فوتو: Harris & Ewing/Bridgeman Images/IMAGO
دورتمۋند تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى كىتاپحاناسىندا ەرەكشە ولجا تابىلدى. بۇل تۋرالى بۇگىن ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قىزمەتكەرلەرى حابارلادى.
بۇل جاڭالىق امەريكاتانۋ بويىنشا 4 000-نان استام كىتاپتان تۇراتىن جەكە جيناقتى سۇرىپتاۋ كەزىندە انىقتالدى. جيناقتى بۇعان دەيىن ۋنيۆەرسيتەتكە امەريكاتانۋ پروفەسسورى ۆالتەر گريۋنتسۆايگ سىيعا تارتقان. سول كىتاپتاردىڭ بىرىنەن البەرت ەينشتەين قولىمەن جازىلعان ارناۋ جازبا تابىلدى.
كەيىن گريۋنتسۆايگ ءوز كۇندەلىكتەرىن قاراپ, بۇل كىتاپتىڭ تاريحىن قالپىنا كەلتىرگەن. بەلگىلى بولعانداي, ول بۇل دانانى 1993 جىلى نيۋ-يوركتەگى بۋكينيستىك دۇكەننەن نەبارى 35 دوللارعا ساتىپ العان. كىتاپتىڭ باعاسى جازىلعان جاپسىرما ءالى كۇنگە دەيىن ساقتالعان.
«دوسىما جانە اۋليەگە»
ارناۋ جازبا «Socialism and American Life» («سوتسياليزم جانە امەريكالىق ءومىر») اتتى كىتاپتا ورنالاسقان. ەينشتەين بۇل دانانى ءوزىنىڭ جاقىن دوسى, ەكونوميست وتتو ناتانعا سىيلاعان. جازبا 1952 جىلمەن داتالانعان.
جازبا ماتىنىندە بىلاي دەلىنگەن:
«قىمباتتى وتتو ناتان. دوسىما جانە اۋليەگە. بۇل كىتاپ – ونىڭ ارىپتەستەرىنىڭ قاتەلىكتەرى تۋرالى. ا. ەينشتەين. 1952».
ءماتىن نەمىس تىلىندە جازىلعان. ەينشتەين دە, ناتان دا گەرمانيادان يمميگراتسيا جاساعان نەمىس-ەۆرەيلەر بولعان. ولار نەمىس تىلىندە حات الماسقان, دەگەنمەن اعىلشىن ءتىلىن ەركىن مەڭگەرگەن.
تۇپنۇسقالىعىن راستاۋ
شتەفاني ماررانىڭ ايتۋىنشا, ماماندار جازبانىڭ تۇپنۇسقالىعىنا كۇمان كەلتىرمەيدى. ول قولتاڭبانى ەينشتەيننىڭ باسقا بەلگىلى جازبالارىمەن سالىستىرىپ, ونىڭ شىنايى ەكەنىن راستاعان.
زەرتتەۋشىلەر سونىمەن قاتار وتتو ناتاننىڭ جەكە كىتاپحاناسىن دا تەكسەرگەن, بىراق وندا ەينشتەيننىڭ باسقا قولتاڭباسى بار كىتاپتار تابىلماعان. وسى سەبەپتى بۇل كىتاپ ەينشتەيننىڭ ناتانعا جەكە ءوزى سىيلاعان جالعىز بەلگىلى داناسى بولۋى مۇمكىن.
تاريحي ماڭىزى
عالىمداردىڭ پىكىرىنشە, بۇل ولجا تەك اۆتوگراف ەمەس, سونىمەن قاتار 1950-جىلدارداعى اقش-تاعى نەمىس-ەۆرەي يمميگرانتتارىنىڭ ينتەللەكتۋالدىق بايلانىسىن كورسەتەتىن تاريحي قۇجات بولىپ سانالادى. ول كەزەڭ اقش-تاعى ماككارتيزم داۋىرىمەن تۇسپا-تۇس كەلگەن.
دورتمۋند تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى بۇل كىتاپتى 18 ماۋسىمدا ارنايى ءىس-شارادا كوپشىلىككە كورسەتۋدى جوسپارلاپ وتىر.
