اۋەلى, «EdTech» سوزىنە از-كەم توقتالايىق. بۇل – ءبىلىم ۇدەرىسىنە جاڭا تەحنولوگيالاردى قولداناتىن امبەباپ ءادىس. ونلاين پلاتفورمالاردان باستاپ, جاساندى ينتەللەكت (AI), ۆيرتۋالدى شىندىق (VR), گەيميفيكاتسيا, دەرەكتەردى تالداۋ سياقتى وزىق قۇرالداردى قامتيدى. نەگىزگى ماقساتى – ءبىلىمدى ءتيىمدى, قولجەتىمدى ءارى ينكليۋزيۆتى ەتۋ. «Codiplay» حالىقارالىق ستارتاپىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى ءجانادىل تالدىباەۆ تا وسىعان باسا ءمان بەرگەن.
– «CodiPlay» – بۇل اقپاراتتىق تەحنولوگيالار سالاسىنداعى كەشەندى وقىتۋمەن اينالىساتىن حالىقارالىق كومپانيا. جوبانى 2017 جىلى وڭتۇستىك كورەيادا باستادىق. بۇل باستاما مەنىڭ كورەيادا ماگيستراتۋرادا وقىپ جۇرگەن كەزىمدە, مەديتسينالىق ونەركاسىپتى تەرەڭ زەرتتەۋگە دەگەن قىزىعۋشىلىعىمنان ومىرگە كەلدى. كورەيادا مەديتسينالىق تەكسەرۋلەردى اۆتوماتتاندىرۋمەن اينالىسقان كەزدە اقپاراتتىق تەحنولوگيالارداعى ءبىلىمدى دامىتۋ قاجەتىن ءتۇسىندىم. بۇل سالانى ءتيىمدى ءارى قىزىقتى تۇردە مەڭگەرۋدىڭ جولىن ىزدەستىردىم. سودان ويىندار ارقىلى باعدارلامالاۋ تىلدەرىن وقىتۋ يدەياسى كەلدى. ينتەراكتيۆتى ويىندار ارقىلى باعدارلامالاۋدىڭ نەگىزدەرىن, الگوريتمدەر مەن باسقا دا ماڭىزدى داعدىلاردى ءتيىمدى وقىتۋعا بولاتىنىن ۇقتىم. بۇل يدەيانىڭ تارتىمدى كورىنگەنى سونشا, جوبانى تەك ءوزىم ءۇشىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ەلىمىزدەگى وقۋشىلاردىڭ IT ساۋاتىن كوتەرەمىن دەپ شەشىم قابىلدادىم, – دەيدى جوبا اۆتورى.
تۇسىنۋىمىزشە, «CodiPlay» جۇيەسى ءۇش نەگىزگى كومپونەنتتەن تۇرادى. ءبىرىنشىسى – «CodiPlay» ءموبيلدى قوسىمشاسى. بۇل قوسىمشا ارقىلى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر باعدارلامالاۋ تىلدەرىنىڭ نەگىزىن ۇيرەنەدى. ەكىنشىسى – «CodiKit» روبوتتەحنيكالىق جيىنتىعى. مۇندا وقۋشىلار روبوتتەحنيكا مەن ينجەنەريا داعدىلارىن دامىتادى. ءۇشىنشىسى – «CodiTeach» ۆەب-پلاتفورماسى. بۇل – مۇعالىمدەرگە ارنالعان, وقىتۋ ۇدەرىسىن جەڭىلدەتۋگە ءارى ولاردىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇمىسىن ارتتىرۋعا ارنالعان LMS-پلاتفورما. وسىنداي ارتىقشىلىقتارى بار ونلاين پلاتفورمانى ەلىمىزدىڭ 125 مەكتەبى قولدانىپ ءجۇر.
– ءبىز استانا مەن الماتى قالالارىنداعى مەكتەپتەرمەن تىعىز جۇمىس ىستەيمىز. باعدارلامانى قولدانعان بالالار باعدارلامالاۋ مەن روبوتتەحنيكا سالاسىندا ايتارلىقتاي جەتىستىكتەرگە جەتىپ جاتىر. وقۋشىلاردىڭ لوگيكالىق ويلاۋ قابىلەتتەرى, ماتەماتيكالىق, تەحنيكالىق داعدىلارى دامىپ, شىعارماشىلىق, يننوۆاتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرا الاتىنىن كورسەتىپ وتىر. بالالاردىڭ جەتىستىكتەرى مەن كەرى بايلانىسى ءبىزدى قۋانتادى. ولار تەك باعدارلامالاۋ نەگىزدەرىن ۇيرەنىپ قانا قويماي, سونىمەن قاتار وزدەرىنىڭ جوبالارىن جاساپ, ولاردى كوپشىلىككە ۇسىنا الادى. بۇل جەتىستىكتەر ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزدىڭ ناتيجەسى دەپ بىلەمىز جانە الداعى ۋاقىتتا دا ءونىمىمىزدى جاقسارتۋ ءۇشىن بارىمىزدى سالامىز, – دەيدى ج.تالدىباەۆ.
جوبا تەك وتاندىق نارىقتى ەمەس, الەم نارىعىن جاۋلاعان. «CodiPlay» جوباسىن 13 مەملەكەت قولدانادى. ونىڭ قاتارىندا وزبەكستان, كورەيا, قاتار, ازەربايجان, ساۋد ارابياسى, يندونەزيا, انگليا بار.
– قازىر 750 مىڭنان استام بالا ءبىزدىڭ پلاتفورمامىز ارقىلى ءبىلىم الىپ جاتىر. ءار ەلدەگى مەكتەپتەر وزدەرىنىڭ كەرى بايلانىسىن بەرەدى, ءارى ءبىز ولاردىڭ ناتيجەلەرىن مۇقيات تالدايمىز. مىسالى, كورەياداعى مەكتەپتەر ءبىزدىڭ پلاتفورمامىزدى وقىتۋ ۇدەرىسىنە ەنگىزىپ, وقۋشىلاردىڭ باعدارلامالاۋ, تەحنيكالىق داعدىلارىن دامىتۋدا ۇلكەن جەتىستىكتەرگە جەتكەنىن ايتتى. ەلىمىزدەگى مەكتەپتەر دە وقۋشىلاردىڭ IT سالاسىنداعى ساۋاتتىلىعىن ارتتىرىپ, لوگيكالىق ويلاۋ قابىلەتىن دامىتقانىن راستايدى. بۇل ناتيجەلەر ءبىزدىڭ پلاتفورمامىزدىڭ تيىمدىلىگىن دالەلدەيدى. ونىڭ ۇستىنە ءبىز ونى ءاردايىم جەتىلدىرىپ وتىرامىز, – دەيدى ءجانادىل.
قازىر ول شەتەلدىك مەملەكەتتەرمەن, سونىڭ ىشىندە تۇركيا, انگليامەن كەلىسىمگە كەلگەن. وسى ەلدەردەگى مەكتەپتەر پلاتفورمانى بەلسەندى تۇردە قولدانا باستاعان. الداعى ۋاقىتتا تمد ەلدەرى, اراب ەلدەرى جانە افريكا ەلدەرىمەن ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋدى جوسپارلاپ وتىر. سول ارقىلى ولاردىڭ ءبىلىم جۇيەلەرىنە ساي كەلەتىن كونتەنت پەن وقىتۋ ادىستەمەلەرىن ۇعىپ, پلاتفورمانى بەيىمدەي الادى. ءار ەلدىڭ ءبىلىم بەرۋ ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرىپ, سولارعا ساي باعدارلامالاردى ۇسىنادى. سولاي حالىقارالىق دەڭگەيدە كەڭەيە تۇسپەك.
بۇدان بولەك, جوبا تاياۋدا بۇۇ باس حاتشىلىعىنىڭ قولداۋىنا يە بولىپ, «Digital Public Goods Alliance» (DPGA) كومپانياسىنىڭ تسيفرلىق قوعامدىق يگىلىگى (DPG) مارتەبەسىن الدى. ال ونىڭ الدىندا وتاندىق ستارتاپ الەمدەگى ەڭ ۇزدىك ءبىلىم جوباسى دەپ تانىلعان. ۇلىبريتانياداعى بەدەلدى «digital Innovation of the Year» سىيلىعىن العان.
– «CodiPlay» كومپانياسىنىڭ بۇۇ-نىڭ تسيفرلىق قوعامدىق يگىلىگى (DPG) مارتەبەسىنە يە بولۋى ءبىز ءۇشىن ۇلكەن جەتىستىك جانە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك. بۇل مارتەبە ءبىزدىڭ ءونىمىمىزدىڭ ساپاسى, قاۋىپسىزدىگى جانە اشىقتىعى حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي ەكەنىن دالەلدەيدى. بۇل مارتەبەگە يە بولۋ بىزگە كوپتەگەن ارتىقشىلىقتى بەرەدى. مىسالى, حالىقارالىق رەسۋرستار مەن جەلىلەرگە قول جەتكىزۋ, سونىمەن قاتار ءبىلىم بەرۋ قاۋىمداستىقتارىمەن جانە ۇيىمدارىمەن تىعىز جۇمىس ىستەۋ. بۇۇ مويىنداۋى ءۇشىن باسقا IT كومپانيالار ءوز ونىمدەرىنىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىن دالەلدەيتىن قۇجاتتاردى دايىنداۋى قاجەت. بۇل قۇجاتتار ساياساتتىڭ اشىقتىعى, دەرەكتەردى ساقتاۋ جانە قولدانۋشى كەلىسىمدەرى, تەحنيكالىق قۇجاتتامانىڭ اشىقتىعى سياقتى اسپەكتىلەردى قامتۋى كەرەك. ءبىز بۇل سالادا ءوز قۇجاتتارىمىزدى جەتىلدىرىپ, بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزدىك. بارلىق تالاپ پەن قادام بۇۇ-نىڭ رەسمي سايتىندا كورسەتىلگەن, سول جەردەن كەز كەلگەن كومپانيا ءوز بەتىنشە وقىپ, ءوتىنىش بەرە الادى, – دەيدى ستارتاپ اۆتورى.
پاندەميا حالىقتىڭ ونلاين ءبىلىم الۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن وياتتى. ءار قيىندىقتىڭ وزىمەن بىرگە جاڭا مۇمكىندىك اكەلەتىنى بەلگىلى. سول سياقتى, پاندەميا كەزەڭىندە ونلاين وقىتۋ جۇيەسى قارقىندى دامىدى, ال قوعام ونىڭ تيىمدىلىگى مەن قولايلىلىعىن تۇسىنە باستادى. بۇگىندە ونلاين ءبىلىم تەك ەرىكتى تاڭداۋ ەمەس, كەي جاعدايلاردا قاجەتتىلىككە اينالدى. كەيىپكەرىمىز دە سولاي ويلايدى.
– كۇللى الەم بويىنشا ونلاين وقۋعا مۇمكىندىك اشىلدى. وقىپ, ۇيرەنۋگە بار بولعانى ينتەرنەت بولسا, جەتكىلىكتى. وسى رەتتە مىنا ماسەلەنى دە ايتا كەتۋ كەرەك. تاياۋ كەلەشەكتە بىزدەگى بالالار سانى مەكتەپتەردەگى ورىن سانىنان الدەقايدا كوبەيەدى. قازاقستاندا «baby boom» وتە قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. ال سول قارقىنعا ساي مەكتەپ سالىنىپ ۇلگەرمەي جاتقانىن قازىر دە كورىپ وتىرمىز. سوندىقتان بولاشاقتا ونلاين ءبىلىم بەرۋ ماسەلەسى وسى ورىن تاپشىلىعىنىڭ بىردەن-ءبىر شەشىمى بولۋى عاجاپ ەمەس. سالا ساراپشىلارىنىڭ پىكىرىنشە, ەلدەگى الەۋمەتتىك جاعداي نارىق دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرىپ جاتىر ەكەن. سونىڭ ىشىندە, بىلىمگە قاراجات بولۋگە كرەديتكە باتقان جۇرتشىلىق دايىن ەمەس نەمەسە ازعانتاي سوما عانا بولە الادى دەسەدى. بۇل پىكىرمەن قانشالىقتى كەلىسەسىز؟ – مەنىڭشە, ينتەرنەت دامىعالى ءبىلىم الۋ ايتارلىقتاي قىمبات نە قيىن دۇنيە بولماي قالعان سەكىلدى. ءتىپتى قازىر مامان بولۋ ءۇشىن ۋنيۆەرسيتەت ءبىتىرۋ دە مىندەتتى ەمەس. ءوزىڭىز قالاعان ماماندىققا قاتىستى كۋرس وقىپ الۋعا بولادى. ودان قالا بەردى, ينتەرنەت جەلىسىندە تەگىن جاتقان اقپارات كوپ. قازىر بىزدە اقپارات شەكتەن تىس كوپ دەپ ويلايمىن. سول بار مالىمەتتى دۇرىس قورىتىپ, دۇرىس قابىلداۋ, سورتتاۋ الدەقايدا ماڭىزدىراق, – دەپ اياقتادى ءسوزىن ءجانادىل.
