م.اشىمباەۆ كيەلى ءدىني نىساندار ادامزاتتىڭ مەنتاليتەتىن, ەتيكاسىن, وتكەنىن تانۋعا قاجەتتى ماڭىزدى رۋحاني جانە تاريحي-مادەني مۇرا ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ولار ايرىقشا ۇلتتىق جانە وركەنيەتتىك كودتى ساقتاۋعا ىقپال ەتەدى. سوندىقتان سەنات سپيكەرى بۇۇ وركەنيەتتەر اليانسىنىڭ جانە پورتۋگاليا ۇكىمەتىنىڭ باستاماسىمەن ءوتىپ جاتقان جاھاندىق فورۋمنىڭ كۇن ءتارتىبى قازىرگى سىن-قاتەرلەر اياسىندا ەرەكشە مانگە يە ەكەنىن ايتتى.
بۇل رەتتە بۇۇ-نىڭ ءدىني رامىزدەردى قورلاۋدى ايىپتايتىن قارارى تۋرالى ءسوز بولعانىن اتاپ وتكەن ءجون. قازاقستان 2023 جىلى بۇۇ-عا مۇشە باسقا 47 ەلمەن بىرگە اتالعان قۇجاتتىڭ تەڭ اۆتورى بولدى. قاراردا ءدىنى نەمەسە نانىم-سەنىمىنە بايلانىستى ادامدارعا قارسى زورلىق-زومبىلىقتىڭ, سونداي-اق ءدىني رامىزدەرگە, قاسيەتتى كىتاپتارعا, مادەني ورتالىقتار مەن عيبادات ورىندارىنا نۇقسان كەلتىرەتىن كەز كەلگەن ارەكەتتىڭ ايىپتالاتىنى تۋرالى ايتىلعان.
«بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن قولىمىزداعى باعا جەتپەس قۇندى جادىگەرلەردى ساقتاۋ اسا ماڭىزدى. وسى ورايدا بۇگىنگى كونفەرەنتسيا اتالعان جاھاندىق ماقساتقا جەتۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام ەكەنى انىق. قازاقستان بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ كونفەسسياارالىق ديالوگكە ىقپال ەتۋ, ءدىني رامىزدەردى قورلاۋدى ايىپتاۋ تۋرالى قارارىن جانە بۇۇ-نىڭ 2023 جىلعى ءدىني نىسانداردى قورعاۋ جونىندەگى ءىس-قيمىل جوسپارىن قولدايدى. ءبىزدىڭ ەلىمىز اتالعان ماڭىزدى قۇجاتتاردى ازىرلەۋگە بەلسەندى قاتىستى. حالىقارالىق قاۋىمداستىق وندا كورسەتىلگەن قاعيداتتاردى ۇستانۋى كەرەك. قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ وسى ماسەلەگە ۇنەمى باسا ءمان بەرىپ كەلەدى», دەدى م.اشىمباەۆ.
سونىمەن قاتار ول ۇكىمەتتەردىڭ, ازاماتتىق قوعامنىڭ, ءدىن كوشباسشىلارىنىڭ جانە الەمدىك قوعامداستىقتىڭ كۇش-جىگەرىن ورتاق ىسكە جۇمىلدىرۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى. سونداي-اق قازىرگى سىن-قاتەرلەردى ەڭسەرۋ, حالىقتار, مادەنيەتتەر مەن دىندەر اراسىندا ديالوگ قالىپتاستىرۋ, وڭىرلىك قاقتىعىستاردى, ءدىني جانجالدار مەن ەتنوسارالىق الاۋىزدىقتى تۋدىراتىن, ءدىني نىسانداردى قورلاۋعا ۇندەيتىن رۋحاني توقىراۋدى بولدىرماۋ ءۇشىن قاجەتتى كەشەندى تاسىلدەرگە دە نازار اۋدارىلدى.
«ەكسترەميزم اكتىلەرى مەن دىنارالىق شيەلەنىستەر كوبىنە الالاۋدىڭ سالدارىنان جانە ديالوگتىڭ بولماۋىنان تۋىندايدى. بۇل فاكتورلار ىقتيمال قاقتىعىستاردى ودان ءارى ارتتىرا تۇسەدى. الايدا وسىنداي كونفەرەنتسيا سياقتى جاھاندىق ديالوگتەر ءوزارا تۇسىنىستىك پەن سەنىمگە ىقپال ەتە الادى. بۇگىندە زارداپ شەككەن ءدىني نىسانداردى قالپىنا كەلتىرۋ ىسىندە قارجى تاپشىلىعى ماڭىزدى پروبلەما بولىپ وتىر. ويتكەنى بۇل جۇمىس كوبىنە قىمبات جانە تەحنيكالىق جاعىنان كۇردەلى ەكەنى بەلگىلى. وسىعان بايلانىستى حالىقارالىق دەڭگەيدە قارجىلاي قولداۋدىڭ ماڭىزى زور. جالپى, مەملەكەتتەر الدىن الۋ شارالارىن ازىرلەۋ جولىندا ءبىر-بىرىمەن, يۋنەسكو-مەن, بۇۇ-نىڭ تەرروريزمگە قارسى باسقارماسىمەن جانە باسقا دا ۇيىمدارمەن تىعىز ىنتىماقتاستىق ورناتۋى قاجەت دەپ ەسەپتەيمىز», دەدى الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرى سەزى حاتشىلىعىنىڭ باسشىسى.
بۇعان قوسا م.اشىمباەۆ قازاقستاننىڭ رۋحاني ديپلوماتيانى ىلگەرىلەتۋ, ەلدەگى كونفەسسياارالىق بەيبىتشىلىك پەن بىرلىكتى ساقتاۋ, ءدىني نىسانداردى قورعاۋ جولىندا اتقارىپ كەلە جاتقان جۇمىستارىنا جانە پارلامەنتتىڭ وسى باعىتتاعى زاڭ شىعارۋ قىزمەتىنە توقتالدى.
«قازاقستاندا 100-دەن اسا ەتنوستىق توپ تۇرادى جانە 18 كونفەسسيانىڭ 4 مىڭعا جۋىق ءدىني بىرلەستىگى بار. سونداي-اق ەلدە مەشىتتەر, پراۆوسلاۆيە, كاتوليك, پروتەستانت شىركەۋلەرى, سيناگوگالار, باحاي مەن كريشنايتتەردىڭ عيبادات ۇيلەرى جانە بۋددا حرامدارى سياقتى 4 مىڭعا جۋىق ءدىني نىسان قىزمەت كورسەتەدى. ءبىز وسىنداي ارالۋاندىقتى باعالايمىز جانە ءدىني نىسانداردى قورعاۋ ءۇشىن قۇقىقتىق بازامىزدى ۇنەمى جەتىلدىرىپ وتىرامىز. سونىمەن قاتار قازاقستان الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرىنىڭ سەزىن وتكىزۋ ارقىلى دىنارالىق ديالوگتى حالىقارالىق دەڭگەيدە بەلسەندى تۇردە دارىپتەپ كەلەدى. 2025 جىلى وتەتىن كەلەسى سەزد «دىندەر ديالوگى: بولاشاق جولىنداعى سينەرگيا» تاقىرىبىنا ارنالادى جانە ول دىنارالىق تولەرانتتىلىق پەن ءوزارا تۇسىنىستىكتى ودان ءارى نىعايتۋعا ىقپال ەتەدى دەپ سەنەمىز», دەدى م.اشىمباەۆ.
