كيبەرقاۋىپسىزدىك بارلىق سالاعا اۋاداي قاجەت

الەمدىك اۋقىمداعى وزەكتى ماسەلەنى باستى تاقىرىپ ەتىپ العان ءىس-شارا­نىڭ ماقساتى – باق وكىلدەرىنىڭ كيبەر­قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى ءبىلىمىن جانە قۇزىرەتتىلىگىن ارتتىرۋ. ۇيىم­داس­تى­رۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي قا­دام تسيفرلىق داۋىردە وتاندىق مەديا كەڭىستىكتىڭ نىعايۋىنا ىقپال ەتپەك.

ترەنينگ بارىسىندا سپيكەرلەر كيبەرقاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى وزەكتى ماسەلەلەر مەن ترەندتەردى اشىپ كورسەتۋگە تىرىستى. سونداي-اق بۇل كەزدەسۋدە مينيسترلىك وكىلدەرى اقپاراتتىق كەڭىستىكتەگى قاۋىپسىزدىكتى دامىتۋ ستراتەگيالارى تۋرالى ويىمەن ءبولىستى.

تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيا­لار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگى اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى رۋسلان ابدىقالىقوۆ كيبەر­قاۋىپ­سىزدىكتى دامىتۋ مەملەكەت قانا نەمەسە تەك اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك كومي­تەتى اينالىساتىن ماسەلە ەمەس, بۇل تۇتاس ءبىر ۇلكەن سالا ەكەنىن ايتىپ ءوتتى.

– بۇگىن ءبىز وسى ماسەلەنىڭ ماڭىزىن ارتتىرۋ, ونىڭ ازاماتتارعا ۇعىنىقتى بولۋىن ءتۇسىندىرۋ ماقساتىندا جينال­دىق. شىن مانىندە بۇل تاقىرىپ اياسىندا بۇعان دەيىن از ايتىلىپ, كەم جازىلمادى. اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىككە قاتىستى كەلەڭسىزدىكتەردىڭ 90 پايىزعا جۋىعى ادامنىڭ وزىمەن بايلانىستى بولىپ وتىر. ياعني قازىرگى تاڭدا اق­پا­راتتىق تەحنولوگيالارعا جول اش­قاننان گورى الدىمەن ادامنىڭ ءوزىن «بۇزۋ» وڭايىراق بولىپ تۇر. اق­پا­رات­تىق قۇرىلعىلاردى, باعدار­لا­ما­لاردى ءبىلىمى جەتىك بىلىكتى ماماندار باقىلاپ, كيبەرشابۋىلدان قورعاپ وتىرادى. ال جەكە ادام بۇل تۇرعىدا حاكەرلەر ءۇشىن ەڭ ءالسىز وبەكت بولىپ وتىر. سول ءۇشىن ءار ادام كۇندەلىكتى ومىردەگى ءار قادا­مىن تەك ءوزى عانا ساقتاندىرا الادى. ال ول ءۇشىن مەملەكەت رەتىندە ءبىز جانە اقپارات جارشىسى رەتىندە جۋر­نا­ليستەر بىرلەسە وتىرىپ وسى نارسەگە حالىقتى, قوعامدى ۇيرەتىپ, داعدى­لان­دىرۋىمىز كەرەك, – دەيدى كوميتەت توراعاسى.

«مەديا دامىتۋ قورى» كورپوراتيۆ­تىك قورى باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى اسەل سەرىكباەۆا دا تاقىرىپ توڭى­رە­گىن­دە پىكىر ءبىلدىردى.

– جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ دا جەكە باس دەرەكتەرىمەن جۇمىس ىستەۋ باعىتىنداعى ءىس-شارالارى كيبەر­قاۋىپ­سىزدىك سالاسىنداعى ماماندار­دىڭ كيبەرشابۋىلعا توتەپ بەرە الۋىن قام­تاماسىز ەتەدى. سول سەبەپتى كيبەرگيگيەنا ماشىقتارىن مەڭگەرتۋ تەك ءوز مالىمەتتەرىن ەمەس, سونىمەن قاتار اۋديتورياعا دەگەن سەنىمنىڭ كاسىبي ەتيكاسىن نىعايتا وتىرىپ اقپارات كوزىن دە قورعاۋعا كومەكتەسەدى, – دەيدى ءا.سەرىكباەۆا.

سونداي-اق ترەنينگكە نەگىزگى سپيكەر رەتىندە شاقىرىلعان «MSSP Global» وكىلى مەدەت تۋرين اقپاراتتىق قا­ۋىپ­سىزدىك سالاسىندا 12 جىلدان بەرى ىزدەنىپ كەلە جاتقانىن جەتكىزدى. سپي­­كەر اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىكتىڭ نەگىز­گى مىندەتتەرىنە توقتالدى. ياعني ۇيىمنىڭ جۇمىس ونىمدىلىگىنە زيان كەل­تىرمەيتىن دەرەكتەردىڭ قۇپيا­لى­لىعىن, تۇتاستىعىن جانە قولجە­تىم­دى­لىگىن ساقتاۋ ماسەلەلەرىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار كيبەرقاۋىپ تۋرالى دا كەڭىرەك ايتىپ بەردى.

– قازاقستان جاھاندىق كيبەرشابۋىل رەيتينگىندە – جەتىنشى, ال تمد ەلدەرى اراسىندا – ەكىنشى ورىندا. 2023 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, رەس­پۋبليكادا 223 ميلليوننان اسا كيبەرشابۋىل ارەكەتتەرى تىركەلدى. 2022 جىلى ينتەرنەت قاسكويلەرى تۇرعىندار مەن مەملەكەتكە 110,8 ملرد, ال 2023 جىلى 140 ملرد تەڭگە زيان كەلتىرگەن. بىزدە ءالى دە قاۋىپسىزدىكپەن ء«ورت تۇتانىپ», ارتى داۋعا اينالىپ كەتكەن سوڭ عانا اينالىسا باستايتىن ادەت بار. بۇل حالىقتىڭ ءالى دە ينتەرنەت قاۋىپسىزدىگى توڭىرەگىندە اقپاراتتاندىرىلۋىنىڭ تومەندىگىن كورسەتىپ وتىر, – دەدى م.تۋرين.

ءىس-شارا بارىسىندا «MSSP Global» مەن قازاق-امەريكا ۋنيۆەرسيتەتى اراسىندا وسى باعىتتاعى بىرلەسكەن ءىس-قيمىلداردى قامتىعان مەموراندۋمعا قول قويىلدى.