ىقىلىم زاماننان ادامدار ءبىر-بىرىنە قولعابىس ەتىپ, قايىرىمدىلىق جاساپ, مەيىرىمدىلىك ساباقتاستىعىن جالعاپ كەلەدى. قازىرگى «ادال ازامات» تۇجىرىمداماسىنىڭ نەگىزى دە وسى مىزعىماس قۇندىلىقتاردان باستاۋ الادى. بايقاپ قاراساق, ارامىزدا ادامگەرشىلىك, ىزگىلىك قاسيەتتەرىن تۋ ەتكەن, وزگەلەرگە جاناشىرلىق پەيىلىن تانىتىپ جۇرگەن جاندار از ەمەس. ولاردىڭ قاتارىندا 62 جاستاعى ءلاززات وتەعۇلوۆا دا بار.
«كۇمىس ۆولونتەر» العاش ەرىكتىلىكتى توسىننان كەلىپ الەمدى توسىرقاتقان پاندەميا تۇسىندا باستاعان. دەرت دەندەپ, جۇرت داۋرىققان ساتتە كوكەيدەگى قورقىنىشىن باسىپ, جۇرەكتەگى مەيىرىمگە زەيىن قويىپ, كوپبالالى وتباسىلارعا, جالعىزىلىكتى قارت ازاماتتارعا ازىق-ت ۇلىك, كيىم-كەشەك ۇلەستىرگەن. ءتىپتى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ ورتالىقتارىنا بارىپ, جىرتىعىن جاماپ, جوعىن تۇگەندەپ كوپتىڭ العىسىن ارقالادى.
– الماتى قالاسى «بەلسەندى ۇزاق ءومىر ءسۇرۋ» ورتالىعىندا ءجۇرىپ, «كۇمىس ەرىكتىلەر» كلۋبىنىڭ بەلسەندى مۇشەسى بولدىم. Covid ۋاقىتىندا قاسىمدا جۇرگەن قىز-جىگىتتەردىڭ, ەگدە ازاماتتاردىڭ ءبارى ەرلەدى. ەر, ايەل دەپ بولىنبەي, توتەدەن كەلگەن سىرقاتقا دەس بەرمەي, بارلىق اۋرۋحاناعا وتتەگى باللوندارىن جەتكىزدى. ءبىر جاعادان باس, ءبىر جەڭنەن قول شىعارىپ, ءبىر-بىرىمىزگە دەمەۋ بولدىق. قورعانىش كيىمدەرىن كيىپ, ازىق-ت ۇلىك, قاجەتتى ءدارى-دارمەكتى تەگىن تاسىمالدادى. وسىلايشا, كوروناۆيرۋستىڭ اتويلاعان كەزەڭىنەن دە وتتىك. اراعا ۋاقىت سالىپ, استانا قالاسىنا قونىس اۋداردىم. مۇندا دا قول قۋسىرىپ جاتا المادىم. «ايكۋنە» جاتتىعۋىن مەڭگەرىپ, ۆولونتەر رەتىندە موينىندا وركەش-وركەش تۇزدارى بار ازاماتتارعا ساباق وتكىزدىم. كەيىن جاتتىعۋ ۇيرەنگەن ورتالىقتان «كۇمىس ۆولونتەرلەر» كلۋبىن قۇرىپ, قازىر جاڭا نۇرا اۋدانىندا جۇمىسىمدى جالعاستىرىپ كەلەمىن, – دەدى قايىرىمدى جان.
كەيىنگى جىلدارى قوعامدا شاشىنا اق تۇسكەنىنە قاراماستان قايىرىمدىلىق جاساۋدا قايرات تانىتىپ جۇرگەن ەگدە جاستاعى وتانداستارىمىزدىڭ قاتارى ارتتى. ماسەلەن, ەلوردانىڭ بەس اۋدانىندا ءلاززات دۇيسەبايقىزى سەكىلدى 80-گە جۋىق «كۇمىس ۆولونتەر» بار. ولاردىڭ ەڭ ۇلكەنى – 80 جاستا. وزگەلەرگە مەيىرىم شۋاعىن شاشۋعا ۇمتىلعانداردىڭ ىزگى, ىزەتتى ءىس-ارەكەتى جاس تولقىنعا عانا ەمەس, جاستارى جەر ورتاسىنان اۋعان ازاماتتارعا دا ۇلگى.
– «كۇمىس ۆولونتەرلەر» كلۋبى جاس ۇرپاقتى تاربيەلەۋدە دە ءوز ۇلەسىن قوسىپ كەلەدى. اسىرەسە ءتۇرلى تاربيەلىك ساعاتتار مەن ءىس-شارالاردا كەيىنگى بۋىنعا ءتول تاريحىمىزدى, قولونەرىمىزدى, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى ناسيحاتتاپ ءجۇرمىز. اتاپ وتسەم, استاناداعى د.قوناەۆ اتىنداعى №66 مەكتەپ-ليتسەيمەن مەموراندۋمعا قول قويا وتىرىپ, 1,5 ساعات كولەمىندە تاجىريبەلىك ساباق وتكىزەمىز. وقۋشىلاردى كەستە تىگۋگە, توقىما توقۋعا, قۇراق قۇرۋعا ۇيرەتەمىز. ساباقتىڭ وزىنە دە ۇلتتىق كيىمدەرمەن بارىپ, ولاردىڭ نازارىن اۋدارۋعا تىرىسامىز. ودان قالدى دومبىرا, بەسىك, كيىز ءۇي سىندى دۇنيەلەردىڭ ءمان-ماڭىزىن ءتۇسىندىرىپ, ماقال-ماتەلدەر جاتتاتامىز. ۇلت تاريحىنداعى ەلەۋلى تۇلعالاردى ەسكە الىپ, سالت-داستۇردەن اڭگىمە وربىتەمىز. نەگىزى ءبىزدىڭ جاسىمىزدا «كۇمىس ۆولونتەر» بولۋ – پايدالى. وكشە باسىپ, ءىز جالعاعان جاستارمەن تىلدەسىپ, ءار كۇنىڭدى ساۋاتى ىسكە ارناۋ, ادىلەتتى قازاقستاننىڭ قالىپتاسۋىنا, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردىڭ تاربيەدە ورنىعۋىنا ىقپال ەتەدى. پرەزيدەنت ايتپاقشى, ەرىكتىلەر قوعامنىڭ كەلبەتى بولۋى كەرەك, – دەدى ل.وتەعۇلوۆا.
«ەرىك دەگەنىمىز – قوزعاۋشى كۇش, ماقساتقا جەتۋ جولىنداعى كەدەرگىلەردى جەڭۋشى قۇرال», دەگەن باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ ءسوزىن ۇستانىمى ەتكەن ۆولونتەر جاستاردىڭ قايىرىمدىلىق مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋداعى جۇمىسى كوز قۋانتادى. ولار ءبىلىم, عىلىم, سپورت پەن مادەنيەت, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە وزگە دە سان سالادا ەلەۋلى ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. كوكتەمگى تاسقىن كەزىندە دە تاۋلىك بويى تىنىم تاپپاي, قۇتقارۋشىلار مەن باسپاناسىنا سۋ كىرگەن جاندارعا كيىم-كەشەك, تۇرمىستىق بۇيىمداردى ۇلەستىردى. جاعا بەكىتىپ, اپاتتىڭ الدىن الىپ, كۇن-ءتۇن دەمەي ىستىق تاماق دايىندادى. وزگە وڭىرلەردەگى جاس بۋىن دا سىن ساعاتتا ەلمەن بىرگە بولدى.
– 2011 جىلدان بەرى قوعامدىق ءىس-شارالارعا قاتىسىپ, بەلسەندىلىك تانىتىپ كەلەمىن. ەلىمىزدىڭ بىرنەشە وبلىسىن سۋ باسىپ, بىرقاتار وڭىردە توتەنشە جاعداي جاريالانعان تۇستا ايماقتاردا قۇتقارۋشىلار, جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن «جاستار رۋحى» جاستار قاناتىنىڭ 3 مىڭنان اسا ۆولونتەرى دە جۇدىرىقتاي جۇمىلدى. ۆولونتەرلەر كۇندەلىكتى ءتۇرلى جاعدايعا تاپ بولادى. جان دۇنيەڭنىڭ قۋاناتىن دا, كۇيزەلەتىن دە كەزى ءجيى بولاتىنى راس. كومەك كورسەتىپ جۇرگەن ادامنىڭ تاعدىرىن جۇرەگىڭمەن قابىلداپ, قاپالاناتىن دا ءساتىڭ بولادى. تەلەفونعا تەلمىرگەن قازىرگى قوعامعا مەيىرىمدىلىك كەرەك. قاراپايىم اۆتوبۋستا ورىن بەرگەن جاسقا «باقىتتى بول» دەگەن جىلى ءسوزدىڭ ءوزى جۇرەكتى جىلىتادى. بۇل ءۇردىس ءارى قاراي جالعاسسا, كەم-كەتىگىمىزدى جاماپ, رۋحاني تولىعۋعا «بىرلىگى جوق ەل توزادى, بىرلىگى كۇشتى ەل وزادى» دەگەن اتالى ءسوزدى تاعى ءبىر مارتە دالەلدەي تۇسەتىنىمىز انىق, – دەدى «جاستار رۋحى» جق اتىراۋ وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى ابىلاي قۇرمەت.
جالپى, ۆولونتەرلىك ەڭ العاش 1920 جىلى پايدا بولعان دەسەدى. سول جازدا سوعىس زاردابىنان قيراعان اۋىلدى قايتا قالپىنا كەلتىرۋگە ساربازدار اسارلاتىپ كومەكتەسەدى. سودان بەرى ەرىكتىلىك قوزعالىس ءالى كۇنگە دەيىن توقتاعان ەمەس. ال ەلىمىزدە ۆولونتەرلىك قىزمەت تاۋەلسىزدىك جىلدارى «بۇۇ ەرىكتىلەرى» باعدارلاماسىنان باستالعان. ال ۆولونتەرلىك باستامالاردى دامىتۋ قاجەتتىگى اتاپ وتىلگەن ستراتەگيالىق دەڭگەيدەگى العاشقى قۇجات قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋدىڭ 2006–2011 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى بولدى. ونىڭ نەگىزىندە حالىقتى ەرىكتىلىككە تارتۋدى كوزدەيتىن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار اشىلدى. كەيىن قوعامدا ۆولونتەرلىك قىزمەت ماڭىزىنىڭ ارتۋىنا وراي 2016 جىلى «ەرىكتىلەر قىزمەتى تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. سايكەسىنشە, رەسپۋبليكامىزدا ۆولونتەرلىك سالانى قۇقىقتىق رەتتەۋدىڭ نەگىزى قالاندى.
وسى ۋاقىتقا دەيىن 2020 جىل ۆولونتەر جىلى دەپ جاريالانىپ, ەرىكتىلەردىڭ قۇقىن قورعاپ, وتكىر ماسەلەلەرىن تالقىلايتىن حالىقارالىق, وتاندىق بىرقاتار فورۋم ۇيىمداستىرىلدى. مەملەكەتتىك ورگاندار دا جىل سايىن ەرىكتىلەر قاۋىمداستىعىمەن بىرلەسىپ, 50-دەن اسا جوبانى جۇزەگە اسىرىپ, باستامالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن 240 شاعىن گرانت بەرەدى. وسىلايشا, ۆولونتەرلىك يدەياسى قوعامدىق ومىردە جاڭاشا قارقىن الىپ كەلەدى.
