سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – جۇماباي مۇسابەكوۆ
اتالعان فورۋم سالاداعى ينجەنەرلەردىڭ, IT-ساراپشىلاردىڭ, ازىرلەۋشىلەردىڭ, سالا كوشباسشىلارىنىڭ باسىن ءبىر شاڭىراق استىندا بىرىكتىردى. بۇل شارا ايماقتاعى تسيفرلىق سالانى دامىتۋدىڭ نەگىزگى تاقىرىپتارىن تالقىلاۋعا ارنالعان جاڭا الاڭعا اينالدى. ءوڭىر اكىمى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, وبلىستا كورسەتىلەتىن مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ 96%-ى اۆتوماتتاندىرىلعان, سونداي-اق ەلدى مەكەندەردىڭ 95,2%-ىندا ينتەرنەت جەتكىزىلگەن. بۇگىندە وبلىس ورتالىعى تالدىقورعان قالاسىندا 5G جەلىسى ءۇشىن 13 بازالىق ستانسا
ورناتىلعان.
سالتاناتتى شارانىڭ اشىلۋىندا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى دياس ەسداۋلەتوۆ كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلاردى قۇتتىقتاپ, يگى تىلەگىن جەتكىزدى.
«بۇگىنگى ءىس-شارا زاماناۋي شەشىمدەردى ەنگىزۋدى جەدەلدەتۋگە جانە وڭىردە ىڭعايلى ءارى ءتيىمدى تسيفرلىق ينفراقۇرىلىمدى قۇرۋعا كومەكتەسەتىن ادىستەردى تالقىلاۋ, تسيفرلىق تەحنولوگيالار سالاسىنداعى ماماندار مەن ساراپشىلاردىڭ كۇش-جىگەرىن بىرىكتىرۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلىپ وتىر. تسيفرلىق ترانسفورماتسيا داۋىرىندە مەملەكەتتىك قۇرىلىمداردىڭ الدىندا قىزمەت كورسەتۋدىڭ جەدەلدىگىن ارتتىرۋ عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ازاماتتارمەن ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ ءار كەزەڭىندە اشىقتىق پەن ەسەپتىلىك قاعيداتتارىن ەنگىزۋ مىندەتى تۇر. جالپى العاندا, جەتىسۋدا كورسەتىلەتىن 289 مەملەكەتتىك قىزمەت پەن قوسالقى قىزمەتتەردىڭ 277-ءسى نەمەسە 96% اۆتوماتتاندىرىلدى. قىزمەت ىسكە قوسىلعان ساتتەن باستاپ 1 370 ءوتىنىم كەلىپ ءتۇستى», دەدى د.ەسداۋلەتوۆ.
سونداي-اق وڭىردە سالالاردى تسيفرلاندىرۋ بويىنشا بىرقاتار جوبالار تابىستى جۇمىس ىستەپ جاتقانى دا ءسوز بولدى. اتاپ ايتقاندا «كىلەم جابىنى» جوباسى اياسىندا پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنا 15 مىڭنان استام بەينەباقىلاۋ كامەراسى قوسىلعان, سونداي-اق جول قاۋىپسىزدىگىن كۇشەيتۋ ءۇشىن جول ەرەجەلەرىن بۇزۋشىلاردى انىقتاۋعا جانە كولىك لەگىن ولشەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن 216 كامەرا ورناتىلعان.
دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن تسيفرلاندىرۋ ماقساتىندا ءوڭىردىڭ 16 مەديتسينالىق مەكەمەسىندە رەنتگەن ساۋلەلەرىن جوعارى دالدىكپەن تالداۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن PACS جۇيەسى ەنگىزىلدى, بۇل دارىگەرلەرگە ەرتە دياگنوز قويۋعا كومەكتەسەدى, اسىرەسە ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى ەرتە انىقتاۋدا ماڭىزى زور. جۇيە جۇمىس ىستەگەننەن بەرى 615 مىڭنان استام زەرتتەۋ جۇرگىزىلگەن.
ءوڭىردىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىن تسيفرلاندىرۋ جۇمىستارى اياسىندا جەتىسۋ وبلىسىنداعى 337 مەكتەپ تۇگەل ينتەرنەتكە قوسىلعان. ونىڭ ىشىندە وسى جىلى شالعايداعى 53 مەكتەپ «Starlink» سپۋتنيكتىك جۇيەسى ارقىلى قوسىلدى. سونداي-اق 69 مەكتەپتە بالالاردىڭ ساباققا قاتىسۋىن باقىلايتىن, تاماقتانۋىن ەسەپكە الاتىن, كىتاپحانالارعا كىرۋىنە مۇمكىندىك بەرەتىن «وقۋشىنىڭ بىرىڭعاي كارتوچكاسى» جۇيەسى ەنگىزىلدى.
جوعارى بىلىكتى ءىت-مامانداردى دايارلاۋ ماسەلەسى دە شەشىلىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, تالدىقورعاندا «Samsung Innovation Campus» باعدارلامالاۋ مەكتەبى اشىلىپ, «IT Hub Jetisu Digital» بازاسىندا كۋرستار وتكىزىلۋدە, وندا مىڭنان استام ادام وقۋدان ءوتتى.
وسى كۇنى فورۋم اياسىندا «الەۋمەتتىك ءاميان – مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىن تسيفرلاندىرۋ» تاقىرىبىندا پلەنارلىق سەسسيا ۇيىمداستىرىلدى.
سپيكەرلەردىڭ ءبىرى وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرمەك ميزامباەۆ «الەۋمەتتىك ءاميان» پيلوتتىق جوباسىنىڭ مانىنە ەگجەي-تەگجەيلى توقتالا كەلە, جوبا حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىنىڭ قارجىلىق قۇرالدارعا قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ, الەۋمەتتىك كومەكتى ەسەپتەۋ ءراسىمىن جەڭىلدەتۋ, الەۋمەتتىك قولداۋ قۇرالدارىن جەتىلدىرۋ, سونداي-اق بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ شىعىستارىن وڭتايلاندىرۋ ءۇشىن قۇرىلعانىن ايتتى.
سول سياقتى وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى مارات سۇلەيمەنوۆ, وبلىستىق تسيفرلىق تەحنولوگيالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى ايدىن تەمىرباەۆ تا ءسوز الىپ, تسيفرلاندىرۋ باعىتىنداعى جۇمىستارعا توقتالدى.
فورۋم نەگىزگى تاقىرىبىنان بولەك جاساندى ينتەللەكت, دەرەكتەردى تالداۋ, كيبەرقاۋىپسىزدىك, الەۋمەتتىك قىزمەتتەردى تسيفرلاندىرۋ, سونداي-اق كولىك جانە قاۋىپسىزدىك سياقتى ماڭىزدى باعىتتاردى دا قامتىدى.
سونداي-اق «Google Developer» ساراپشىسى ەنەس تۇران, «MSP Global» تەحنيكالىق ديرەكتورى رۋسلان جانسەڭگىروۆ IT-يندۋسترياداعى جاھاندىق ترەندتەر مەن وزگەرىستەر, بيزنەس-ۇدەرىستەردىڭ تيىمدىلىگىن جاقسارتۋداعى جاساندى ينتەللەكتىنىڭ ءرولى, كيبەرقاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى سوڭعى شەشىمدەر مەن تەحنولوگيالار جايلى باياندادى. مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ, ازاماتتاردى تسيفرلىق قولداۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. سونىمەن قاتار قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى ارتتىرۋعا جانە قالالىق قىزمەتتەردى قولداۋعا باعىتتالعان «قاۋىپسىز قالا» جۇيەسى تانىستىرىلدى.
جيىندا پىكىرتالاس الاڭدارىمەن قاتار IT-كومپانيالاردىڭ, تسيفرلاندىرۋ جونىندەگى ساراپشىلاردىڭ تسيفرلىق جوبالارىن ۇسىناتىن «Jetisu IT Expo» كورمەسى ۇيىمداستىرىلدى. وعان تەلەكوممۋنيكاتسيا, دەرەكتەردى تالداۋ, قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ, گەوكارتالاردى ازىرلەۋ جانە ت.ب. سالالاردا جۇمىس ىستەيتىن ەلىمىزدىڭ ءارتۇرلى قالالارى مەن ايماقتارىنان كەلگەن 12 وتاندىق كومپانيا قاتىستى.
ماسەلەن, شىعىس قازاقستان وبلىسىنان كەلگەن «Rating» جشس كومپانياسىنىڭ مەنەدجەر-تالداۋشىسى اناستاسيا حوحلوۆا قىركۇيەك ايىنان بەرى كومپانيا جەتىسۋ وبلىسىنىڭ تسيفرلىق تەحنولوگيالار باسقارماسىمەن بىرلەسىپ, ءتۇرلى باعىتتا اۋقىمدى تالدامالىق دەرەكتەر بازاسىنىڭ احۋالدىق ورتالىعىن قۇرۋ جۇمىستارىن اتقارىپ جاتقانىن ايتتى.
«مىسالى, ايماقتىڭ ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار تۇرعىندارى تۋرالى اقپاراتتار كەيسى جاسالدى. احۋالدىق ورتالىقتىڭ دەرەكقورىندا ولاردىڭ سانى قانشا, ولاردىڭ قانشاسى مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك كومەك العانى, قانشاسى كومەكپەن قامتىلماعانى جانە ت.ب. انىق كورسەتىلگەن. بارلىعى 12 كەيس, سونىڭ ىشىندە «جول اپاتتارىن تالداۋ», «مەكتەپتەردىڭ تولىمدىلىعى», «دەموگرافيا», «ەڭبەك نارىعىنداعى جاعداي» جانە ت.ب. ازىرلەندى. جىل سوڭىنا دەيىن كەيستەر سانى 58-گە جەتەدى. مۇنىڭ ءبارى ايماقتىڭ دامۋى تۋرالى بارلىق اقپاراتتى ءبىر جەرگە جيناقتاۋعا, ونى تالداۋعا جانە جاعدايدى جاقسارتۋ شارالارىن قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ا.حوحلوۆا.
ال تالدىقورعان قالاسىنداعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ وقۋشىلارى كورمەدە وزدەرىنىڭ مارستا جۇرەتىن روبوتىن ۇسىندى, ولار 9-سىنىپتان باستاپ وسى جوبامەن جۇمىس ىستەپ, استانا مەن الماتىدا روبوتتەحنيكا حالىقارالىق كورمەلەرىندە كوزگە تۇسكەن.
ء«بىز بارلىق بولشەكتى 3D-پرينتەردە باسىپ شىعاردىق. باعدارلاما «Python» باعدارلامالاۋ تىلىندە جازىلعان. ءبىزدىڭ مارستا جۇرەتىن روبوتىمىز اي مەن مارستاعى ۇڭگىرلەردى زەرتتەۋگە ارنالعان. بۇل جوبادا سىنىپتاسىم ەدىگە بولاتبەك ۇلى ەكەۋىمىز بىرگە جۇمىس ىستەدىك», دەيدى تالدىقورعان قالاسىنداعى نزم 12-سىنىپ وقۋشىسى قاسىم ءالي.
وسى كۇنى فورۋم اياسىندا تسيفرلاندىرۋ سالاسىنداعى جەتىستىكتەرى ءۇشىن ءوڭىردىڭ ءىت-ماماندارى ماراپاتتالدى. اتاپ ايتساق, «تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى ىلگەرىلەتۋشى» نوميناتسياسى «Future-IT» روبوتەحنيكا مەكتەبىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى ديرەكتورى دامير نۇركەجانوۆ جەڭىمپاز اتانسا, «جىلدىڭ تسيفرلىق جەتكىزۋشىسى» اتالىمىندا قاراتال ورتا مەكتەبىنىڭ ينفورماتيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى كيريلل ميحوۆ, ال «ستارتاپ-مادەنيەتتىڭ ۇزدىك تالىمگەرى» نوميناتسياسى بويىنشا تالدىقورعان جوعارى پوليتەحنيكالىق كوللەدجىنىڭ بيزنەس – ستارتاب جوبالارىنىڭ جەتەكشىسى اسەل ق ۇلىنتاەۆا جەڭىمپاز بولدى. سونداي-اق «Jetisu Digital» IT-حابىنىڭ جانە «Astana Hub» IT-ستارتابى حالىقارالىق تەحنوپاركىنىڭ ۇجىمى جانە باسقالاردىڭ ەڭبەگى اتاپ ءوتىلدى. ولارعا وبلىس اكىمىنىڭ العىس حاتتارى, ارنايى مۇسىنشەلەر مەن اقشالاي سەرتيفيكاتتار بەرىلدى.
«بۇگىندە تسيفرلاندىرۋ ءبىزدىڭ ءومىرىمىزدىڭ بارلىق سالاسىنا ءتان ءارى جەتىسۋلىقتار ءۇشىن قىزمەتتەردىڭ قولجەتىمدىلىگى مەن ساپاسىن ارتتىرۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارادى. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – ءوڭىردىڭ ءاربىر تۇرعىنى ءبىلىم بەرۋدە, دەنساۋلىق ساقتاۋدا, قالالىق شارۋاشىلىقتى باسقارۋدا نەمەسە مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى الۋدا زاماناۋي تەحنولوگيالاردى تولىق پايدالانا الاتىنداي ەتۋ. «Digital Jetisu Forum»-دا ۇسىنىلعان جوبالار تسيفرلاندىرۋداعى جەتىستىكتەردىڭ ءبىر بولىگى عانا. ءبىز جاڭا جوبالاردى ازىرلەپ, ەنگىزۋدى جالعاستىرامىز, ويتكەنى ءبىزدىڭ باستى مىندەتىمىز – جەتىسۋدى تسيفرلىق تەحنولوگيالار ءار ازاماتتىڭ يگىلىگى ءۇشىن جۇمىس ىستەيتىن وڭىرگە اينالدىرۋ. سونداي-اق ءبىز ءوڭىردىڭ تالانتتى جاستارى ءوز الەۋەتىن تانىتىپ, جوبالارىن ىسكە اسىرا الاتىن تسيفرلىق ورتانى قالىپتاستىرۋعا تىرىسامىز», دەدى ا.تەمىرباەۆ.
فورۋم سوڭىندا «Jetisu Idea Battle» يدەيالار بايقاۋىنىڭ قورىتىندىسى شىعارىلىپ, ونىڭ اياسىندا ءوڭىردىڭ ءداستۇرلى ۇزدىك ستارتاپەرلەرى ءوز جوبالارىن دامىتۋعا بەرىلەتىن باعالى سىيلىقتارمەن ماراپاتتالدى.
جەتىسۋ وبلىسى
