ەل ايماقتارىنداعى قۇرىلىس كومپانيالارى مەن اۋقاتتى كاسىپكەرلەر الماتى قالاسىنان تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىن سالۋعا قۇلشىناتىنى انىق. الايدا جارناماسى جەر جارعان كەيبىر كەشەندەردىڭ قۇجاتىنان شيكىلىك شىعىپ, سەرگەلدەڭگە تۇسكەن سالىمشىلار از ەمەس. جاۋاپتىلار وتكەن جىلدىڭ وزىندە 30-دان اسا تۇرعىن ءۇي زاڭ تالاپتارىنا ساي سالىنباعانىن, ساپاعا سالعىرت قاراعان كەيبىر نىساندار سۇرىلگەنىن ايتادى. بىلتىر قۇرىلىس نىساندارىنا جۇرگىزىلگەن 740 تەكسەرۋ شاراسى بارىسىندا 956 زاڭ بۇزۋشىلىق انىقتالىپ, جاۋاپتىلار 187 ملن تەڭگە ايىپپۇل ارقالاعان. بۇل – قالا اكىمدىگىنىڭ جوسپاردان تىس تەكسەرۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە جۇزەگە اسقان ءىستىڭ ءبىر پاراسى عانا.
الماتى قالا قۇرىلىسىن باقىلاۋ باسقارماسى قۇرىلىسى ءجون-جوسىقسىز ءجۇرىپ جاتقان تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىن جاريالاپ, ءتىزىمىن جۇيەلى تۇردە جاڭارتىپ وتىرادى. ازاماتتار الۋعا كەڭەس بەرىلمەيتىن كۇماندى نىسانداردىڭ تىزىمىمەن اكىمدىكتىڭ سايتى ارقىلى تانىسا الادى.
«2023 جىلدان باستاپ بۇگىنگى تاڭعا دەيىن زاڭسىز 35 نىسان ءسۇرىلدى. الماتى قالاسىنىڭ قالالىق قۇرىلىس باقىلاۋ باسقارماسى تەكسەرۋدى ءوز بەتىمەن جۇرگىزبەيدى. رەسمي تۇردە ارىز بولۋى كەرەك. اتالعان ارىز تۇسكەننەن كەيىن باسقارما قۇقىقتىق ستاتيستيكا جانە ارنايى ەسەپكە الۋ دەپارتامەنتىندە تەكسەرۋدى تاعايىنداپ, سودان كەيىن جۇمىسىن باستايدى. ەگەر ءسىز قانداي دا ءبىر تۇرعىن ءۇيدى الۋعا نيەتتەنىپ جاتساڭىز, ونىڭ ليتسەنزياسى, ءتيىستى قۇجاتتارى بارىن كجك-نىڭ سايتىنان قاراپ تەكسەرە الاسىز. كومپانيا وكىلدەرىمەن كەزدەسىپ, قۇجاتتاردى كورسەتۋىن تالاپ ەتىڭىز. قالادا بىرقاتار تۇرعىن ءۇي ءسۇرىلۋى مۇمكىن. ال جۇرت ولاردى ساتىپ الىپ ۇلگەرگەن. سوندىقتان شەشىم قابىلدار الدىندا ساراپشىلارمەن سويلەسكەن ءجون», دەيدى قالا قۇرىلىسىن باقىلاۋ باسقارماسىنداعىلار.
تاۋ بوكتەرلەرىنە قۇرىلىس جۇمىستارىن جۇرگىزۋ سەيسميكالىق ايماقتا ورنالاسقان قالا ءۇشىن قانشالىقتى قاۋىپتى ەكەنى ايتىلسا دا, بۇل ماسەلە كوبىنە ەسكەرىلە بەرمەيدى. وتكەن جىلدىڭ ءۇش توقسانىندا قالا قۇرىلىسىن باقىلاۋ باسقارماسى مەگاپوليستىڭ تاۋلى القاپتارىندا زاڭسىز سالىنىپ جاتقان 52 قۇرىلىس نىسانىن انىقتاعان. اتاپ ايتار بولساق, بوستاندىق اۋدانىنداعى – 21, مەدەۋ اۋدانىنداعى – 24, ناۋرىزباي اۋدانىنداعى 7 نىسانعا قاتىستى ءىس قوزعالعان.
– قۇرىلىس سالاسىن باقىلاۋدى بارىنشا كۇشەيتۋ قاجەت. كەيبىر الىپ كومپانيالار تەكسەرۋگە دەس بەرمەۋگە تىرىساتىنى انىق. ءتارتىپتى بارىنشا قاتاڭداتىپ, ءار نىساندى بۇگە-شىگەسىنە دەيىن قاداعالاعان ابزال. كەيىنگى 20 جىلدا تەكتونيكالىق ايرىقتارعا جاقىن ورنالاسقان جەرلەردە, ءتىپتى تاۋ بوكتەرلەرىنە دەيىن تۇرعىن ۇيلەر سالىنىپ كەتتى. ونىڭ ۇستىنە تۇرعىن ءۇي الاڭدارىنداعى كولىك تۇراقتارىنىڭ مولشەرى ەسەپتەلمەيدى. ونسىز دا تىعىز ورنالاسقان قالانىڭ تىنىسىن ودان ءارى تارىلتپاۋ ءۇشىن اياداي اۋماققا ونداعان قاباتتى ءۇي سالۋدى توقتاتۋ كەرەك, – دەيدى قوعام بەلسەندىسى نۇرلان اسقار ۇلى.
قۇرىلىس سالۋشى قاراجاتتى قايتارۋدان باس تارتسا, زاڭسىز تۇرعىن ۇيدەن پاتەر العان ازاماتتار قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا جۇگىنۋ كەرەك. ال قاراجاتى جەتپەي تاقىرعا وتىرعان كومپانيالار كەپىلدىكتى ارتتىرۋعا كوبىرەك كوڭىل بولگەنى ابزال. جاۋاپتى ماماندار زاڭ تەتىكتەرىن ءوز پايداسىنا اسىرىپ جاتقان قۇرىلىس كومپانيالارىنىڭ دا از ەمەس ەكەنىن العا تارتادى. قولدانىستاعى زاڭناماعا سايكەس, ۇلەسكەرلەردىڭ قاراجاتىن تارتۋ ءۇشىن 3-قاباتقا دەيىنگى ۇيلەردە, تاۋنحاۋستاردا رۇقسات تالاپ ەتىلمەيدى.
الماتى