىنە ودان ەلەكتر جارىعىن وڭدىرسەك حالىق تا تيىمدىلىگىن كورەر ەدى. ءوڭىر اكىمى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, بيىل وبلىستا 6 وزەن جاعالاۋلارى نىعايتىلدى. الدىمەن پانفيلوۆ اۋدانىنا قاراستى بۇراقوجىر وزەنىنىڭ جاعالاۋى جاسالسا, قازىر تەكەلى قالاسىنداعى قورا, قاراتال وزەندەرىنىڭ جاعالاۋلارىن نىقتاۋ جۇمىستارى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر.
تەكەلى قالاسى – تاۋلى ايماق. سوندىقتان, توتەنشە جاعدايلار سالاسى ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, تەكەلىنىڭ سۋ تاسقىنىنا قاتىستى قاۋىپتىلىگى جوعارى سانالادى. قالانىڭ ىشىمەن ءۇش وزەن – قورا, شاجا, تەكەلى اعىپ ءوتىپ, ۇشەۋىنىڭ تۇيىسكەن جەرىنەن ارى قاراي قاراتال وزەنى جالعاسادى. مۇنداعى سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ جۇمىستارى «جەتىسۋ وبلىسىن دامىتۋدىڭ 2021–2025 جىلدارعا ارنالعان جوسپارىنا» ەنگىزىلىپ, قازىر جۇمىستار بەلسەندى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
تەكەلى قالاسى اكىمى اپپاراتىنىڭ باسشىسى قۋاندىق بايساقوۆتىڭ ايتۋىنشا, اتالعان جۇمىستارعا وبلىستىق بيۋدجەتتەن ارنايى قارجى ءبولىنىپ, قازىر قۇرىلىس 4 ۋچاسكەدە, جالپى ۇزىندىعى 705 مەتر جەردە اتقارىلىپ جاتىر.
«قالاداعى سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋدا بۇل جوبانىڭ ماڭىزى زور. قورا, قاراتال وزەندەرىنىڭ جاعالاۋىن نىعايتۋ ءتورت ۋچاسكەگە بولىنگەن, سونىڭ ەكەۋىندە جۇمىستار اياقتالىپ, قۇرىلىس اۋقىمىنىڭ 62 %-ى اتقارىلدى, ياعني 440 مەتردەي جەر جاسالدى. بيىل جوبانى اياقتاۋىمىز كەرەك. بۇل جۇمىستار توتەنشە جاعداي قاۋپىن بولدىرماۋعا ىقپال ەتەدى», دەيدى ق.بايساقوۆ.
«جاز بويى گوبيون كونسترۋكتسيالارىن قۇرىپ, قاجەتتى ماتەريالدار اكەلىپ دايىندادىق. ەندى سول كونسترۋكتسيانىڭ ىشىنە تاس سالىپ, نىعايتۋ جۇمىستارىن اتقارىپ جاتىرمىز. شىنجىر تابان ەكسكاۆاتور, كاماز, مانيپۋلياتور سياقتى بارلىق قاجەتتى تەحنيكالاردى جۇمىلدىردىق. جۇمىس كەستەگە سايكەس جۇرگىزىلىپ كەلەدى», دەدى مەردىگەر كومپانيانىڭ وكىلى ەرالى قۇسمانوۆ.
جالپى, وبلىس كولەمىندە سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ بارىسىندا 5,2 كم سۋ بۇرۋ ارنالارى ورناتىلىپ, تازارتىلدى, 400 مەتر قورعانىس بوگەتتەرى سالىنىپ, جوندەلدى, 4,6 شاقىرىم وزەن ارنالارى مەن كانالدارعا مەحانيكالىق تازارتۋ جاسالدى, 5,6 شاقىرىم وزەندەردىڭ ارنالارى تەرەڭدەتىلىپ, تۇزەتىلىپ, جاعالاۋلار نىعايتىلدى. سول سياقتى 241 شاقىرىم ارىق جەلىسى, 215 شاقىرىم كانالدار, اۆتوجولداردا 2826 سۋ وتكىزۋ قۇبىرلارى تازارتىلدى. سۋ تاسقىنى كەزەڭىندەگى توتەنشە جاعدايلارعا جەدەل دەن قويۋ ماقساتىندا اۋدان مەن قالا اكىمدىكتەرى ينەرتتى ماتەريالدار, جانارماي قورى مەن قاپتار دايىندادى. ودان بولەك, 913 بىرلىك جەكە قۇرام كۇشى مەن قۇرالى, 235 تەحنيكا, 108 موتوپومپا ازىرلەندى.
كەلەر جىلى وبلىستى دامىتۋ جوسپارىنىڭ اياسىندا پانفيلوۆ اۋدانىنا قاراستى ءسۇپتاي اۋىلىندا تىشقان وزەنىنىڭ, تالدىقورعان قالاسى قاراتال وزەنىنىڭ جاعالاۋلارى, ەسكەلدى اۋدانىنا قاراستى وزەندەر دە نىعايتىلادى. وعان سەبەپ – الداعى ۋاقىتتا سۋ ەلەكتر ستانسالارى سالىنادى. بۇگىندە وبلىستا قۋاتتىلىعى 210,5 مۆت قۇرايتىن, جاڭارتىلعان ەنەرگيا كوزدەرىن وندىرەتىن 15 نىسان بار. كەلەر جىلى ەسكەلدىدە تاعى ءبىر نىساننىڭ قۇرىلىسى باستالادى. قۇرىلىس ورنى تالدىقورعاننان باتىسقا قاراي 41 شاقىرىم, الماتىدان شىعىسقا قاراي 250 شاقىرىم, جاقىن ماڭداعى تالاپتى اۋىلىنان 3 شاقىرىم جەردە ورنالاسادى. گەس-ءتىڭ بەلگىلەنگەن قۋاتى 16,6 مۆت-تى قۇرايدى. گەس ارقىلى سەكۋندىنا از دەگەندە 15 تەكشە مەتر سۋ جىبەرىلەدى. سۋدىڭ بولجامدى شىعىنى سەكۋندىنا 37 تەكشە مەتر. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتاشا جىلدىق ءوندىرىسى 117 ملن كۆت/ساع. ستانسا تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەيتىن بولادى.
ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ نەگىزگى تۇتىنۋشىلارى – جەتىسۋ وبلىسىنىڭ گەس-كە ىرگەلەس اۋداندارىنىڭ تۇرعىندارى مەن كومپانيالارى. ستانسا وڭىرلىك جەلىلەردەگى تاۋلىكتىك جۇكتەمە كەستەسىن جابۋعا قاتىسادى. گەس قۇرىلىسى 2025 جىلعى ناۋرىزدان باستاپ, 20 ايعا سوزىلادى. 2026 جىلعى قاراشادا اياقتالادى دەپ كۇتىلىپ وتىر. تەحنولوگيالىق جابدىقتىڭ كەپىلدىك مەرزىمى ونى ىسكە قوسقان ساتتەن باستاپ 40 جىلدى قۇرايدى. قۇرىلىس كەزىندە قاجەتتى ەلەكتر ەنەرگياسىن ديزەل گەنەراتورى وندىرەدى. وڭىردە 2026 جىلعا دەيىن بەلگىلەنگەن قۋاتتىلىعى 84,7 مۆت بولاتىن تاعى 8 نىساندى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
جەتىسۋ وبلىسى
