سۋرەتتى تۇسىرگەن – قانات بايدراحىموۆ
الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ اشىلعانى اۋەلى حالىقتى قۋانىشقا بولەيدى. شەكارالاس امانبوكتەر اۋىلىندا 500-دەن استام تۇرعىنى بار جاڭا بلوكتى-ءمودۋلدى مەديتسينالىق پۋنكت پەن اۋىلدىق اكىمدىك ءۇيى پايدالانۋعا بەرىلدى. ءدال وسىنداي مەديتسينالىق پۋنكت 600-دەن استام ادام تۇراتىن اباي اۋىلىندا دا ەل يگىلىگىنە ۇسىنىلدى. شىنى كەرەك, امانبوكتەر مەن اباي اۋىلدارىنداعى 60-جىلدارى سالىنعان بۇرىنعى ەكى مەديتسينالىق پۋنكت تە قازىرگى سانيتارلىق نورمالارعا سايكەس كەلمەيتىن ەدى.
«سارقاندىقتار ءۇشىن بيىل بەرەكەلى جىل بولدى. مىنە, اۋىل-اۋىلدا جاڭا نىساندار بوي كوتەرىپ, اۋداننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ دەڭگەيى ارتىپ كەلەدى. بيىلعى جاز جاڭبىرلى, اۋا رايى قولايلى بولدى. ءبىر عانا قىزىلشا ەمەس, بارلىق ەگىن شارۋاشىلىعىنىڭ ءونىمى بىتىك شىقتى. سونىڭ ارقاسىندا ديقانداردىڭ كوڭىلى توق. اۋدان شارۋالارىنىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرىپ وتىرعان سالا – قانت قىزىلشاسى. ءبىز وتكەن جىلى 1 500 گەكتار ءتاتتى ءتۇبىر سەپكەنبىز. بىلتىرعى جىل اۋا رايى قولايسىز بولىپ, بۇرشاقتان امان قالعان 1 300 گەكتاردان 62 مىڭ توننا قىزىلشا الدىق. ال بيىل 3 مىڭ گەكتارعا قىزىلشا سەپتىك. بۇگىنگى كۇنگە دەيىن 2 922 گەكتاردى جيناپ ۇلگەردىك, 389 گەكتارى جينالۋ ۇستىندە. شارۋا قوجالىقتارى اقسۋ قانت زاۋىتىنا وتكىزگەن ونىمدەرىنىڭ اقىسىن, سۋبسيدياسىن دا الىپ, مارقايىپ قالدى», دەيدى اۋدان اكىمى عالىمجان مامانباەۆ.
ماسەلەن, وتكەن جىلى از سەبىلدى دەگەننىڭ وزىندە اۋدان 4 ملرد 800 مىڭعا اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن ساتىپ العان. مۇنىمەن قوسا, جاڭا تەحنولوگيانى دا پايدالانىپ جاتىر. تامشىلاتىپ سۋارۋ بويىنشا ءبىر شارۋا قوجالىعى 40 گەكتارعا ءتاتتى ءتۇبىر وتىرعىزعان. وسى تەحنولوگيانىڭ ناتيجەسىندە ءونىمى دە جوعارى شىعىپ, گەكتارىنا 90 توننادان اينالعان. بۇل – رەكوردتىق كورسەتكىش. جالپى اۋداننىڭ 33 مىڭ گەكتارى سۋارمالى جەر. سونىڭ 10 مىڭ گەكتارىن تامشىلاتىپ سۋارۋعا كوشىرمەك ويدا.
ء«يا, اۋدانىمىز دامىپ كەلەدى. اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا ءونىم مول بولدى. وعان قوسا حالىقتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن ءبىراز ماسەلە شەشىمىن تاۋىپ جاتىر. بۇگىنگە دەيىن مەديتسينالىق كومەك 1965 جىلى سالىنعان عيماراتتا كورسەتىلىپ كەلدى. بۇل ءبىراز قولايسىزدىق تۋعىزدى. ەندى قاجەتتى جابدىقتارى بار, جاڭا, زاماناۋي مەديتسينالىق مەكەمەدە مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋدىڭ ساپاسى دا ارتادى. عيمارات جىلى, جارىق, جايلى, مۇندا جۇمىس ىستەۋ دە ءبىر عانيبەت», دەيدى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ ارداگەرى كۇلپاش جانتەلوۆا.
1974 جىلى سالىنعان امانبوكتەر اۋىلدىق اكىمدىگىنىڭ ءۇيى اپاتتى جاعدايدا ەدى. جاڭا عيمارات بارلىق تالاپتارعا ساي كەلەدى, ماماندارعا ىڭعايلى جۇمىس كابينەتتەرى قاراستىرىلعان.
جاڭا بلوكتى-ءمودۋلدى مەديتسينالىق پۋنكت سالتاناتتى تۇردە اشىلعان اباي اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى دا ريزا.
«تۇرعىندار عانا ەمەس, ءبىز دە قۋانىشتىمىز. ويتكەنى ماتەريالدىق بازا ەسكىرگەن بولسا, وعان قوسا عيمارات سانيتارلىق نورمالارعا سايكەس كەلمەسە, ساپالى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ دە قيىن. ەندى مىنە, جاڭا مەديتسينالىق پۋنكت سالىندى. مۇندا العاشقى, جەدەل مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ, سكرينينگ, ۆاكتسيناتسيا جۇرگىزۋ, بالالى ايەلدەردى تەكسەرۋ, ناۋقاستاردى ورتالىق اۋرۋحاناعا جىبەرۋ, پاتروناج ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارىنا قاجەتتى بارلىق جاعداي بار», دەيدى اباي اۋىلىنداعى مەدپۋنكتتىڭ اعا مەدبيكەسى جامال دولانباەۆا.
ءوڭىر اكىمى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, وتكەن جىلى سارقان اۋدانىنىڭ ەشكىولمەس, ك.قازىباەۆ, بىرلىك اۋىلدارىندا 3 بلوكتى-ءمودۋلدى مەديتسينالىق پۋنكت ىسكە قوسىلعان, سونداي-اق بيىل چەركاسك اۋىلىندا دارىگەرلىك امبۋلاتوريا پايدالانۋعا بەرىلدى.
جەتىسۋ وبلىسى
