مەديتسينا • 13 قاراشا, 2024

ۆاكتسينالاۋ سالاسىنان تاجىريبە الماستى

82 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

جۋىردا شىمكەنتكە تاجىكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ وكىلدەرى ارنايى ىسساپارمەن كەلىپ كەتتى. شەتەلدىك قوناقتار دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى وكىلدەرىمەن بىرگە قالاداعى مەديتسينا مەكەمەلەرى مەن مەكتەپتەردەگى ەگۋ قابينەتتەرىنىڭ جۇمىستارىمەن تانىسىپ, ادام پاپيللوما ۆيرۋسىنا (اپۆ) قارسى ۆاكتسينالاۋ بويىنشا تاجىريبە الماستى.

ۆاكتسينالاۋ سالاسىنان تاجىريبە الماستى

ء«بىرىنشى كەزەكتە قازاق ەلى­نىڭ قوناقجاي, دارقان مىنەزىنە, ەكىنشىدەن بۇگىنگى العان ءبىلىم مەن تاجىريبە ءۇشىن العىس ايتامىن. يممۋنداۋ كۇنتىزبەسىندەگى جاڭا ۆاكتسينالاردى قولدانۋ حالىق اراسىندا كوپتەگەن سۇراق تۋعىزاتىنى راس. وسى ورايدا ءبىز قازاقستانعا ارىپتەستەرىمىز­دەن تاجىريبە ۇيرەنۋگە, ءسويتىپ, اتال­عان ۆاكتسينالاۋدى ءوز ەلىمىزدە قولدانۋ ءۇشىن كەلدىك. قازاقستان تمد مەملەكەتتەرى ىشىندە مەديتسينا سالاسى ەڭ دامىعان ەل بولىپ سانالادى. كوپتەگەن كۇردەلى اۋرۋدى ەمدەۋ ءۇشىن بۇرىن شەتەلگە شىقساق, قازىر كەيبىر دەرت تۇرلەرىن قازاقستاندا دا ەمدەۋگە بولاتىنىنا كوزىمىز جەتىپ ءجۇر. سونىڭ ىشىندە قاتەرلى ىسىكپەن كۇرەسۋدە قازاقستاننان ۇيرەنەر نارسە كوپ. اسىرەسە شىمكەنت قالاسى سوڭعى جىلدارى مەديتسينادا العا قاراي قارىشتى قادام جاسادى. ۇلكەن مەگاپوليستىڭ بۇل سالاداعى تابىستارى ءبىزدى دە قۋانتىپ وتىر. تاجىكستان رەسپۋبليكاسى 2025 جىلدان باس­تاپ ادام پاپيللوما ۆيرۋسىنا قارسى ۆاكتسينا سالۋدى باستايدى. وسىعان بايلانىستى قازىردەن باستاپ دايىندىق جاساپ جاتىرمىز», دەدى تاجىكستانداعى يممۋنوپروفيلاكتيكا ورتالىعى­نىڭ باس ديرەكتورى فايزالي
باروت.

شىمكەنت قالاسىندا ادام پا­پيللوما ۆيرۋسىنا قارسى ەكپە ەگۋ جۇمىستارى ءالى توقتاعان جوق. جوسپار بويىنشا ەكپە الۋعا ءتيىس ءجاسوسپىرىم قىزداردىڭ 50 پايىز­دان استامىنا ۆاكتسينا سالىندى. بۇل كورسەتكىشپەن شىمكەنت رەسپۋبليكادا الدىڭعى قاتاردا كەلەدى. بۇگىنگە دەيىن ۆاكتسينا العاندار قاتارىندا جاناما اسەرگە تاپ بولعاندار كەزدەسپەدى.

ايتا كەتۋ كەرەك, تاجىكستان­دىق مەديتسينا ماماندارىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن تاجىريبە الماسۋ ءىس-شاراسىن دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى مەن قازاقستاننىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى, سونداي-اق قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى ۇيىمداستىرعان. حالىقارالىق دەڭگەيدەگى بۇل كەزدەسۋ مەگاپو­ليستەن بولەك, تۇركىستان وبلىسىندا دا جالعاسىن تاپتى.

قازان ايىنان بەرى ەلىمىزدە جاتىر موينى وبىرىنىڭ نەگىز­گى سەبەبى بولىپ سانالاتىن ادام پاپيللوما ۆيرۋسىنا قارسى قىزداردى جاپپاي ۆاكتسينالاۋ جۇمىسى ءجۇرىپ جاتىر. دەن­ساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى­نىڭ مالىمەتىنشە, قازىر رەسپۋب­ليكا كولەمىندە 57 مىڭنان اسا قىز بالا اپۆ-عا قارسى ۆاك­تسينا العان. سونىڭ ىشىندە شىمكەنتتە 5,3 مىڭ قىز بالا ەكپە قابىلداعان. مينيسترلىك ءبىر ايلىق بۇل ستاتيستيكانى جوعارى كورسەتكىش رەتىندە باعالاپ وتىر. دەگەنمەن مامانداردىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە جاتىر موينى وبىرىنان بولاتىن قايعىلى وقيعالاردى ازايتۋ ءۇشىن ءالى دە اۋىل-ايماقتاردا ناسيحات جۇمىستارىن جالعاستىرا ءتۇسۋ كەرەك. وسى رەتتە, مينيسترلىك وكىلدەرى مەكتەپتەر مەن دەن­ساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەلەرىندە تۇسىندىرمە جۇمىسىن تۇراقتى جۇرگىزۋگە كەڭەس بەرىپ وتىر. سونىڭ اياسىندا شاھارداعى №52 مەكتەپ-ليتسەيىندە جو­عا­رىدا اتالعان تاجىكستاندىق ما­مانداردىڭ قاتىسۋىمەن ارنايى جيىن ءوتتى.

جالپى, اپۆ شىرىشتى قابىقتار مەن تەرىنى زا­قىمدايتىن ۆيرۋستاردىڭ ەڭ كوپ تاراعان توپتارىنىڭ بىرىنە جاتادى. بۇل ۆيرۋس شىنىندا دا ادام ءۇشىن وتە قاۋىپتى, ويت­كەنى ول اعزاعا تەز تارالىپ, جا­سۋشالاردىڭ قاتەرلى ىسىگىنىڭ قوز­دىرعىشىنا اينالادى جانە قاتەرلى ىسىكتىڭ پايدا بولۋى باستاپقى كەزدە بىلىنبەيدى. سونىڭ سالدارىنان اعزاداعى اۋرۋ تۋدىرعان وزگەرىستەر كوپ جاعدايدا سيمپتومسىز جۇرەدى. ءوز كەزەگىندە جاتىر موينى وبىرى ونكولوگيالىق اۋرۋ بولىپ سانالادى. ستاتيستيكا كورسەتكەندەي جىل سايىن ايەل­دەردىڭ 7,5 پايىزى وسى ادام پا­پيللوما ۆيرۋسىنان قاتەرلى ىسىككە شالدىعىپ, كوز جۇمادى. ايتا كەتەتىن جايت, ادام پاپيللوما ۆيرۋسىنا قارسى ۆاكتسينا الۋ ءۇشىن ەڭ اۋەلى اتا-انانىڭ كەلىسىمى قاجەت. سوندىقتان ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا وتەتىن وسى تاقىرىپتاعى جيىنداردىڭ باسىم كوپشىلىگىنە اتا-انالار ارنايى شاقىرىلادى. بۇدان بولەك, اپۆ-عا قارسى ەكپەنى اتا-انالاردىڭ قالاۋىمەن قىز بالالار وزدەرى تىركەلگەن ەمحانالار ارقىلى دا الا الادى.

سوڭعى جاڭالىقتار