ونەر • 20 قاراشا, 2024

التاي – الاتاۋ اراسى

120 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قارا ولەڭنىڭ قايماعىن قالقىپ, قورجىنىن توعايتقان اقىن, اۋدارماشى, «دارىن» مەملەكەتتىك جاستار سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى اقسۇڭقار اقىنبابانىڭ قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ 90 جىلدىعى قارساڭىندا مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن «التاي – الاتاۋ اراسى» اتتى اۆتورلىق ءان-جىر شىعارماشىلىق كەشى ءوتتى. اۆتوردىڭ «مەن – التايدان ۇشقان اقسۇڭقار», «جانارتاۋ» جىر جيناقتارى, «جارىلىس» اتتى اۋدارما كىتابى جارىق كورگەن. الماتىنىڭ تورىندەگى كەشكە قازاقستان جازۋشىلار وداعى مەن دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعى قولداۋ كورسەتتى.

التاي – الاتاۋ اراسى

قۇرمانعازى اتىنداعى ۇلتتىق حالىق اسپاپتار وركەسترىنىڭ كونتسەرت زالىندا وتكەن كەش شىمىلدى­­عىن ايگىلى قۇرمانعازى اتىندا­عى ­وركەستر اشتى. رۋحتى جىر مەن جۇرەك تەربەر اندەردى ارقاۋ ەتكەن كەشتىڭ اشىلۋىندا اقىنعا مادەنيەت جانە اقپارات ۆيتسە-ءمي­نيسترى قانات ىسقاقوۆتىڭ, قازاقستان جازۋشىلار وداعى باس­­­قارماسىنىڭ توراعاسى مەرەكە قۇلكەنوۆتىڭ قۇتتىقتاۋ حاتتارى تابىس ەتىلدى. وندا اق­سۇڭ­قار اقىنبابانىڭ قازاق رۋحا­نياتى­نا قوسقان قۋاتتى جىر­لارى وقىر­مان جۇرەگىنەن ورىن الىپ قانا قوي­ماي, جاس ۇرپاقتى رۋحاني باي­لىققا جەتەلەيتىنى جازىلعان. قاسيەتتى اتاجۇرتقا كەلگەننەن بەرى ەلگە دەگەن ماحابباتى, ۇلتقا دەگەن قۇرمەتى ولەڭدەرىنىڭ نەگىزگى ماز­مۇنىنا اينالعانى اتالدى.

اقىن شىعارماشىلىق كەشىن «رۋح ماڭگى!» دەگەن ولەڭىمەن, سازگەر بەيبىت ورال ۇلى ءانىن جاز­عان ءوزىنىڭ ورىنداۋىنداعى «مەن ورالدىم» انىمەن باستادى.

«اقسۇڭقار اقىنبابا – ادەبيەتكە 90-جىلداردىڭ باسىن­دا كەلگەن بۋىن وكىلى. اقىن قىز­داردىڭ اراسىندا ولەڭ­دەرىندە دە, مىنەزىندە دە اسقاق رۋح انداعاي­لاپ تۇراتىن ءبىر اقىن بولسا, ول – اقسۇڭقار اقىنبابا. اقسۇڭقاردى ءبىز 2000 جىلدىڭ باسىندا ءانشى رە­تىندە مويىندادىق. كاسىبي ان­شىدەن كەم تۇس­پەيدى. بۇل – ەكىنشى قىرى. ال ءۇشىنشى قىرىنا كەلسەك, جۋرناليستيكاداعى اتقارعان شا­­رۋاسى از ەمەس. ول گازەتتە, سون­داي-اق قازاق راديوسىندا ءونىم­دى جۇمىس ىستەدى. ءبىرتالاي باع­دار­لا­مانىڭ اۆتورى اتاندى. مىسالى, كەزىندە «ۇيقىم كەلمەيدى» دەگەن باعدارلاماسىن قالىڭ جۇرتشىلىق ۇيىپ تىڭ­دايتىن. اقسۇڭقاردىڭ بەر­گەنىنەن بەرەرى الدا دەگەن ۇمىت­تەمىز» دەيدى اقىن, «ۇركەر» جۋر­نا­لىنىڭ باس رەداكتورى جاراس سارسەك.

ونەر كوگىندە جۇلدىزى جا­رىق قارىنداسىنا قولداۋ بىلدىرە كەلگەن اعاسى شاشۋ ۇسەن ۇلى اق­سۇڭقار موڭعوليانىڭ بايانول­­گەي ايماعىندا ورتا مەكتەپتى ءبىتىرىپ, اتاجۇرتتا جوعارى ءبىلىم العان تالانت يەسى ەكەندىگىن, اتا-اناسى دا ۇستازدىق ەتكەن, وتە ءبىلىمدى, دارىندى ادامدار بول­عانىن ايرىقشا اتادى. «تاۋەلسىزدىك كەزەڭىندەگى ق­ا­زاق پوەزياسىنا ەڭبەك ەتىپ جۇر­گەنى­مە شيرەك عاسىردان اسادى ەكەن. ال اتاجۇرتىما كەلگەنىمە 30 جىل تولىپتى. مەكتەپ بىتىرگەن جىلى كەلگەنمىن. سودان بەرگى ۋاقىتتا ادەبيەتكە, ونەرگە قوس­قان ۇلەسىمدى, شىعارماشىلىقتاعى جاۋھارلارىمدى جيناقتاي كەلە, «التاي – الاتاۋ اراسى» دەگەن جەكە ءان-جىر شىعارماشىلىق كە­شىمدى وتكىزۋدى ءجون كوردىم. ءان-جىر كەشىم دەۋىمنىڭ سەبەبى, ولەڭىم مەن ءانىمدى قاتار الىپ كەلە جاتپاسام دا, بويىما اقىندىق پەن انشىلىك قاتار قونعان ونەر. سول سەبەپتى, دومبىرام مەن قالامىم – قوس قاناتىم ىسپەتتى», دەيدى كوپ­تەگەن جىر ءمۇشايرانىڭ جۇل­دەگەرى اقسۇڭقار اقىنبابا.

شىعارماشىلىق كەش اتى ايتىپ تۇرعانداي, اقىننىڭ وتىز جىل­دا جيناقتالعان شىعار­ما­شى­­لىعى, ياعني پوەزيا مەن ءان الە­مىن شەبەر ۇيلەستىرگەن, جىر­لا­رى­مەن دە, اۋەلەتە سالعان تاماشا ان­دەرىمەن دە كورەرمەن كوڭىلىن رۋحاني سەرپىلتىپ, بايىتا تۇسكەنى انىق.

كەشتە اقىن پوەزياسى­نان قويىلعان «ازاتتىق رۋحى», «ال­تاي جىرى», «رومانس» قاتار­لى پوە­تيكالىق قويى­لىم­دار كور­سە­تىلىپ, تانىمال جاس انشى­لەر­دىڭ ورىنداۋىندا «ماڭگىلىك ەل» ء(انى ب.ورال ۇلى), «تۇركىستانىم-تۇرانىم» ء(انى ا.ءساندىباي ۇلى) اندەرىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى.

سوڭعى جاڭالىقتار