سۋرەت: zhas-zhanary.kz
بۇگىندە وبلىس ورتالىعىنداعى 43 مەكتەپتىڭ 10-نى عانا قازاق مەكتەبى. كوپتەگەن شاعىن اۋدانداعى مەكتەپتەردە ورىن جەتىسپەۋشىلىگى ساقتالىپ وتىر.
ء«بىز جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ تىلەكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, «دوستىق» شاعىن اۋدانىندا سالىنىپ جاتقان جاڭا جايلى مەكتەپتە وقىتۋ قازاق تىلىندە جۇرگىزىلەتىنىن حابارلايمىز. قازىرگى تاڭدا قارقىندى تۇردە دامىپ جاتقان «دوستىق» شاعىن اۋدانىندا مەكتەپ جاسىنداعى 747 بالا تۇرادى. ولاردىڭ 80 پايىزدان استامى مەملەكەتتىك تىلدە ءبىلىم الادى, بىراق كورشى №21 ورتا مەكتەپتە جانە ج.تاشەنوۆ, ب.مومىش ۇلى مەكتەپتەرىندە, ءا.بوكەيحان ليتسەيىندە, سونداي-اق شاعىن اۋداننان تىس وزگە جەرلەردە وقۋعا ءماجبۇر. جاڭا «جايلى مەكتەپ» بۇل بالالارعا ءوز ۇيلەرىنە جاقىن جەردە ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك بەرىپ, بولاشاقتا «دوستىقتىڭ» جاس تۇرعىندارى ءۇشىن قولايلى جاعداي جاسايدى», دەپ حابارلادى قالالىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى قۋانىش قىدىرالين.
جەلتوقسان ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن بۇل اۋماقتا قوسىمشا 96 پاتەر پايدالانۋعا بەرىلەدى. ال كەلەسى جىلى 240 پاتەردەن تۇراتىن تاعى ءۇش تۇرعىن ءۇي سالىنادى دەپ كۇتىلۋدە. ياعني اۋماقتا بالالاردىڭ سانى بۇدان دا ەسەلەنە تۇسەتىنى انىق. جاڭا مەكتەپ ەسەبىنەن كورشىلەس قازاق سىنىپتارى بار مەكتەپتەردىڭ جۇكتەمەسىن ازايتۋ جوسپارلانىپ وتىر. ماسەلەن, «داچنىي» شاعىن اۋدانىنداعى 1200 ورىنعا ارنالعان №21 مەكتەپتە قازىر 2134 وقۋشى ءبىلىم الىپ ءجۇر. «دوستىقتىڭ» بالالارى قاتىناپ وقيتىن كەنجەكول ورتا مەكتەبىندە 1020 ورىننىڭ ورنىنا شامامەن 1500 وقۋشى ءبىلىم الادى, ولاردىڭ 917-ءسى قازاق تىلىندە وقيدى.
ءبىلىم سالاسىنداعى ساراپشىلاردىڭ بولجامىنا سۇيەنسەك, ءوڭىر مەن وبلىس ورتالىعىندا قازاق تىلىندە وقىتۋعا سۇرانىس تۇراقتى تۇردە ارتا بەرمەك. كەيىنگى بەس جىلدا ەكى جاڭا مەكتەپ پەن ءۇش قوسىمشا عيمارات سالىنعانىمەن, جاڭا ءبىلىم نىساندارى بۇل تاپشىلىقتى تولىق جويا الماعان. ولاردىڭ ىشىندە ءبىر مەكتەپتە ء(ا.بوكەيحان اتىنداعى) عانا ءبىلىم مەملەكەتتىك تىلدە جۇرگىزىلەدى. قالاداعى 43 مەكتەپتىڭ 10-ى عانا قازاق تىلىندە وقىتاتىنىن جوعارىدا ايتتىق. 2018 جىلدان بەرى پاۆلودارداعى 15 ورىس ءتىلدى مەكتەپتە العاش رەت قازاق سىنىپتارى اشىلدى, بىراق بۇل ماسەلەنى شەشۋگە جەتكىلىكسىز بولدى. سوندىقتان اشىلعالى وتىرعان جايلى مەكتەپ تەك تۇرعىنداردىڭ سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرىپ قانا قويماي, جاس ۇرپاققا مەملەكەتتىك تىلدە ءبىلىم الۋدى قولجەتىمدى ەتۋدە ماڭىزدى قادام بولعالى تۇر.
اتاپ وتەرلىگى, بىلتىر وبلىس بويىنشا مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتاعان 23,5 مىڭ وقۋشىنىڭ 43 پايىزى قازاق سىنىبىن تاڭداعان. ال بيىل 11 مىڭعا جۋىق بالانىڭ 45 پايىزىنىڭ تاڭداۋى قازاق مەكتەپتەرىنە ءتۇسىپ وتىر. بۇل ءسال دە بولسا العا جىلجۋدىڭ بار ەكەنىن كورسەتەدى.
ءوڭىردىڭ ءبىلىم سالاسىنداعى ستاتيستيكالىق دەرەكتەرىنە ءسوز سالىپ كورەيىك. 2024–2025 وقۋ جىلىندا پاۆلودار وبلىسىندا 360 جالپى ءبىلىم مەكتەبى جۇمىس ىستەسە, ونىڭ ىشىندە 137-ءسى – قازاق تىلىندە وقىتاتىن مەكتەپ (مەكتەپتەردىڭ سانى, ارا سالماعى بويىنشا 2022 جىلعى ستاتيستيكا وزگەرمەگەن). ولاردا جالپى سانى 118 مىڭعا جۋىق وقۋشى وقىسا, 50 مىڭنان استامى نەمەسە 43 پايىزى عانا قازاق تىلىندە ءبىلىم الادى. نەگىزىنەن وڭىردە ارالاس مەكتەپتەرگە قاتىستى ماسەلە بارشىلىق. سەبەبى 100 پايىز قازاق تىلىندە ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردە جاڭا وقۋ جىلىندا 33 مىڭ وقۋشى ءبىلىم السا, ارالاس مەكتەپتەردەگى قازاق سىنىپتارىندا وقيتىن وقۋشىلار سانى – نەبارى 17,5 مىڭ بالا. ال ارالاس مەكتەپتەردە ورىسشا ءبىلىم الاتىندار سانى – 60 مىڭ وقۋشى. ياعني ارالاس مەكتەپتەردەگى ءار ءۇش سىنىپتىڭ ەكەۋى – ورىسشا. بۇل جەردە تازا ورىسشا وقىتاتىن مەكتەپتەردى ساناتقا قوسقان جوقپىز. سوندىقتان قازاق مەكتەپتەرىنىڭ سانىن كوبەيتۋ – وتە قۇپتارلىق قادام. ال جالپى وبلىستاعى مەكتەپتەردە 6 مىڭنان استام ورىن تاپشىلىعى بار. جەتى مەكتەپتە وقۋشىلار ءۇش اۋىسىمدا ءبىلىم الىپ جاتىر.
پاۆلودار